Đây được coi là một trong những bí ẩn lớn nhất lịch sử nước Mỹ.
Vào năm 1587, một nhóm người định cư Anh đã đặt chân lên đảo Roanoke, ngoài khơi bờ biển North Carolina (Mỹ) ngày nay, với hy vọng xây dựng một cuộc sống mới tại Tân Thế giới. Nhưng chỉ ba năm sau, toàn bộ cộng đồng hơn 100 người đã tan biến vào hư không, không để lại bất kỳ dấu vết của một cuộc chiến hay sự tàn phá nào. Thứ duy nhất còn sót lại là một từ kỳ quái khắc trên thân cây: “CROATOAN” .
Giấc mơ dang dở của John White
Dự án định cư tại Roanoke là nỗ lực của Nam tước Walter Raleigh nhằm thiết lập thuộc địa vĩnh viễn đầu tiên của Anh tại Bắc Mỹ. Thống đốc của thuộc địa này là John White, một họa sĩ và cũng là người trực tiếp chứng kiến những giây phút đầu tiên của cộng đồng. Tại đây, con gái ông đã hạ sinh Virginia Dare – đứa trẻ gốc Anh đầu tiên được sinh ra trên đất Mỹ.
Tuy nhiên, cuộc sống ở vùng đất mới vô cùng khắc nghiệt. Đối mặt với tình trạng thiếu lương thực trầm trọng và mối quan hệ căng thẳng với các bộ tộc bản địa, John White buộc phải lên tàu quay trở lại Anh vào cuối năm 1587 để xin viện trợ. Ông không ngờ rằng, đó là lần cuối cùng ông được nhìn thấy gia đình mình.
Cuộc chiến giữa Anh và Tây Ban Nha nổ ra khiến mọi con tàu đều bị trưng dụng cho quân đội, giữ chân White ở lại Anh suốt ba năm. Phải đến năm 1590, ông mới có thể quay trở lại đảo Roanoke.
Cuộc hồi hương kinh hoàng và mật mã trên cây
Khi con tàu của John White cập bến Roanoke vào đúng ngày sinh nhật thứ ba của cháu gái mình, cảnh tượng trước mắt khiến ông chết lặng. Khu định cư hoàn toàn trống rỗng. Cả ngôi làng đã biến mất. Không có khói bếp, không có bóng người, và cũng không có dấu hiệu của một cuộc tấn công hay thảm sát. Những ngôi nhà đã bị tháo dỡ một cách cẩn thận, cho thấy đây không phải là một cuộc tháo chạy trong hoảng loạn.
Dấu vết duy nhất là từ “CROATOAN” được khắc gọn gàng trên một cây cột lớn của pháo đài và ba chữ cái “CRO” trên một thân cây gần đó.
Trước khi đi, White đã dặn những người định cư rằng nếu họ phải rời đi vì nguy hiểm, hãy khắc một hình chữ thập (cross) lên cây. Nhưng trên các thân cây tại Roanoke ngày đó, tuyệt nhiên không có biểu tượng chữ thập nào. Điều này ám chỉ rằng việc di dời là tự nguyện và có kế hoạch. Tuy nhiên, một cơn bão dữ dội bất ngờ ập đến ngay khi đoàn thám hiểm định bắt đầu tìm kiếm, buộc White phải quay về Anh trong sự tuyệt vọng tột cùng.
Những giả thuyết: Họ đã đi đâu?
Từ khóa “Croatoan” vốn là tên của một hòn đảo lân cận (nay là đảo Hatteras) và cũng là tên của bộ tộc bản địa sinh sống tại đó. Giả thuyết phổ biến nhất cho rằng vì quá đói khát, những người định cư đã rời đảo để đến chung sống với người bản địa nhằm tìm kiếm sự giúp đỡ.
Năm 1998, Dự án Khảo cổ Croatoan đã tìm thấy những món đồ trang sức, đồng xu Anh và những mảnh kiếm từ thế kỷ 16 trong các ngôi làng của người Hatteras. Điều này củng cố niềm tin rằng người Anh đã hòa nhập vào dòng máu của người bản địa.
Tuy nhiên, bí ẩn chưa dừng lại ở đó. Một giả thuyết khác tối tăm hơn cho rằng họ đã bị tàn sát bởi các bộ tộc thù địch hoặc bị tiêu diệt bởi người Tây Ban Nha đang tuần tra vùng biển lúc bấy giờ. Thậm chí, một số người còn nhắc đến những viên đá mang tên “Dare Stones” – những phiến đá được cho là do Eleanor Dare (con gái John White) khắc lại để kể về hành trình chạy trốn và cái chết của những người thân. Dù phần lớn các viên đá bị coi là giả mạo, giới học thuật vẫn tin rằng ít nhất một trong số chúng có thể là thật.
Lời giải không bao giờ có đáp án cuối cùng
Hàng trăm năm đã trôi qua, hòn đảo Roanoke vẫn đứng đó với những bí mật bị vùi lấp dưới lớp cát dày. Liệu họ đã chết vì bệnh tật, bị sát hại, hay đơn giản là đã hòa nhập vào những bộ tộc bản địa và để lại những hậu duệ có mái tóc vàng, mắt xanh giữa vùng rừng núi Bắc Mỹ?
Năm 2026, với sự hỗ trợ của các công nghệ quét mặt đất và phân tích ADN hiện đại, các nhà khoa học vẫn đang nỗ lực tìm kiếm câu trả lời. Nhưng cho đến nay, Roanoke vẫn giữ vững danh hiệu “Bí ẩn lớn nhất của nước Mỹ thời kỳ thuộc địa”. Một từ “Croatoan” khắc trên cây vẫn là mật mã im lặng thách thức dòng thời gian, nhắc nhở chúng ta về một cộng đồng đã hoàn toàn bốc hơi khỏi lịch sử mà không để lại bất kỳ lời từ biệt nào rõ ràng hơn.
Theo thanhnienviet.vn
