Không có bằng đại học, từng bán vé số, thuốc lá và đạp xe bán bút bi dạo, ông Cô Gia Thọ đã xây dựng Thiên Long thành doanh nghiệp văn phòng phẩm doanh thu hơn 4.000 tỷ đồng mỗi năm. Sau 45 năm khởi nghiệp, doanh nhân sinh năm 1958 chứng kiến tập đoàn do mình sáng lập bước vào thương vụ chuyển nhượng cổ phần cho đối tác Nhật Bản với tổng giá trị dự kiến gần 4.700 tỷ đồng.
Ông Cô Gia Thọ sinh ngày 4/9/1958 tại TP.HCM, trong một gia đình người Hoa có quê gốc ở Quảng Đông, Trung Quốc. Là con trưởng trong gia đình có 10 anh chị em, ông phải nghỉ học từ sớm để phụ giúp cha mẹ kiếm sống.
Theo thông tin trong hồ sơ lãnh đạo Thiên Long, trình độ văn hóa của ông Thọ là 9/12, trình độ chuyên môn được ghi nhận là quản trị kinh doanh cao cấp. Ông không trải qua chương trình đào tạo đại học hay cao đẳng chính quy, nhưng sau này chủ động tham gia các khóa học về quản lý, kinh doanh.
Ông Thọ kể rằng hoàn cảnh gia đình khi đó rất khó khăn, cha mẹ làm việc từ sáng đến khuya mới đủ trang trải cuộc sống. Để phụ giúp gia đình, ông từng bán vé số, thuốc lá, sau đó làm công nhân điện cơ tại quận 6, TP.HCM.
Bước ngoặt đến vào năm 1981, khi ông Thọ bắt đầu kinh doanh bút bi. Thời điểm này, thị trường trong nước chủ yếu sử dụng bút nhập khẩu từ Thái Lan, thậm chí nhiều người phải bơm mực để tái sử dụng những chiếc bút đã hết.
Nhận thấy nhu cầu lớn, ông quyết định tự sản xuất bút bi. Với số vốn dành dụm khoảng 2 chỉ vàng, ông mua một chiếc máy ép nhựa bằng tay, bắt đầu làm những chiếc bút đầu tiên. Vốn ít, ông vừa sản xuất, vừa tự mang sản phẩm đi bán để có tiền tiếp tục kinh doanh.
Ban đầu, sản phẩm mang tên Vũ Trụ, sau đổi thành Thăng Long. Đến năm 1985, ông chính thức lựa chọn tên gọi Thiên Long, thương hiệu gắn liền với nhiều thế hệ học sinh Việt Nam sau này.
Từ một cơ sở sản xuất thủ công, Thiên Long dần mở rộng quy mô. Năm 1996, Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Thiên Long được thành lập. Doanh nghiệp sau đó chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần và đến năm 2008 hoạt động với tên gọi Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long.
Ông Thọ giữ vai trò Chủ tịch HĐQT trong nhiều năm, trực tiếp tham gia xây dựng hệ thống sản xuất, thương hiệu và mạng lưới phân phối của doanh nghiệp. Dù không được học hành đầy đủ khi còn trẻ, ông Thọ vẫn dành nhiều thời gian tự học. Trong cuộc phỏng vấn năm 2012, ông cho biết đã đọc sách, học hỏi từ đối tác, đồng nghiệp và tham gia các khóa đào tạo quản lý tại Mỹ, Đài Loan. Từ cơ sở sản xuất bút bi nhỏ năm 1981, Thiên Long từng bước phát triển thành một trong những doanh nghiệp văn phòng phẩm lớn tại Việt Nam, với những thương hiệu như Thiên Long, FlexOffice, Colokit và Flexio.
Thiên Long doanh thu hơn 4.000 tỷ đồng mỗi năm, xuất khẩu sang 75 quốc gia
Đến nay, Thiên Long đã phát triển thành doanh nghiệp có quy mô hàng nghìn tỷ đồng, với mạng lưới khoảng 60.000 điểm bán trong nước. Sản phẩm của tập đoàn hiện được xuất khẩu tới 75 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Năm 2025, Thiên Long ghi nhận doanh thu thuần 4.174 tỷ đồng, tăng 11% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 446 tỷ đồng. Riêng doanh thu từ thị trường quốc tế đạt 1.185 tỷ đồng, chiếm hơn 28% tổng doanh thu.
