Các bạn ơi, ngay lúc này các bạn có đang ở trong một hoàn cảnh khó khăn nào đó không? Và bế tắc của bạn là gì?
Là những lo âu và phiền muộn trong cuộc sống, là giai đoạn chững lại trong công việc, hay là những xích mích và bất hòa trong mối quan hệ với đồng nghiệp. Hôm nay xin kể cho mọi người nghe một câu chuyện nhỏ về việc vén rèm, hy vọng thông qua bài viết này có thể mang lại cho bạn một chút gợi mở.
Khởi điểm câu chuyện: Khó khăn từ chiếc rèm sậy
Nói ra thì đây là một việc tưởng chừng rất nhỏ bé trong cuộc sống, nhưng từ sự việc này có thể hé lộ bế tắc của mỗi chúng ta. Vài ngày trước, nhà tôi có một người bạn đến chơi. Cô ấy vừa bước vào cửa, liền bị làm khó bởi “nửa tấm rèm sậy” mà tôi thiết lập ở lối đi từ phòng ngủ ra nhà bếp.
Bởi vì tấm rèm đan bằng lau sậy này không mềm mại như rèm vải, mỗi lần đi qua, cô ấy đều cảm thấy đó là một “vật cản” khá bất tiện. Nhưng cô ấy không nói gì, để giải quyết vấn đề này, cô ấy đã nghĩ ra một cách: đó là cuộn tấm rèm lên thành một cục, dùng kẹp kẹp lại, rồi cúi đầu đi qua.
Mặc dù tấm rèm sậy cuộn lại thỉnh thoảng vẫn cọ vào trán cô ấy, nhưng ít nhất “đã có thể đi qua được”. Tôi ngồi một bên quan sát, thầm nghĩ nếu cô ấy đã giải quyết theo cách của mình rồi thì cũng không nói nhiều thêm, cũng không tỏ ra “thích làm thầy người khác”.
Sự nâng đỡ cẩn trọng
Buổi tối ngày cuối cùng khi đi nghỉ, tôi đã buông tấm rèm xuống. Sáng sớm hôm đó, cô ấy dậy rất sớm để chuẩn bị bữa sáng cho mình. Có lẽ nghĩ rằng hôm nay sẽ rời đi, nên cô ấy đã không cuộn rèm lên nữa, mà mỗi lần đi qua rèm cửa, cô ấy dùng tay nhẹ nhàng nâng tấm rèm qua đỉnh đầu, cơ thể đi qua rồi mới thả xuống.
Lúc đó tôi nhìn thấy cũng không có suy nghĩ gì, chỉ là làm mẫu cho cô ấy một cách không mang theo cảm xúc: “Bạn thử xem, cứ đẩy thế này là qua thôi.” Cô ấy cũng làm thử theo tôi hai lần, quả thực rất dễ dàng đi qua được.
Sự hoàn hảo trong điều không hoàn hảo
Trên đường đưa cô ấy ra bến xe, không khí buổi sáng thật trong lành và yên tĩnh. Tôi và cô ấy trò chuyện về nguồn gốc của tấm rèm sậy này.
Ban đầu khi mua, thực ra tôi ưng ý vẻ mộc mạc cổ kính của đồ đan bằng sậy, lại rắp tâm muốn mua một tấm rèm dài có thể che kín toàn bộ khung cửa. Ngặt nỗi lúc mua không nhìn rõ, thật không may lại mua nhầm một tấm rèm bị cụt mất một nửa.
Tuy nhiên may mắn thay, cũng may là mua nhầm tấm rèm nửa. Nếu là tấm rèm dài thì thực sự rất khó ra vào. Ban đầu lúc mới treo lên, bản thân tôi cũng có chút băn khoăn: Như thế này chẳng phải sẽ rất bất tiện sao? Nhưng rất nhanh sau đó tôi đã tìm ra quy luật, mỗi lần tự mình vén rèm lên là có thể đi qua.
Chính vì nó chỉ có một nửa, lại linh hoạt, căn bản không cần phải to tát đến mức cuộn nó lên, chỉ cần lúc đi qua thuận đà đẩy nhẹ sang một bên, nó sẽ tự nhiên nhường đường. Điều này ngược lại đã trở thành “sự hoàn hảo trong điều không hoàn hảo”.
Cục diện bế tắc của quan niệm trong hiện thực
Người bạn này dạo gần đây ở nơi đất khách quê người đã gặp phải rất nhiều điều không quen, phải chịu đựng áp lực không hề nhỏ. Bản thân tôi rất có thể thấu hiểu, nên đã mời cô ấy đến nhà mình ở vài ngày.
