Trong khi giới trẻ mải mê với giấc mơ công nghệ hay sáng tạo nội dung thì đang có một nghề “miễn nhiễm” với AI, lương cao, không cần bằng đại học và thiếu người làm.
Tờ Wall Street Journal (WSJ) cho hay ngành hàng không Mỹ đang đối mặt với một thực trạng nghiệt ngã: Những người giữ cho máy bay cất cánh an toàn đang già đi nhanh hơn tốc độ đào tạo thế hệ kế cận.
Theo báo cáo từ các chuyên gia tư vấn quản lý tại Oliver Wyman và Hội đồng Giáo dục Kỹ thuật viên Hàng không (ATEC), hơn 40% thợ máy hàng không tại Mỹ hiện đã trên 60 tuổi và đang tiến rất gần đến tuổi nghỉ hưu.
Đây không chỉ là vấn đề thiếu hụt nhân sự đơn thuần mà là một “quả bom hẹn giờ” về kinh nghiệm. Brian Prentice, đối tác tại Oliver Wyman, nhận định rằng ngay cả khi ngành có thể thay thế nhân sự theo tỷ lệ 1:1, ngành hàng không Mỹ vẫn sẽ mất đi một lượng khổng lồ kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy hàng thập kỷ.
Áp lực này càng đè nặng khi các hãng hàng không đang phải vận hành những đội bay chở khách và chở hàng cũ kỹ nhất trong nhiều năm do sự chậm trễ trong việc bàn giao máy bay mới.
Dự báo vào năm tới, Bắc Mỹ sẽ thiếu hụt gần 7.000 thợ máy có chứng chỉ, tương đương 12% nhu cầu thực tế của toàn ngành. Con số này thậm chí còn chưa bao gồm khoảng 15.000 nhân viên bảo trì không có chứng chỉ khác cũng đang rơi vào tình trạng khan hiếm trầm trọng.
Bẫy thu nhập
Chàng trai Coltin Stidham, 17 tuổi, từng mơ ước trở thành phi công nhưng rào cản về thị lực đã khiến cậu phải rẽ hướng. Giờ đây, cậu thanh niên này đang theo học tại Trung tâm Hàng không Butler Tech ở Ohio để trở thành kỹ thuật viên bảo trì, một công việc mà Stidham mô tả là “thực sự ngầu khi nhìn thấy chiếc máy bay mình vừa sửa xong cất cánh”.
Sức hút lớn nhất của ngành này chính là lộ trình thăng tiến tài chính rõ ràng. Tại United Airlines, một kỹ thuật viên mới vào nghề có chứng chỉ có thể nhận mức lương khoảng 81.000 USD. Sau 8 năm kinh nghiệm, con số này tăng lên khoảng 135.000 USD (tương đương 3,5 tỷ đồng), chưa tính tiền làm thêm giờ.
Đối với những học sinh trung học như Stidham, việc có một lời mời làm việc với mức khởi điểm 27 USD/giờ ngay sau khi tốt nghiệp là một động lực không thể chối từ.
Ông Anthony Sanzone, giám đốc tại công ty nhân sự Aerotek, cho biết mức lương khởi điểm trong ngành đã tăng vọt khoảng 50% kể từ năm 2020. Đây là hệ quả trực tiếp của cuộc chiến giành giật nhân tài giữa các hãng hàng không lớn và các cơ sở sửa chữa khu vực.
Dù triển vọng việc làm rất hứa hẹn, ngành đào tạo kỹ thuật viên lại đang rơi vào một vòng xoáy nghịch lý. Khoảng 1/3 số ghế tại các trường đào tạo bảo dưỡng hàng không ở Mỹ vẫn đang bỏ trống. Nguyên nhân đến từ sự thiếu nhận thức của cộng đồng và tỷ lệ bỏ học cao do chương trình đào tạo kéo dài trung bình 21 tháng đầy thách thức.
Đáng ngại hơn, các trường đào tạo đang gặp khó khăn trong việc giữ chân giảng viên. Đây chính là một nghịch lý tiến thoái lưỡng nan khi lương thợ máy ngoài thực tế tăng quá cao, các giảng viên giỏi có xu hướng bỏ trường để quay lại làm nghề với mức thu nhập hấp dẫn hơn nhiều so với việc giảng dạy.
Để giải quyết cơn khát này, các ông lớn như GE Aerospace đã cam kết chi 30 triệu USD cho công tác đào tạo lực lượng lao động, bao gồm cả việc tài trợ thiết bị và học bổng. Trong khi đó, các đơn vị như Duncan Aviation phải tìm đến nguồn nhân lực từ các cựu quân nhân, hiện chiếm tới 25% đội ngũ của họ.
Không chỉ là tiền, đó là sự thay đổi phong cách sống
Để thu hút thế hệ GenZ, các doanh nghiệp hàng không đang nỗ lực xóa bỏ định kiến về một công việc chân tay nặng nề và gò bó.
Hãng AAR, một nhà cung cấp dịch vụ bảo trì độc lập, đã bắt đầu xoay vòng ca làm việc cuối tuần để nhân viên không phải luôn làm vào thứ Bảy và Chủ nhật. Họ cũng đưa các công nghệ hiện đại như thực tế tăng cường (AR) và máy bay không người lái (drone) vào quy trình làm việc để tăng tính hấp dẫn.
“Bạn phải làm cho việc làm trong ngành hàng không trở nên sành điệu,” Tom Hoferer, Phó Chủ tịch cấp cao của AAR chia sẻ.
Đối với những người trẻ như Kayler Randall, 25 tuổi, sự hấp dẫn nằm ở tính biến động và không bao giờ nhàm chán của công việc.
Có ngày Randall chỉ thực hiện các bước kiểm tra áp suất lốp đơn giản, nhưng cũng có những ngày anh được cử đi khắp đất nước để xử lý sự cố rò rỉ thủy lực động cơ ngay tại sân bay. Mỗi ngày là một thử thách mới, một bài toán mới cần lời giải bằng trí tuệ và đôi bàn tay khéo léo.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang lo ngại về sự chiếm lĩnh của trí tuệ nhân tạo, nghề kỹ thuật viên hàng không nổi lên như một hòn đảo an toàn với thu nhập bền vững.
Tuy nhiên, nếu không có những giải pháp đột phá trong đào tạo và thu hút nhân tài, bầu trời nước Mỹ có thể sẽ phải đối mặt với những chuyến bay bị trì hoãn dài hạn chỉ vì thiếu đi những thợ lành nghề giữ nhịp cho động cơ.
*Nguồn: WSJ, Fortune- Băng Băng-Nhịp sống thị trường
