Các tập đoàn ô tô phương Tây và Nhật Bản đang chuyển dịch chiến lược sang việc học hỏi công nghệ, tân dụng chuỗi cung ứng tại Trung Quốc để sản xuất xe xuất khẩu ra thị trường thế giới.
Tại triển lãm ô tô Bắc Kinh – Trung Quốc vừa diễn ra, một xu hướng mới trong ngành công nghiệp xe hơi toàn cầu đã lộ diện rõ nét. Các nhà sản xuất ô tô danh tiếng từ châu Âu, Nhật Bản đến Hàn Quốc đang chạy đua để giới thiệu các mẫu xe mới được sản xuất bằng công nghệ Trung Quốc, sau khi nhận ra một thực tế là, họ không thể để mất vị thế tại thị trường tỷ dân.
Volkswagen là một trong những cái tên đi đầu trong nỗ lực thay đổi này. Tập đoàn ô tô lớn nhất châu Âu không còn giữ được lợi thế như trước tại Trung Quốc khi doanh số giảm 14,9% trong quý I, xuống còn 548.000 xe.
“Thời kỳ siêu lợi nhuận đã qua rồi”, Ralf Brandstaetter, người đứng đầu mảng kinh doanh của Volkswagen tại Trung Quốc cho biết.
Trước diễn biến này, hãng đã điều chỉnh dự báo doanh số dài hạn xuống 3,2 triệu xe vào năm 2030, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 4 triệu xe trước đó. Lãnh đạo mảng kinh doanh tại Trung Quốc, ông Ralf Brandstaetter, thừa nhận giai đoạn lợi nhuận cao tại thị trường này đã khép lại, với mục tiêu biên lợi nhuận hiện chỉ còn từ 4% đến 6%.
Để thích nghi, Volkswagen đẩy mạnh hợp tác với các đối tác nội địa. Hãng nắm 5% cổ phần tại Xpeng và liên doanh với Horizon Robotics nhằm phát triển công nghệ phần mềm và hệ thống tự lái. Các nền tảng này đã được tích hợp vào những mẫu xe mới như ID. UNYX 09 (hợp tác với Xpeng) và ID. AURA T6 (hợp tác với Horizon Robotics). Song song với đó, Volkswagen đặt kế hoạch tung hơn 20 mẫu xe điện tại Trung Quốc trong năm nay và nâng tổng số lên 50 mẫu vào năm 2030.
Lợi ích của chiến lược này không chỉ nằm ở thị trường nội địa. Hãng tận dụng tốc độ phát triển công nghệ và chi phí sản xuất thấp tại Trung Quốc để rút ngắn khoảng 30% thời gian phát triển xe mới, đồng thời giảm đáng kể chi phí sản xuất so với tại Đức.
Theo CEO Oliver Blume, các nền tảng phát triển tại Trung Quốc sẽ được sử dụng cho những thị trường khác, với kế hoạch xuất khẩu sang châu Á – Thái Bình Dương, Trung Đông và Nam Mỹ.
Nissan Motor cũng đang điều chỉnh chiến lược theo hướng tương tự. Sau khi doanh số tại Trung Quốc giảm mạnh so với đỉnh năm 2018, hãng chuyển sang tận dụng công nghệ từ đối tác địa phương để cải thiện chi phí và tốc độ phát triển sản phẩm.
Hợp tác với Dongfeng Motor đã mang lại kết quả ban đầu khi các mẫu sedan điện N6 và N7, tích hợp công nghệ của Momenta, giúp doanh số quý I tăng 24,5%.
Nissan đồng thời đẩy mạnh định hướng xuất khẩu. Hãng đang phát triển 10 mẫu xe điện và hybrid tại Trung Quốc, trong đó mẫu bán tải hybrid Frontier Pro đã được sản xuất để cung cấp cho Mỹ Latinh, Đông Nam Á và Trung Đông. Kế hoạch đầu tư bổ sung khoảng 1,46 tỷ USD đi kèm mục tiêu nâng tổng doanh số và xuất khẩu lên 1 triệu xe vào năm 2030.
Ngoài 2 hãng xe tiêu biểu trên, các hãng khác cũng có động thái tương tự. Honda Motor bắt đầu đưa mẫu xe điện Insight sản xuất tại Trung Quốc về bán tại Nhật Bản. Đây là mẫu xe được phát triển từ mẫu e:NS2, trong liên doanh giữa hãng xe Nhật Bản và Dongfeng.
Hyundai Motor đặt mục tiêu tăng gấp đôi thị phần tại Trung Quốc lên 9% vào năm 2030, với kế hoạch ra mắt 20 mẫu xe mới, dựa trên công nghệ tự lái, được hãng xe Hàn Quốc hợp tác phát triển cũng Baidu, ByteDance và Momenta.
Trong khi đó, một số thương hiệu đến từ Pháp như Peugeot và Citroen quay trở lại triển lãm Bắc Kinh sau thời gian vắng mặt, tiếp tục tìm kiếm cơ hội thông qua hợp tác với Dongfeng.
Những diễn biến này phản ánh sự thay đổi mang tính cấu trúc của ngành ô tô toàn cầu. Nếu như trước đây các hãng phương Tây đóng vai trò dẫn dắt khi thâm nhập Trung Quốc, thì hiện tại vị thế đã đảo chiều. Hệ sinh thái công nghệ, chuỗi cung ứng và tốc độ đổi mới tại Trung Quốc đang trở thành yếu tố mà các tập đoàn quốc tế phải dựa vào để duy trì năng lực cạnh tranh.
Việc biến Trung Quốc thành trung tâm phát triển và xuất khẩu không chỉ giúp tối ưu chi phí, mà còn rút ngắn chu kỳ sản phẩm và tăng khả năng tiếp cận các công nghệ xe điện, phần mềm, những yếu tố đang quyết định cục diện cạnh tranh của ngành công nghiệp xe hơi.
Đức Minh-An ninh tiền tệ
