NNhiều người nhận xét David Beckham không chỉ có một đôi chân thiên tài mà còn có cả một bộ óc kinh doanh sắc bén, nhận ra cơ hội kiếm tiền bất chấp sự chê bai của người khác.
Năm 2007, thế giới bóng đá ngỡ ngàng khi David Beckham, biểu tượng toàn cầu và ngôi sao đang ở đỉnh cao phong độ tại Real Madrid, bất ngờ tuyên bố sẽ rời bỏ ánh đèn sân khấu châu Âu để đến với Major League Soccer (MLS) của Mỹ.
Một mức lương 6,5 triệu USD mỗi năm tại LA Galaxy, so với con số 20 triệu USD anh đang nhận ở Madrid, khiến nhiều người lắc đầu ngao ngán, thậm chí chế giễu.
Thế nhưng, nhìn lại gần hai thập kỷ sau, rõ ràng đây không phải là một quyết định bồng bột, mà là một nước cờ chiến lược thiên tài đã thay đổi hoàn toàn sự nghiệp của Beckham và định hình lại bản đồ bóng đá thế giới, đỉnh cao là việc tăng khối tài sản bản thân lên hơn 1 tỷ USD, làm chủ một đội bóng và mời chào thành công siêu sao Lionel Messi về thi đấu.
Bộ óc thiên tài
Khi David Beckham từ chối gia hạn hợp đồng với Real Madrid vào đầu năm 2007 để đầu quân cho LA Galaxy với mức lương chỉ bằng 1/3 so với thu nhập cũ, nhiều người đã coi đây là một màn “nghỉ hưu” ở tuổi 31 của siêu sao bóng đá Anh.
Giới truyền thông gọi đây là một pha “tự chấm dứt sự nghiệp”, đồng đội thắc mắc về quyết định có vẻ vội vàng này trong khi cổ động viên Real Madrid mỉa mai Beckham là “hàng bán tháo”.
Điều mà ít ai biết hoặc ít để tâm lúc bấy giờ là những điều khoản “phi truyền thống” trong hợp đồng của Beckham. Anh không chỉ đàm phán một mức lương cơ bản thấp hơn giá trị thật mà còn sở hữu một phần đáng kể doanh thu tăng thêm của LA Galaxy, lên tới 50 % tất cả các khoản thu phát sinh từ tiền bán vé, tài trợ, cho đến các hợp đồng quảng cáo liên quan đến tên tuổi mình.
Chính điều này đã biến con số 6,5 triệu USD thành một khoản thu nhập khổng lồ, ước tính lên tới 255 triệu USD trong 5 năm anh thi đấu, vượt xa bất kỳ mức lương nào anh có thể kiếm được ở châu Âu và cao gấp 100 lần so với thu nhập ở Real Madrid, đưa Beckham thành cầu thủ hưởng “lương” cao nhất thế giới thời điểm đó.
Đây chính là minh chứng sống động cho tư duy kinh doanh sắc bén của cựu đội trưởng tuyển Anh.
Thời điểm đó, MLS còn là một giải đấu non trẻ, vật lộn để tìm chỗ đứng trong lòng người hâm mộ thể thao Mỹ vốn cuồng nhiệt với bóng bầu dục, bóng rổ và bóng chày.
Sự xuất hiện của Beckham đã tạo ra một cơn địa chấn, được mệnh danh là “Hiệu ứng Beckham” (Beckham Effect). Các sân vận động chật kín, doanh số bán áo đấu tăng vọt, và hơn hết, ánh mắt của cả thế giới bắt đầu đổ dồn về MLS.
Vé hội viên (season ticket) của Galaxy tăng thêm 7.000 vé ngay mùa 2007 đầu tiên Beckham góp mặt, với giá trung bình 700 USD/vé, đóng góp thêm gần 4,9 triệu USD doanh thu vé mùa. Doanh thu bán vé trận trung bình của các câu lạc bộ tăng từ 5 triệu USD (2006) lên 10 triệu USD (2008).
Trung bình khán giả đến sân của Galaxy tăng từ 20.814 người (2006) lên 24.552 người (2007) và 26.009 người (2008) trong mùa Beckham ra mắt. Ngay trong trận đầu tiên của Beckham, khoảng 66.000 khán giả đã đến sân, cao hơn nhiều so với mức bình quân 12.000 người.