Theo công bố của doanh nghiệp, doanh thu xuất khẩu năm 2025 đạt mức cao nhất lịch sử, khoảng 44 triệu USD. Giá trị thương hiệu Thiên Long được Brand Finance định giá khoảng 63 triệu USD, tương đương 1.700 tỷ đồng.
Năm 2026, Thiên Long đặt mục tiêu doanh thu thuần 4.400 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 440 tỷ đồng. Theo báo cáo tài chính quý III/2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần khoảng 1.268 tỷ đồng, tăng 7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 107 tỷ đồng, tăng 41%.
Lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh thu Thiên Long đạt 3.621 tỷ đồng, tăng gần 12%; lợi nhuận sau thuế đạt 422 tỷ đồng, tăng khoảng 12%. Với kết quả này, doanh nghiệp đã hoàn thành 82% kế hoạch doanh thu và gần 96% mục tiêu lợi nhuận cả năm.
Thương vụ gần 4.700 tỷ đồng với tập đoàn Nhật Bản
Sau 45 năm xây dựng Thiên Long, ông Cô Gia Thọ đang chuẩn bị rời vị trí Chủ tịch HĐQT trong bối cảnh doanh nghiệp chuyển sang giai đoạn có sự tham gia chi phối của nhà đầu tư Nhật Bản.
Ngày 6/11/2026, Thiên Long công bố việc các cổ đông tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thiên Long An Thịnh (TLAT) đã hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại doanh nghiệp này cho Kokuyo.
TLAT là cổ đông lớn nhất tại Thiên Long, trực tiếp sở hữu gần 45,2 triệu cổ phiếu TLG, tương đương 46,82% vốn điều lệ. Thông qua việc mua lại TLAT, Kokuyo đã gián tiếp nắm giữ gần một nửa vốn tại Thiên Long.
Theo kế hoạch được công bố từ tháng 12/2025, Kokuyo tiếp tục thực hiện đợt chào mua công khai thêm 18,19% cổ phần TLG. Nếu hoàn thành, tỷ lệ sở hữu của tập đoàn Nhật Bản sẽ tăng lên 65,01%, qua đó đưa Thiên Long trở thành công ty con.
Tổng giá trị dự kiến của hai bước giao dịch khoảng 27,6 tỷ yen, tương đương gần 4.700 tỷ đồng theo tỷ giá tại thời điểm công bố. Đây là giá trị toàn bộ kế hoạch mua cổ phần chi phối, không phải số tiền ông Cô Gia Thọ trực tiếp nhận được.
Kokuyo được thành lập năm 1905 tại Nhật Bản, hoạt động trong lĩnh vực văn phòng phẩm, nội thất và giải pháp không gian làm việc. Tập đoàn sở hữu thương hiệu Campus, đồng thời đã có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam và từng hợp tác sản xuất với Thiên Long.
Cùng với việc thay đổi cổ đông lớn, Thiên Long dự kiến điều chỉnh cơ cấu lãnh đạo. Ông Cô Gia Thọ và bốn thành viên HĐQT khác đã nộp đơn từ nhiệm, gồm bà Cô Cẩm Nguyệt, ông Nguyễn Đình Tâm, ông Cô Trần Cơ Nguyên và bà Cô Trần Dinh Dinh.
Trong đó, bà Cô Cẩm Nguyệt là em gái ông Thọ, còn ông Cô Trần Cơ Nguyên và bà Cô Trần Dinh Dinh là hai người con của ông. Việc miễn nhiệm dự kiến được trình Đại hội đồng cổ đông bất thường ngày 7/12/2026, với thời điểm có hiệu lực dự kiến từ ngày 1/1/2027.
Sau khi rời HĐQT, ông Thọ dự kiến đảm nhiệm vị trí Chủ tịch danh dự Thiên Long trong thời hạn 3 năm, với mức thù lao cố định 120 triệu đồng mỗi năm. Ở vị trí này, ông chủ yếu hỗ trợ công tác đối ngoại, duy trì quan hệ với đối tác và cổ đông, không trực tiếp điều hành hay có quyền biểu quyết tại HĐQT.
vietnamdaily
