Ung thư dạ dày là một trong những loại ung thư phổ biến nhưng lại thường được phát hiện muộn. Qua phân tích hồ sơ của 3.235 bệnh nhân, các bác sĩ nhận thấy phần lớn họ đều có những điểm chung đáng chú ý trong lối sống và tình trạng sức khỏe.
Ông Vương, 54 tuổi ở Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu sống khá thoải mái. Tuy nhiên vài tháng gần đây, ông thường xuyên cảm thấy khó chịu ở dạ dày , đôi khi đau âm ỉ. Vì nghĩ chỉ là vấn đề tiêu hóa nhẹ nên ông thường cố chịu đựng và không đi khám .
Cho đến một ngày, gia đình nhận thấy da ông vàng, sụt cân nhanh, đi lại khó khăn , nên lập tức đưa ông đến bệnh viện. Sau khi thăm khám và làm nhiều xét nghiệm, bác sĩ đưa ra kết luận khiến cả gia đình choáng váng: ung thư dạ dày giai đoạn muộn .
Ông Vương thở dài: “Mấy người đồng nghiệp cũ của tôi cũng mất vì bệnh này, không ngờ giờ đến lượt mình”.
Trên thực tế, câu chuyện như vậy không hề hiếm gặp. Tại Việt Nam, mỗi năm có gần 17.000 ca mắc mơi ung thư dạ dày. Đáng tiếc là phần lớn bệnh nhân, giống như ông Vương, chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn . Số liệu cho thấy tỷ lệ phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm chưa tới 15% , trong khi ở giai đoạn trung và muộn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều và nguy cơ tử vong cũng tăng mạnh.
Phân tích 3.235 ca tử vong vì ung thư dạ dày: 5 điểm chung đáng chú ý
Các bác sĩ khi tổng hợp hồ sơ của 3.235 bệnh nhân tử vong vì ung thư dạ dày đã phát hiện nhiều người có quỹ đạo sức khỏe và thói quen sinh hoạt rất giống nhau .
Ung thư dạ dày thường gặp ở người trên 40 tuổi , nam giới chiếm tỷ lệ cao hơn. Tuy nhiên, yếu tố thực sự đẩy nhiều người vào nguy cơ bệnh tật lại là những thói quen tưởng chừng rất bình thường trong cuộc sống hằng ngày .
- Ăn quá nhiều muối trong thời gian dài
Thói quen ăn mặn, thường xuyên dùng dưa muối, đồ ngâm hoặc thức ăn đậm vị rất phổ biến.
Dữ liệu cho thấy hơn 30% bệnh nhân ung thư dạ dày có chế độ ăn nhiều muối . Lượng muối cao trong thời gian dài có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày , khiến nguy cơ ung thư tăng hơn 1,7 lần .
Ngoài ra, môi trường nhiều muối còn tạo điều kiện cho vi khuẩn Helicobacter pylori phát triển , đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng gây ung thư dạ dày.
- Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori
Trong hơn 65% trường hợp ung thư dạ dày , xét nghiệm phát hiện Helicobacter pylori (HP) dương tính.
Loại vi khuẩn này sống trong dạ dày và đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây ung thư loại I .
Khi nhiễm HP kéo dài, dạ dày có thể xuất hiện viêm mạn tính, teo niêm mạc , lâu dần làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào dẫn đến ung thư.
- Thói quen ăn uống thất thường
Nhịp sống bận rộn khiến nhiều người bỏ bữa, ăn uống không đúng giờ, hoặc ăn quá nhiều trong một bữa . Nhiều người còn thích đồ ăn quá nóng, nhiều dầu mỡ hoặc chiên rán .
Các nghiên cứu theo dõi lâm sàng cho thấy người có chế độ ăn uống thất thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn khoảng 22% so với người ăn uống điều độ.
Khi dạ dày liên tục bị kích thích, niêm mạc không có thời gian phục hồi , nguy cơ viêm loét và biến đổi tế bào tăng lên.