Lượt xem trận đấu có mặt Beckham trên ESPN2 tăng 68 % (417.000 vs. 248.000) năm 2007và tiếp tục tăng hơn 23 % vào 2008. Cả giải MLS vì thế tăng khán giả trung bình từ 15.390 lên 16.767 người/trận chỉ trong một mùa Beckham ra mắt.
Thương hiệu Herbalife ký vào gói 3,5 triệu USD/năm trong 4 năm, sau đó nâng lên 4,4 triệu USD/năm cho 10 năm – tổng giá trị 58 triệu USD. Các “ông lớn” như Delta Airlines, American Express tăng mức tài trợ trung bình thêm 6 triệu USD ngay mùa Beckham đầu tiên.
Chưa kể 250.000 chiếc áo đấu in tên “Beckham” được bán ngay trước khi anh ra mắt, giúp Galaxy và đối tác Adidas thu về một khoản không nhỏ từ bán lẻ.
Trước khi Beckham đến, giá trị bản quyền truyền hình của MLS chỉ khoảng 8 triệu USD/năm vào năm 2006. Sau sự xuất hiện của anh, con số này đã tăng vọt lên 90 triệu USD vào năm 2014 và đạt 250 triệu USD vào năm 2022. Hiện tại, MLS có thỏa thuận bản quyền trị giá 2,5 tỷ USD với Apple TV.
Giải MLS đã tăng trưởng mạnh mẽ về số lượng đội bóng. Từ 12 đội vào năm 2007, giải đấu hiện có gần 30 đội. Giá trị trung bình của một câu lạc bộ MLS đã tăng từ $37 triệu vào năm 2008 lên khoảng $582 triệu vào năm 2022.
Đặc biệt hơn cả, thành công của Beckham đã mở ra tiền lệ cho các đội bóng ký hợp đồng chia sẻ doanh thu với cầu thủ nổi tiếng, tạo ra cánh cửa mới trong làng bóng đá.
Việc Beckham vực dậy cả một giải đấu bóng đá từng suýt bị dẹp bỏ năm 2002 để rồi bất ngờ tăng trưởng vượt mọi dự đoán đã khiến các câu lạc bộ xem xét lại điều khoản chia sẻ doanh thu này.
Để có thể ký hợp đồng với một cầu thủ tầm cỡ như Beckham mà không vượt quá quỹ lương, MLS đã tạo ra quy tắc “Người chơi được chỉ định” (Designated Player Rule), cho phép các câu lạc bộ ký hợp đồng với một số cầu thủ có lương cao mà không bị tính vào mức lương trần. Điều này đã mở đường cho các ngôi sao lớn khác đến MLS sau này.
Việc các ngôi sao lớn khác như Thierry Henry, Robbie Keane, Wayne Rooney, Steven Gerrard, Frank Lampard, Zlatan Ibrahimovic, Gareth Bale… sau này đến MLS cũng một phần nhờ vào con đường mà Beckham đã mở ra, tiếp tục nâng cao sức hút của giải đấu.
Năm 2012, Beckham giành 2 chức vô địch MLS và kiếm được 50 triệu USD mỗi năm, khiến giới truyền thông phải thừa nhận quyết định “tự hủy sự nghiệp” năm nào hóa ra lại là một nước đi thiên tài.
Tuy nhiên, tầm nhìn của Beckham không chỉ dừng lại đó.
Từ cầu thủ đến ông chủ
Năm 2014, David Beckham lại khiến thế giới ngỡ ngàng bật ngửa một lần nữa.
Quay ngược về năm 2007, một trong những điều khoản mang tính quyết định nhất, biến Beckham từ một cầu thủ thành một doanh nhân bóng đá quyền lực, chính là quyền được mua một đội bóng mở rộng của MLS với giá ưu đãi chỉ 25 triệu USD sau khi giải nghệ. Đây là một con số “hời” đến khó tin khi nhìn vào giá trị các đội bóng MLS hiện tại.
Xin được nhắc rằng trước David Beckham, chưa có một cầu thủ bóng đá nào nhận được điều khoản đến khó tin như vậy.
Khi treo giày vào năm 2013, Beckham đã không ngần ngại thực hiện quyền chọn của mình. Anh đã chọn Miami, một thành phố sôi động với cộng đồng Latinh yêu bóng đá cuồng nhiệt.
Năm 2018, Inter Miami CF chính thức ra đời, với Beckham giữ vai trò đồng sở hữu và chủ tịch. Anh không chỉ đổ tiền vào đội bóng mà còn đầu tư tâm huyết xây dựng cơ sở vật chất, phát triển học viện đào tạo trẻ, từng bước biến Inter Miami thành một thế lực mới của MLS.
