10 năm ăn cám lợn, bà Lộc một mình bươn trải nuôi chồng tật nguyền và 4 con ăn học tới nơi tới chốn. Giờ đây các con bà đã trưởng thành, có công ăn việc làm ổn định, công sức bao năm tháng vất vả của bà cũng được đền đáp xứng đáng.
Từ khi sinh ra, cái nghèo đã đeo bám lấy bà Tăng Thị Lộc (SN 1948, trú tại xã Diễn Xuân, huyện Diễn Châu, Nghệ An). Nhà bà đã nghèo lại đông anh chị em nên lại càng nghèo hơn.
‘Lấy chồng như thế rồi đời con sẽ khổ’
Năm tuổi 24, nhiều thanh niên trai tráng trong làng, ngoài xã ngỏ ý muốn được xây dựng gia đình cùng bà. Cha mẹ bà sau khi chọn lựa kĩ thì quyết định động viên bà lấy một sĩ quan quân đội có tương lai đầy hứa hẹn.
Dù người này chẳng có điểm gì để chê, thế nhưng lạ thay là bà lại không thấy lòng mình rung động. Vì thế, trước sự ngỡ ngàng của cha mẹ, bà đã đã từ chối mối lương duyên này.
Sau cùng bà quyết định lấy một người thanh niên tàn tật, bị mắc bệnh phong ở xã bên cạnh là ông Trương Liễu. Nhà bà biết tin thì bàng hoàng lắm, nhưng dù gì cũng là quyết định của con gái nên cha mẹ bà không ngăn cấm. Ông bà chỉ nhẹ nhàng bảo: “Lấy chồng như thế rồi đời con sẽ khổ”.
Thật ra bà Lộc cũng phần nào biết vậy nhưng không hiểu sao bà rất có niềm tin vào sự lựa chọn của mình.
Khi cả hai quen nhau, ông Liễu đã bị cụt mất 1 chân bên phải do mắc bệnh phong. Ngày đó ai nghe đến bệnh phong mà chả sợ, vậy mà bà không sợ, đứng cạnh ông bà cảm thấy vô cùng gần gũi.
Ông Liễu nói chuyện rất có duyên, ngày nhỏ ông vốn thông minh, lanh lợi, học giỏi. Sau vì bệnh tật nên mới phải nghỉ học giữa chừng. Bà mến trí tuệ, mến cách nói chuyện dí dỏm, thông minh của ông ấy nên dần nảy sinh tình cảm, rồi nhận lời lấy ông ấy làm chồng.
‘Chỉ ước có tiền để đưa ông đi lắp chân giả’
Năm bà đi lấy chồng, gia đình nhà chồng cũng chẳng khá giả gì. Bên nội chia cho đôi vợ chồng trẻ miếng đất nhỏ coi như là của hồi môn. Đất có rồi nhưng vợ chồng bà vẫn không có tiền xây nhà nên đành dựng tạm 1 căn lều nhỏ gọi là có chỗ che nắng che mưa.
Cuộc sống sau hôn nhân của bà là những chuỗi ngày cơ cực, đói khát. Bà sinh 2 trai, 2 gái, nhưng chưa bao giờ biết được quãng thời gian nghỉ đẻ, kiêng cữ là như thế nào. Vì không có gì bồi bổ nên con cái bà gầy gò, thấp bé hơn các bạn đồng trang lứa rất nhiều.
Bà kể hồi đó vợ chồng bà nghèo đến nỗi không thể nghèo hơn được nữa. Ban đầu ông Liễu mới chỉ bị cụt một bên chân, còn có thể đi lao động kiếm thêm chút thu nhập. Nhưng sau này ông cụt nốt cái chân còn lại. Bà thương ông lắm, suốt nhiều năm trời bà chỉ ước có tiền để đưa ông đi lắp chân giả.
Nhưng ước mơ chỉ là mơ ước, số tiền lắp một cái chân giả đối với gia đình bà là một khoản tiền khổng lồ. Dù thương chồng hết mực thì bà cũng đành sớm tối nhìn ông lê lết quanh nhà. Hằng ngày ông giúp bà được duy nhất 2 việc là ngồi trông bếp và quét nhà.
Gia đình 6 miệng ăn mình bà gánh, cực nhất là mỗi khi bão về, bà Lộc lại phải vác thang trèo lên mái nhà, tìm cách che chắn cho căn nhà xiêu vẹo của mình.
Con dâu hiếu thảo
Ông Liễu là con trai trưởng trong nhà và cũng là người duy nhất tàn tật nên gia cảnh nghèo khó nhất. Khi bố của ông còn khỏe thì sống với người con trai thứ. Nhưng đến lúc ốm yếu, liệt giường, cụ có nguyện vọng được sống với con trưởng…
Bà Lộc nghe bố chồng nói vậy thì ứa nước mắt nói: “Nếu bố không chê chúng con nghèo thì chúng con xin được đưa bố về phụng dưỡng”.
Những năm tháng cuối đời của cụ, bà luôn làm tròn trách nhiệm của một người con, cụ chưa bao giờ phàn nàn một câu về con dâu. Ban ngày bà bắt chồng ngồi túc trực cạnh ông cụ, để bà đi làm. Vì nằm một chỗ quá lâu nên cụ dễ bị lở loét, ông Liễu phải thường xoay trở người cho bố có vận động. Hễ có chút thời gian rảnh là bà Lộc lại ngồi bên xoa bóp người cho cụ đỡ mỏi.