- Hút thuốc và uống rượu quá mức
Thuốc lá và rượu bia từ lâu đã được xem là yếu tố thúc đẩy nhiều loại ung thư .
Trong nhóm bệnh nhân tử vong vì ung thư dạ dày, khoảng 40% là người hút thuốc , và 35% có thói quen uống rượu nhiều .
Một số nghiên cứu cho thấy người hút một bao thuốc mỗi ngày hoặc uống rượu nặng ít nhất 3 lần mỗi tuần có nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn 30% đến 50% so với người không hút thuốc hoặc không uống rượu.
- Bệnh dạ dày kéo dài nhưng không điều trị
Nhiều người bị viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày hoặc đau dạ dày tái phát , nhưng thường chần chừ không đi khám .
Thống kê cho thấy hơn 50% bệnh nhân tử vong vì ung thư dạ dày từng có tiền sử bệnh dạ dày , nhưng không chú ý kiểm tra sớm.
Khi các triệu chứng kéo dài, tình trạng viêm và tổn thương niêm mạc có thể tiến triển thành ung thư mà người bệnh không nhận ra .
Ung thư dạ dày thường tiến triển âm thầm
Theo các bác sĩ, ung thư dạ dày không xuất hiện đột ngột . So sánh dữ liệu khám sức khỏe giữa người bình thường và bệnh nhân cho thấy những người có lối sống không lành mạnh thường bị tổn thương niêm mạc dạ dày nhanh hơn trong vòng 6-12 tháng .
Khi nhiều yếu tố nguy cơ cùng xuất hiện, nguy cơ viêm mạn tính và tổn thương dạ dày tăng khoảng 26-35% .
Điều đáng lo là trong giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng . Chỉ khi bệnh tiến triển, người bệnh mới xuất hiện các dấu hiệu như:
sụt cân nhanh mệt mỏi đau vùng thượng vị kéo dài chán ăn hoặc khó tiêu
Lúc này, tỷ lệ sống sau 5 năm đã giảm đáng kể.
Phát hiện sớm có thể nâng tỷ lệ sống lên hơn 90%
Tin tích cực là nếu ung thư dạ dày được phát hiện ở giai đoạn sớm , tỷ lệ sống có thể trên 90% .
Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy việc thay đổi lối sống và kiểm soát yếu tố nguy cơ có thể giảm đáng kể khả năng mắc bệnh. Ví dụ, sau một năm can thiệp ở nhóm nguy cơ cao, mức độ viêm dạ dày mạn tính giảm 12,6% và nguy cơ tổn thương tiền ung thư giảm gần một nửa .
Các chuyên gia cho rằng ba yếu tố quan trọng để phòng bệnh là: kiểm soát chế độ ăn, hạn chế muối, và tránh thuốc lá – rượu bia .
Làm thế nào để giảm nguy cơ ung thư dạ dày?
Trước hết là điều chỉnh chế độ ăn uống . Nên giảm thực phẩm ướp muối, hun khói, chiên rán hoặc quá mặn , đồng thời giữ lượng muối dưới 6g mỗi ngày . Tăng cường rau quả tươi và protein chất lượng để bảo vệ niêm mạc dạ dày.
Thứ hai là khám sức khỏe định kỳ . Nếu xuất hiện các triệu chứng như khó tiêu kéo dài, đau vùng thượng vị, trào ngược axit, phân đen hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân , cần đi khám sớm và có thể thực hiện nội soi dạ dày và xét nghiệm Helicobacter pylori khi cần thiết.
Ngoài ra, những người từng nhiễm Helicobacter pylori nên điều trị tiệt trừ vi khuẩn theo hướng dẫn của bác sĩ , vì điều này có thể giúp giảm nguy cơ ung thư.
Cuối cùng là hạn chế thuốc lá và rượu bia . Các dữ liệu lâm sàng cho thấy sau khoảng 3 năm bỏ thuốc lá , nguy cơ ung thư dạ dày có thể giảm khoảng 33% .
(Tổng hợp)-Nguyệt Quang-thanhnienviet.vn