Trong vài ngày chung sống cùng cô ấy, tôi phát hiện trong lòng cô ấy chất chứa đầy sự lo âu. Mà những lo âu đó, thường xuất phát từ sự trói buộc của những quan niệm vô hình. Vì vậy, tôi đã mượn chủ đề “vén rèm” ban nãy, để bắt đầu cùng cô ấy thảo luận về “sự bế tắc”.
Tôi ôn tồn nói với cô ấy: “Việc vén rèm nhỏ nhặt ban nãy, bạn có thể cảm thấy không đáng nhắc đến. Nhưng nó lại phản chiếu chính xác tư duy theo thói quen của chúng ta khi đối mặt với những trở ngại.”
Ví dụ, khi đối diện với tấm rèm này, chúng ta có thể nảy sinh cảm xúc không thích do định kiến từ trước, chứ không đi tìm hiểu đặc điểm của tấm rèm sậy, rốt cuộc thì nó đã ở đó rồi. Chúng ta hoàn toàn không cần phải thay đổi bản thân tấm rèm, chỉ cần khi bạn đi ngang qua, thuận theo đặc điểm của nó, gạt nhẹ sang một bên là có thể mượn lực để đi qua. Chỉ cần chiều rộng của nó không vượt quá khung cửa, thì chắc chắn có thể đi qua. Nhưng khi chúng ta vắt óc suy nghĩ đủ mọi cách để giải quyết vấn đề, ngược lại sẽ sinh ra tâm lý chống đối, thậm chí nảy sinh trải nghiệm không vui vẻ.
Cảm xúc và tâm lý chống đối này, ngược lại sẽ khiến bản thân rơi vào một cục diện bế tắc. Tôi “nâng cao quan điểm” nói ra suy nghĩ của mình, nhưng cô ấy không tiếp nhận lời khuyên của tôi. Tôi nghĩ có lẽ cô ấy vẫn chưa thấu hiểu được khúc cua này, hoặc đạo lý mà tôi nói có khúc cua quá gắt.
Thực ra mỗi người đều có bế tắc của riêng mình, từ tổng thống cho đến dân thường, điều này không có gì phải nghi ngờ. Khi chúng ta đối mặt với bế tắc, đều sẽ cảm thấy đó là việc không có cách nào giải quyết. Vào khoảnh khắc đó, trí tuệ của bản thân đã cạn kiệt, từ đó dẫn đến việc không thể giải quyết vấn đề. Càng không có cách giải quyết, lại càng dễ nóng nảy, bực bội và mất bình tĩnh, điều đó sẽ khiến sự việc trở nên tồi tệ hơn.
Làm thế nào để phá bỏ bế tắc từ quan niệm của chính mình
Đưa cô ấy lên xe buýt, tôi một mình trở về nhà. Nhìn ngắm cảnh phố phường ngoài cửa sổ xe, tôi chuyển ánh nhìn tự xét lại vào bên trong: Bế tắc của cô ấy bị bao vây bởi quan niệm của chính cô ấy, vậy còn bản thân mình thì sao? Tấm “rèm” bế tắc của mình lại là tấm nào? Điều này thực sự đã gợi mở cho tôi, từ người bạn mà nhìn thấy bế tắc của chính mình, cũng tìm ra được cách thoát khỏi bế tắc đó.
Cách mà tôi có thể nghĩ ra có ba điều: Thứ nhất là có thể nhận thức được bế tắc của bản thân, hay nói cách khác là quan niệm của bản thân là gì. Nhận thức được vấn đề của mình, nhận thức được bế tắc của mình là do các quan niệm khác nhau của bản thân gây ra. Mà quan niệm không phải là trí tuệ, nó chính xác lại là một chiếc khung trói buộc bản thân.
Thứ hai là có thể lắng nghe ý kiến của người khác. Bất kể người khác nói đúng hay sai, có câu người ngoài cuộc luôn tỉnh táo, người khác có thể nhìn thấy rõ hơn bạn, người khác có thể hiểu bạn hơn chính bạn. Thế nên, mặc kệ họ nói đúng hay sai, hoặc đúng được mấy phần, sai mất mấy phần, đều có thể lắng nghe, rồi sau đó đi tìm ra vấn đề của mình, đó mới là chìa khóa then chốt để phá vỡ bế tắc. Bởi vì bạn muốn phá bỏ bế tắc, bản thân nhất định phải hiểu được gốc rễ của sự bế tắc trong mình. Nếu bạn chỉ biết phiền não, mà đến bế tắc của mình là gì cũng không biết, thì làm sao có thể giải quyết được sự hoang mang của bản thân? Đôi khi, nhìn thấy người ta đau khổ trong bế tắc từ quan niệm của họ, nhưng họ lại không chịu tiếp thu ý kiến, hết cách rồi, chỉ đành dựa vào việc tự họ từ từ giác ngộ vậy, vì thế người phương Đông rất coi trọng một chữ “ngộ”.