Đây được cho là thời điểm vàng khi giá trị các đội bóng tại giải MLS đã tăng 8-13 lần so với năm 2007 nhờ hiệu ứng Beckham. Tất nhiên quá trình xây dựng đội bóng không hề dễ khi Beckham phải mất 6 năm đối mặt với vô vàn khó khăn. Nhà đầu tư đến rồi đi, các cầu thủ nổi tiếng do dự, nhưng Beckham không hề nản chí.
Năm 2020, Inter Miami chơi trận bóng đầu tiên và dù có nhiều khó khăn, câu lạc bộ này vẫn được định giá 600 triệu USD, cao gấp 2.200% so với thu nhập 25 triệu USD ngày nào ở Real Madrid.
Thế nhưng Beckham chưa dừng ở đó.
Tham vọng của Beckham không dừng lại ở việc sở hữu một đội bóng. Ngay từ đầu, Beckham đã có tham vọng biến Inter Miami thành một “siêu câu lạc bộ” và thu hút những cầu thủ hàng đầu thế giới. Anh đã thành công trong việc ký hợp đồng với các tên tuổi lớn như Blaise Matuidi, Gonzalo Higuaín, và sau này là Sergio Busquets, Jordi Alba và Luis Suárez.
Và cái tên lớn nhất trong danh sách ước mơ của anh chính là Lionel Messi.
Ít ai biết rằng, hành trình đưa Messi đến Miami đã được Beckham và các cộng sự ấp ủ và theo đuổi ròng rã gần một thập kỷ. Thậm chí, đã có những chuyến bay bí mật đến Barcelona để gặp gỡ Jorge Messi (cha của Lionel) nhằm bày tỏ tham vọng.
Khi Messi quyết định rời PSG vào năm 2023, Beckham đã nắm bắt cơ hội vàng này. Với tầm ảnh hưởng của mình, cùng với sức hấp dẫn của thành phố Miami và gói hợp đồng thông minh (bao gồm cả cổ phần trong Adidas và Apple TV), Inter Miami với tuổi đời chưa đến 5 năm đã vượt qua nhiều ông lớn châu Âu và cả lời đề nghị “khủng” từ Ả Rập Xê Út để chiêu mộ thành công nhà vô địch World Cup.
Sự xuất hiện của Messi đã biến Inter Miami từ một đội bóng đang chật vật thành một hiện tượng toàn cầu. Doanh thu tăng vọt, giá trị đội bóng tăng chóng mặt từ 600 triệu USD lên 1,2 tỷ USD chỉ trong một năm, và mỗi trận đấu có Messi đều trở thành một sự kiện lớn, thu hút hàng triệu khán giả.
Doanh thu của đội bóng cũng tăng từ 60 triệu USD lên 200 triệu USD mỗi năm, tương tác mạng xã hội của câu lạc bộ tăng 550%, giá vé tăng 1.034%.
Rõ ràng quyết định “giảm lương” của David Beckham vào năm 2007 không phải là sự đánh đổi, mà là một khoản đầu tư thông minh vào một tầm nhìn lớn hơn. Anh đã không chỉ kiếm được bộn tiền mà còn trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử phát triển bóng đá ở Bắc Mỹ.
Từ một cầu thủ biểu tượng, Beckham đã trở thành một ông bầu tỷ phú, và quan trọng hơn, anh đã chứng minh rằng với sự táo bạo và một chiến lược đúng đắn, giấc mơ lớn nhất hoàn toàn có thể trở thành hiện thực, ngay cả khi nó đi ngược lại những lằn ranh truyền thống.
Câu chuyện của David Beckham là một bài học đắt giá về tầm nhìn xa, khả năng đàm phán xuất sắc và sự kiên trì theo đuổi mục tiêu. Nó khẳng định rằng đôi khi, lùi một bước không phải là thất bại, mà là bước đệm vững chắc để tiến xa hơn rất nhiều trong tương lai.
Trong khi các cầu thủ chỉ quan tâm đến mùa giải này hay mùa sau thì Beckham đã xây dựng được cả một di sản. Rõ ràng, khoản đầu tư 25 triệu USD cho một di sản 1,2 tỷ USD là bước đi thiên tài.
*Nguồn: Tổng hợp-Băng Băng–Theo Nhịp sống thị trường
