Bức ảnh “Con kền kền và cô bé” năm 1993 của Kevin Carter thực chất chụp một cậu bé tên là Kong Nyong. Rất ít người biết rằng Carter luôn có các binh lính Sudan cầm súng đi kèm. Họ cấm ông can thiệp vào bất kỳ cảnh tượng bi thảm nào chứng kiến tại đây, bao gồm cả khoảnh khắc nổi tiếng khi đứa trẻ gầy giuộc nỗ lực bò về phía trung tâm cứu trợ dưới ánh nhìn của con kền kền
Chuyện gì đã xảy ra với đứa trẻ suy dinh dưỡng đang cố gắng bò tới trung tâm cứu trợ lương thực dưới sự chực chờ của một con kền kền?
Một bức ảnh đau lòng chụp đứa trẻ Sudan suy dinh dưỡng đang cố gắng bò tới trung tâm cứu trợ lương thực dưới sự chực chờ của một con kền kền – “Con kền kền và cô bé” là một trong những bức ảnh gây tranh cãi nhất trong lịch sử nhiếp ảnh báo chí.
Năm 1993, phóng viên ảnh người Nam Phi Kevin Carter đã đến Sudan giữa lúc nơi này đang trải qua một nạn đói kinh hoàng. Tại đây, Carter đã chụp được bức ảnh đoạt giải Pulitzer nổi tiếng: “Con kền kền và cô bé”. Tuy nhiên, trải nghiệm này đã để lại bi kịch tâm lý nặng nề cho Carter và cuối cùng đẩy ông đến quyết định tiêu cực vào năm 1994.
Sự xuất hiện của bức ảnh trên tờ The New York Times đã thu hút sự chú ý của toàn thế giới. Đó là một hình ảnh gây sốc, phản ánh thực tế tàn khốc về cuộc sống ở Sudan. Bức ảnh cũng kéo theo vô số lời chỉ trích, cho rằng Carter là kẻ vô cảm khi không can thiệp để giúp đỡ cậu bé trong ảnh (vốn bị nhầm thành một cô bé).
Vài ngày sau khi đăng tải, tờ Times đã bổ sung ghi chú của biên tập viên, thông báo cho độc giả rằng con kền kền đã bay đi và đứa trẻ đã tiếp tục bò về phía trung tâm cứu trợ. Nhưng đó chưa phải là hồi kết cho câu chuyện đau lòng của cậu bé. Dù bức ảnh mang lại cho Carter nhiều vinh quang, ông rõ ràng đã không bao giờ có thể trở lại như xưa sau chuyến đi tới Sudan.
Kevin Carter là ai?
Kevin Carter là một phóng viên ảnh sinh trưởng tại Nam Phi. Sống ở khu vực dành riêng cho người da trắng, Carter đã tận mắt chứng kiến những cuộc truy quét của cảnh sát nhằm xua đuổi người da đen chuyển đến sống bất hợp pháp.
Sau đó, ông bị gọi nhập ngũ, phục vụ 4 năm trong Không quân để tránh phải vào lực lượng bộ binh. Tại đây, ông tiếp tục chứng kiến sự ngược đãi đối với công dân da đen. Trong một lần đứng ra bảo vệ một nhân viên phục vụ da đen bị các sĩ quan da trắng lăng mạ, Carter đã bị chính các đồng ngũ của mình đánh đập dã man.
Chính sau khi chứng kiến vụ đánh bom đường Church năm 1983 ở Pretoria, Carter đã quyết định trở thành phóng viên ảnh để ghi lại những tội ác của chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid.
Đến năm 1993, Kevin Carter nhận nhiệm vụ đặc biệt đến Sudan để chụp ảnh về nạn đói đang hoành hành tại quốc gia này. Chính trong chuyến đi đó, ông đã chụp được bức ảnh nổi tiếng nhất sự nghiệp của mình.
Thực tế nghiệt ngã của nạn đói Sudan
Trong cuốn sách The Bang-Bang Club: Snapshots from a Hidden War, hai tác giả João Silva và Greg Marinovich — những đồng nghiệp từng sát cánh với Kevin Carter — giải thích rằng chuyến công tác Sudan đã tàn phá tâm lý Carter nặng nề, dù ông vốn đã chứng kiến vô số hình ảnh đau thương trong suốt sự nghiệp.
Ban đầu, Silva là người được Rob Hadley thuộc Chiến dịch Lifeline Sudan của Liên Hợp Quốc mời đến Sudan để ghi lại nạn đói năm 1993. Sau đó, Silva đã rủ Carter đi cùng.
