Xã Tân Pheo, tỉnh Phú Thọ mới (địa phận huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình trước đây) có địa hình đồi núi dốc, rừng tự nhiên phong phú là điều kiện lý tưởng phát triển mô hình chăn nuôi lợn bản địa-nuôi lợn đen (một giống lợn đặc sản địa phương) theo hướng bán hoang dã.
Nuôi lợn đen (giống lợn bản địa, lợn đặc sản) không chỉ là nghề truyền thống mà đã trở thành một hướng đi mới, mang lại hiệu quả cao và tạo việc làm bền vững cho nông dân vùng cao xã Tân Pheo, tỉnh Phú Thọ mới (trước sáp nhập là địa bàn huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình).
Việc xây dựng chuỗi giá trị nuôi lợn bản địa từ chăn nuôi đến tiêu thụ đã giúp nông dân tận dụng tối đa lợi thế địa phương, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.
Trang trại nuôi lợn đen-lợn đặc sản của ông Hà Văn Vững ở xóm Tràm, xã Tân Pheo (tỉnh Phú Thọ) là mô hình bán chăn thả lợn bản địa điển hình. Với 3ha đồi độc lập, ông Vững đã đầu tư xây dựng một khu chăn nuôi tự nhiên với các ô chuồng cho lợn về ăn và đẻ, còn lại hầu hết được thả đồi, tự do kiếm ăn.
Ông Vững cho biết: Trước đây, để chăm sóc 70 con lợn đen cần 2- 3 người, nhưng nay chỉ một mình tôi có thể quản lý. Hằng ngày, tôi chỉ nấu cám cho vào chuồng để đàn lợn ăn. Lợn tự về ăn rồi lại lên đồi.
Buổi tối, bầy lợn đen cũng không về chuồng. Nhiều lợn nái không về chuồng đẻ mà đẻ ngay trên rừng. Đến khi lợn mẹ dẫn con về mới biết. Cách chăn nuôi này đàn lợn khỏe mạnh hơn, ít bệnh tật nhờ được vận động và sống trong môi trường tự nhiên.
Đây là giống lợn bản địa nên chúng thích nghi điều kiện tự nhiên và nguồn thức ăn cũng đơn giản, dễ kiếm. Thức ăn của lợn đen bản địa chủ yếu là các phụ phẩm nông nghiệp như rau lang, rau muống, cây chuối, kết hợp với cỏ cây, măng rừng mà chúng tự tìm được.
Ngoài ra, ông Vững còn nấu cám gạo và ngô, thực phẩm có sẵn ở địa phương, điều này giúp giảm chi phí đầu vào, tạo ra lợi nhuận cao hơn. Với mô hình này trung bình mỗi năm mang về cho gia đình ông hơn 100 triệu đồng. Dự kiến trong thời gian tới, ông Vững nhân đàn lên khoảng 300 con.
Tận dụng lợi thế địa phương, Hợp tác xã đa ngành nghề Tâm Cương Tân Minh đã biến con lợn bản địa từ một vật nuôi nhỏ lẻ trong gia đình thành một sản phẩm hàng hóa, có giá trị kinh tế cao.
Đây là bước ngoặt quan trọng, là cầu nối, định hướng và phát triển chuỗi chăn nuôi lợn đen bản địa ở Tân Pheo và các xã lân cận. Mục tiêu hàng đầu của HTX duy trì phát triển nguồn gen lợn bản địa, cung cấp thị trường, đảm bảo chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm.
HTX đã tuyển chọn những giống lợn bản địa thuần chủng từ các hộ chăn nuôi truyền thống, sau đó nhân giống và cung cấp cho các xã viên, hộ liên kết.
Đến nay, HTX đã có khoảng 2.000 con lợn đen bản địa với 53 hộ tham gia. HTX vận động nông dân duy trì phương pháp chăn nuôi truyền thống, tạo ra chất lượng thịt lợn đen nuôi bán hoang dã thơm ngon, săn chắc.
Chị Hà Thị Tâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX đa ngành nghề Tâm Cương Tân Minh, xã Tân Pheo, tỉnh Phú Thọ cho biết: Từ trước khi thành lập HTX, gia đình tôi đã cung ứng sản phẩm thịt lợn bản địa ở Tân Pheo đến nhiều thị trường, được người tiêu dùng ưa chuộng.
Hình thức chăn nuôi giống lợn đặc sản này chủ yếu thả vườn, đồi, tạo ra chất lượng thịt thơm ngon. Sau khi thành lập, HTX định hướng phát triển chăn nuôi lợn bản địa theo chuỗi cung ứng cho người tiêu dùng từ chuồng trại đến bàn ăn.
Nhờ sự ra đời của HTX, sản phẩm thịt lợn đen Tân Minh đã được đưa đến nhiều thị trường lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên..Với lợn đen đặc sản, giá lợn hơi luôn cao hơn giá lợn hơi thị trường, giá lợn hơi bản địa hơn 100.000 đồng/kg, mang lại thu nhập tốt cho người chăn nuôi.
Trong thời gian qua, mô hình chăn nuôi lợn đen bản địa ở xã Tân Pheo không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho từng hộ gia đình mà còn tạo ra công ăn việc làm, giúp nhiều người dân vùng cao có sinh kế bền vững ngay trên chính mảnh đất của mình.
Với sự liên kết chặt chẽ giữa người dân và hợp tác xã, chuỗi lợn đen bản địa ở Tân Pheo đang ngày càng phát triển lớn mạnh, mở ra một hướng đi mới đầy tiềm năng cho nông dân vùng cao.
Theo: Báo Phú Thọ
