Các chuyên gia tin rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển nhân lực cao bền vững cho ngành blockchain.
Phát biểu tại Tại tọa đàm bên lề buổi ra mắt “Cẩm nang ứng dụng Công nghệ Blockchain”, bà Khuất Hoài Thương, Giám đốc khu vực của MEXC tại Việt Nam cho biết, theo Chainalysis, Việt Nam liên tục nằm trong Top 5 quốc gia có mức độ chấp nhận tài sản số cao nhất thế giới nhiều năm liền, sở hữu lợi thế lớn từ cơ cấu dân số trẻ, khoảng 70% dưới 35 tuổi, hơn 65% sử dụng smartphone và Internet hằng ngày, cùng tốc độ tăng trưởng hơn 220% số lượng tài khoản blockchain hoạt động trong ba năm qua.
Bên cạnh đó, các chương trình sandbox do Nhà nước định hướng đang tạo không gian thử nghiệm quan trọng cho đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh chưa đồng nghĩa với tăng trưởng bền vững, khi Việt Nam vẫn thiếu lộ trình học blockchain được chuẩn hóa, thiếu tài liệu phù hợp với bối cảnh pháp lý và thị trường trong nước, cũng như các chương trình giáo dục dễ tiếp cận cho người mới bắt đầu. Thách thức lớn nhất vì thế không nằm ở công nghệ – khi hạ tầng và sản phẩm đã sẵn sàng – mà nằm ở tri thức và mức độ hiểu biết. Chính tri thức là yếu tố then chốt, giúp biến sự tiếp cận thành năng lực, và biến một công nghệ mới thành hạ tầng thực sự cho nền kinh tế số.
Chia sẻ quan điểm này, chuyên gia blockchain Nguyễn Thế Vinh, Chủ tịch chi hội blockchain TP Hồ Chí Minh nhận định rằng hiện tại Việt Nam đang thiếu hụt thế hệ chuyên gia dẫn đầu về blockchain. Nhân sự chưa đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật cao của ngành. Nếu xây dựng được thị trường đủ mở, sẽ góp phần kích thích và thu hút thêm nhiều nguồn lao động chất lượng cao, từ đó sẽ hình thành nên một thế hệ chuyên gia đầu ngành về blockchain trong tương lai.
Ông Vinh cũng đề cập đến bài toán nhân lực trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng. Theo ông, trong vòng 5 năm tới, một số công việc trí óc mang tính phổ thông nhiều khả năng sẽ bị AI thay thế hoàn toàn. Tuy nhiên, blockchain sẽ không tạo ra tác động tương tự đối với thị trường lao động.
“Blockchain hoàn toàn không lấy đi việc làm của ai, không thay thế con người, mà chỉ thay đổi cách con người làm việc với nhau. Công nghệ này giúp loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết, tối ưu hóa luồng công việc, đồng thời tạo ra một nền tảng dữ liệu tin cậy để xây dựng hạ tầng và các ứng dụng công nghệ”, ông Vinh nhấn mạnh.
Theo ông, thay vì làm mất việc, blockchain còn mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mới. Đáng chú ý, blockchain và AI không cạnh tranh, mà bổ trợ cho nhau một cách hiệu quả. “Blockchain tạo ra hạ tầng tin cậy, dữ liệu minh bạch và cơ chế trao quyền sở hữu rõ ràng, trong khi AI giúp quá trình xây dựng ứng dụng blockchain diễn ra nhanh hơn, đồng thời nâng cao mức độ an toàn của hệ thống”, ông Vinh khẳng định.
Phổ cập tri thức, đưa công nghệ mới vào đời sống và sản xuất
Thực tế, TP Hồ Chí Minh đã nhận thức rõ tiềm năng, cơ hội từ blockchain và đã, đang có những bước phát triển để tiếp cận sâu rộng hơn với lĩnh vực còn nhiều mới mẻ tại Việt Nam này. Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hoà, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, blockchain là 1 trong 11 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia theo Quyết định 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Với trọng tâm là hạ tầng số, tài sản số và truy xuất nguồn gốc, blockchain được xác định là công cụ then chốt thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và gia tăng lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Từ những tiềm năng đó, vấn đề nguồn nhân lực cho blockchain đang nhận được sự quan tâm đặc biệt, trong đó có TP Hồ Chí Minh. Theo ông Hòa, địa phương đã triển khai nhiều chương trình đào tạo liên quan đến lĩnh vực này, với sự tham gia của Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh cùng các chuyên gia đầu ngành, tạo nền tảng để tiếp tục mở rộng quy mô trong thời gian tới.
Ông cho biết, từ ngày 1/7/2025 đến hết năm 2025, Trung tâm Đào tạo và Truyền thông số – đơn vị trực thuộc Trung tâm Chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh – đã phối hợp cùng các đơn vị tổ chức 75 buổi học, thu hút khoảng 15.000 người tham dự. Các chương trình này nằm trong khuôn khổ “Bình dân học vụ số”, nhằm cung cấp những kiến thức cơ bản, nền tảng về các công nghệ số, trong đó có blockchain, cho đông đảo người dân và lực lượng lao động.
Với việc ra mắt “Cẩm nang ứng dụng công nghệ blockchain”, ông Nguyễn Thanh Hòa khẳng định việc phổ cập tri thức là bước đi quan trọng để đưa công nghệ mới vào đời sống và sản xuất. Theo kế hoạch, trong năm 2026 và các giai đoạn tiếp theo, TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục triển khai các lớp đào tạo nâng cao tại 168 xã, phường và đặc khu trên địa bàn, hướng tới mục tiêu giúp các tổ chức, doanh nghiệp và người dân ứng dụng hiệu quả các công nghệ mới vào thực tiễn.
Sách “Cẩm nang ứng dụng Công nghệ Blockchain” được ra đời trong bối cảnh Chính Phủ đã xác định đến năm 2030 Việt Nam trở thành quốc gia thuộc nhóm dẫn đầu trong khu vực và có vị thế quốc tế trong nghiên cứu, triển khai, ứng dụng và khai thác công nghệ Blockchain.
Cụ thể, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng 20 thương hiệu blockchain uy tín về nền tảng, sản phẩm, dịch vụ trên nền tảng công nghệ chuỗi khối trong khu vực; duy trì vận hành tối thiểu 3 trung tâm hoặc đặc khu thử nghiệm về blockchain tại các thành phố lớn để hình thành mạng lưới quốc gia; có đại diện nằm trong Bảng xếp hạng nhóm 10 cơ sở đào tạo và nghiên cứu về chuỗi khối dẫn đầu trong khu vực châu Á.
Minh Hải–VTV