Mục tiêu chung của chuyến đi là ghi lại khủng hoảng nhân đạo đang diễn ra giữa cuộc nội chiến và bất ổn chính trị. Họ cũng hy vọng giúp Chiến dịch Lifeline Sudan quyên góp thêm kinh phí khi quy mô tàn khốc của nạn đói được phơi bày ra thế giới.
Silva và Carter cùng đến Sudan, nhưng họ tách ra làm việc riêng sau khi tới nơi. Họ dành nhiều ngày di chuyển qua các ngôi làng, chụp lại hình ảnh những người dân Sudan đang chết đói, thỉnh thoảng mới gặp lại nhau để bàng hoàng chia sẻ về những gì đã chứng kiến.
“Cậu sẽ không tin nổi tớ vừa chụp được gì đâu!” Carter nói với Silva ngay trước khi họ rời khỏi Sudan. “Tớ đang chụp một đứa trẻ đang gục ngã trên gối, rồi tớ đổi góc máy, và đột nhiên thấy một con kền kền ngay phía sau nó.”
Lúc đó Carter chưa hề biết rằng, ông vừa ghi lại một trong những tác phẩm nhiếp ảnh báo chí có ảnh hưởng sâu sắc nhất – nhưng cũng gây tranh cãi nhất – trong lịch sử.
Tranh cãi xoay quanh bức ảnh “Con Kền Kền Và Cô Bé”
Ngày 26/03/1993, tờ The New York Times đăng tải bức ảnh của Kevin Carter với dòng chú thích đầy ám ảnh: “Một cô bé kiệt sức vì đói, gục xuống bên con đường dẫn tới trung tâm cứu trợ ở Ayod. Gần đó, một con kền kền đang chực chờ.”
Ngay lập tức, độc giả của tờ báo liên tục gửi thư về để hỏi thăm số phận của đứa trẻ sau khi bức ảnh được chụp.
Trớ trêu thay, bức ảnh chạm đến trái tim công chúng nhưng cũng mang lại rắc rối cho Carter. Độc giả xót xa cho tình cảnh của trẻ em Sudan, nhưng đồng thời nổi giận vì cho rằng thay vì căn chỉnh góc máy chụp ảnh, Carter nên ra tay giúp đỡ đứa trẻ.
Hầu hết mọi người không biết rằng Carter và các đồng nghiệp bị giám sát bởi các binh lính có vũ trang – những người nghiêm cấm họ can thiệp vào các tình huống trước mắt. Dù vậy, công chúng vẫn giận dữ khi biết Carter thậm chí không ở lại để xem chuyện gì xảy ra với đứa trẻ, và chính ông cũng không rõ nạn nhân có đến được trung tâm cứu trợ hay không.
Bất chấp làn sóng tranh cãi, Carter vẫn được trao giải Pulitzer cho bức ảnh vào năm 1994 và được ghi nhận vì đã thức tỉnh thế giới về thảm cảnh của người dân Sudan. Nhưng cuối năm đó, ông đã tự sát, dường như vì không thể thoát khỏi những ký ức kinh hoàng đã chứng kiến.
Trong khi đó, số phận của đứa trẻ trong ảnh vẫn là một ẩn số cho đến năm 2011.
Chuyện gì đã xảy ra với đứa trẻ trong bức ảnh?
Năm 2011, các phóng viên của tờ báo Tây Ban Nha El Mundo đã đến Sudan để tìm kiếm đứa trẻ trong bức ảnh nổi tiếng. Họ không gặp được đứa trẻ, nhưng đã tìm thấy cha của em.
Người cha tiết lộ rằng “cô bé” trong ảnh thực chất là một cậu bé tên là Kong Nyong. Đáng kinh ngạc là Nyong đã sống sót qua nạn đói năm 1993 và đến được trung tâm cứu trợ vào ngày hôm đó. Tuy nhiên, cuộc đời cậu bé vẫn chịu kết cục bi thảm.
Theo gia đình, Nyong đã qua đời khi còn rất trẻ vào năm 2007 do một cơn sốt bởi căn bệnh không xác định.
Sau tất cả, cả Kong Nyong và Kevin Carter đều đã khắc tên mình vào lịch sử qua bức ảnh “Con kền kền và cô bé”. Dù mang lại cho Carter nhiều gạch đá chỉ trích, bức ảnh vẫn tồn tại như một biểu tượng nhói lòng nhất của nhiếp ảnh báo chí – nơi hai hình ảnh: con kền kền và cậu bé Nyong – đã lột tả trọn vẹn thảm cảnh nạn đói Sudan và bối cảnh chính trị tàn khốc thời bấy giờ.
Nguồn: All That’s Interesting- Chi Chi–Phụ Nữ Mới