Thời điểm đó, bà không bao giờ được ngủ đủ đầy 1 giấc, vì sợ cụ trở mình đau đớn, khó ngủ, hay cần đi vệ sinh lại không có ai giúp. Ông cụ nằm liệt giường, đại, tiểu tiện mất kiểm soát, bà lau rửa, dọn dẹp chẳng than một lời. Chưa kể cụ còn thường xuyên bị táo bón, mỗi lần như thế, bà phải giúp cụ nặn từng cục để ông cụ đại tiện đỡ đau đớn.
Bà chăm sóc ông cụ như bố đẻ của mình, không so đo, tính toán. Sau này lúc mất đi, bố chồng bà đã nắm tay bà, ứa nước mắt vì cảm động trước tình cảm của con dâu.
Dù khổ như vậy, nhưng bà Lộc chẳng bao giờ than vãn mà ngược lại vẫn luôn kiên cường và lạc quan.
10 năm ăn cám nuôi chồng tật nguyền và 4 con học đại học
Ngoài những khi lo việc đồng áng, thời gian còn lại ai thuê gì bà cũng làm, miễn là có tiền nuôi gia đình. Nhà trồng lúa mà đến mùa thu hoạch, bà cũng không dám ăn cơm trắng, toàn phải độn cám để ăn, tiết kiệm được chút nào hay chút ấy.
“Nhờ trời thương, nên ngần ấy năm ăn cám, tôi vẫn khỏe như người ta ăn cơm, vẫn lao động và nuôi ngần ấy đứa con. Mà tôi ăn cám riết thành quen, đến nỗi không còn cảm giác khó ăn nữa. Đều đặn mỗi bữa tôi ăn 3 bát cám ngon lành.
Người ngoài ai cũng nói tôi khổ nhưng tôi lại không thấy mình khổ. Khổ vì chồng, vì con, vì tương lai con cái, thì khổ thế chứ khổ nữa tôi vẫn chịu được”, bà chia sẻ.
Người mẹ nghèo cũng từng ao ước mua được cái kẹo, cái bánh cho các con bằng bạn bằng bè nhưng hoàn cảnh của nhà bà đến cơm trắng còn không có để ăn nên chẳng thể mong muốn những cái khác.
“Nhiều hôm nghe hàng xóm bàn tán rằng tôi keo kiệt, không cho con cái ăn uống đàng hoàng, lòng tôi nhói đau. Đến giờ, tôi vẫn thấy ân hận vì lúc đó chưa một lần được cho các con ăn bánh no nê”, bà Lộc nói.
Cũng may, dù gia cảnh khó khăn nhưng các con bà đều rất chăm chỉ học tập, các con học càng cao bà càng mừng nhưng đồng thời cũng có nhiều lo lắng. Đã có lúc bà phải nói với con mình nghỉ học, nhìn con thất thần đồng ý mà bà khóc không ra tiếng.
Hai đứa con lớn nhà bà đang học trong Vinh biết chuyện đã gọi điện về năn nỉ mẹ cho em đi học.
Cả 1 tuần nhìn đứa con gái nhỏ ủ rũ vì phải bỏ học, lại nghĩ về lời của các con lớn, cuối cùng bà quyết định cho con đi học tiếp. Tuy chả biết tương lai phải làm sao cho các con đi học nhưng bà vẫn không để con mình thua thiệt.
Bà còn nhớ như in năm đó vì con cái đi học xa, nên bà phải vay mượn khắp nơi rồi bán thóc trả dần mấy năm, mới mua được 2 chiếc xe đạp cũ cho 2 con. Nhưng không may mới được 1 tháng thì thằng anh bị trộm mất xe ở trên trường, con bé em ở nhà để xe ngoài sân cũng bị trộm vào lấy mất.
2 cái xe đạp đó là tài sản quý giá nhất trong nhà. Mất xe, mấy mẹ con ngẩn ngơ cả tháng trời.
Thương mẹ nên 4 người con của bà lần lượt đỗ đại học: 3 người con đầu học Sư phạm ra trường, người con út tốt nghiệp Đại học y.
Ngót nghét 10 năm ăn cám lợn nuôi 4 con ăn học thành người, giờ đây mấy đứa con nhà bà Lộc đều đã trưởng thành, có công việc ổn định. Bà Lộc giờ đây cũng được ăn uống đầy đủ, sống trong một ngôi nhà khang trang, không lo về những ngày mưa gió.
Dù đã trải qua nhiều cực khổ nhưng bà Lộc tâm sự rằng thấy rất mãn nguyện, được nhìn thấy con cái dần dần trưởng thành, nên người, đó đã là niềm hạnh phúc lớn nhất trong cuộc đời bà.
Bà không thấy có gì nuối tiếc ngoài việc ông Liễu mất quá sớm. Ông ra đi đột ngột, chỉ trước khi đứa con trai út của ông bà chuẩn bị đi thi đại học. Bà cứ day dứt mãi vì cả đời ông sống khổ cực, chết đi mà chưa kịp nhìn thấy con cái nên người.
Nhưng giờ cả 4 đứa con đều đã có cuộc sống riêng ổn định, “tôi có đi gặp ông ấy cũng không cảm thấy hổ thẹn nữa” bởi đó là ước nguyện lớn nhất cuộc đời của cả ông và bà.
Yên Yên (t/h)