Con người nếu không chịu lắng nghe ý kiến của người khác, thì rất khó bứt phá khỏi bế tắc của chính mình. Mà con người lại đúng là có đặc điểm như vậy, không tin, bạn thử nhìn xung quanh xem, có mấy người có thể làm được “nghe thấy lỗi lầm liền vui vẻ”? Thật quá khó tìm. Đừng nói là người không tu hành, ngay cả trong những người tu hành cũng là hiếm như lông phượng sừng lân. “Gặp phải một sự việc hóc búa, chúng ta định kiến từ trước mà cho rằng ‘việc đó không nên xảy ra, điều này không phù hợp với thói quen và kỳ vọng của tôi’, rồi tiếp đó nảy sinh cảm xúc bài xích và đấu tranh mạnh mẽ, lúc đó bế tắc thực sự đã hình thành. Mà bế tắc này, thường không phải do trở ngại bên ngoài gây ra, mà là do những quan niệm cứng nhắc trong đầu chúng ta đan xen mà thành.”
Cách thứ ba là gặp chuyện có thể bình tâm lại: Vẫn là trên đoạn đường đưa người bạn đi, tôi đã đi nhầm trạm tàu điện ngầm, sau khi đi ra thì không có cách nào vào lại một trạm điện ngầm khác nữa. Mà buổi sáng sớm lại không có nhân viên hỗ trợ xóa lịch sử quẹt thẻ vào ga cho tôi. Người bạn nói: “Vậy bạn đừng đi nữa, mình tự đi được rồi.” Thế nhưng trạm tàu điện ngầm thực sự rất phức tạp, cô ấy lại không quen thuộc, nếu đi sai một chút, phải vòng vèo mất nửa tiếng đồng hồ là chuyện rất bình thường, như vậy thì rất dễ bị lỡ chuyến xe buýt. Tôi buột miệng nói một câu: “Đợi đã, đừng vội!”
Sau đó đi đến máy bán vé tự động, dùng tiền mặt mua một tấm vé. Nhưng lúc đó trên máy không có cách nào mua được vé toàn tuyến, chỉ có một lựa chọn duy nhất, là giá vé của một ga. Tôi vẫn mua, chỉ cần có thể vào ga là được, số tiền vé còn thiếu, sau khi xuống tàu sẽ bù thêm.
Tiếp theo đó chúng tôi tiếp tục lên đường, dọc đường rất thuận lợi, không làm lỡ dở chuyến đi của người bạn. Lúc đó câu nói “đợi đã, đừng vội”, cũng là thói quen được rèn luyện trong thời gian dài. Mà không vội vàng thực sự là một thói quen tốt, người bạn đã ngồi xe suốt 10 tiếng đồng hồ, thuận lợi đến được đích đến. Tôi lại chia sẻ với cô ấy một câu nói cũ: “Không sợ chậm, chỉ sợ đứng yên”. Rất nhiều lúc, “kiếp nạn” của chúng ta đều bắt nguồn từ sự vội vàng của chúng ta.
Nhẹ đẩy rèm sậy, thế giới tự rộng mở
Đời người đằng đẵng, sâu thẳm trong cuộc sống và tâm hồn sẽ luôn không ngừng có những “tấm rèm mới” buông xuống. Khi đối mặt với bế tắc, chúng ta sẽ chọn gánh lấy bao bọc nặng nề, hay có thể bình tĩnh đối mặt, học cách thuận theo tự nhiên, trôi chảy “nhẹ đẩy một bên, nương gió mà đi”? Đây không chỉ là trí tuệ khi đi qua một cánh cửa, mà còn là sự nhẹ nhõm của sinh mệnh sau khi đã buông bỏ được cái tôi và những quan niệm.
Hy vọng bài viết sinh ra từ một tấm rèm sậy bị cụt mất một nửa này, có thể như dòng suối mát làm dịu đi những âu lo và bối rối của bạn. Khi gặp phải nghịch cảnh, hãy thư giãn thân tâm, đi quan sát bản tính và đặc trưng của vạn vật. Có lẽ bạn chỉ cần nhẹ nhàng đẩy một cái, là sẽ nhìn thấy, thế giới vốn dĩ đã cao rộng nhường nào.
Theo ĐKN
