Trong khi nhiều người lo ngại AI sẽ khiến lao động ngoài 35 tuổi mất lợi thế, một báo cáo mới tại Trung Quốc lại cho thấy điều ngược lại đang diễn ra.
Nếu trước đây, tuổi 35 thường được xem là “ranh giới” của nhiều lao động trong lĩnh vực công nghệ, thì AI đang tạo ra một bước ngoặt bất ngờ.
Theo báo cáo của Maimai – nền tảng tuyển dụng và mạng xã hội nghề nghiệp lớn tại Trung Quốc, tương tự LinkedIn – được tạp chí China Entrepreneur dẫn lại, trong 4 tháng đầu năm 2026, vị trí AI Scientist (nhà khoa học AI) hoặc người phụ trách các nhóm nghiên cứu AI có mức lương trung bình lên tới 132.796 NDT/tháng (tương đương hơn 500 triệu đồng/tháng), cao gần gấp đôi vị trí xếp thứ hai là kỹ sư nghiên cứu thuật toán.
Một chuyên gia tuyển dụng có gần 20 năm kinh nghiệm cho biết từ đầu năm nay, Alibaba, Tencent, ByteDance và nhiều tập đoàn công nghệ lớn gần như không đặt ra giới hạn ngân sách khi tuyển dụng nhân sự AI. Đặc biệt, nhóm phát triển AI Agent – các hệ thống AI có thể tự lập kế hoạch thay vì chỉ trả lời câu hỏi như chatbot thông thường – đang được săn đón mạnh nhất.
Theo người này, cuộc cạnh tranh giành nhân tài AI hiện nay khốc liệt hơn bất kỳ giai đoạn nào trước đó.
Không chỉ các chuyên gia đầu ngành, sinh viên mới tốt nghiệp cũng được săn đón. Một sinh viên Đại học Thanh Hoa cho biết nhiều anh chị khóa trên nhận được gói lương lên tới vài triệu NDT mỗi năm khi gia nhập các tập đoàn công nghệ. Một nghiên cứu sinh ngành khoa học máy tính cũng tiết lộ từ cuối năm ngoái, gần như tháng nào anh cũng nhận được 2-3 cuộc gọi mời phỏng vấn thực tập.
Không dừng ở đó, nhiều doanh nghiệp còn mở rộng cuộc đua tuyển dụng xuống cả học sinh. Tại một số thành phố lớn, các lớp học AI Agent và lập trình dành cho trẻ em từ 6 tuổi đã bắt đầu xuất hiện nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai.
Nhu cầu tuyển dụng thay đổi
Theo Lâm Phàm, nhà sáng lập kiêm CEO Maimai, nhu cầu tuyển dụng nhân sự AI đã tăng hơn 10 lần trong năm ngoái và tiếp tục tăng thêm 8,7 lần trong những tháng đầu năm nay. Tuy nhiên, điều thay đổi lớn nhất không phải là mức lương mà là đối tượng được săn đón.
Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu cạnh tranh để thu hút các chuyên gia xây dựng mô hình AI nền tảng, những người nghiên cứu thuật toán, huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn và tối ưu sức mạnh tính toán, thì hiện nay trọng tâm đang chuyển sang nhóm phát triển ứng dụng AI.
Đây là những người vừa hiểu công nghệ, vừa hiểu hoạt động của doanh nghiệp và biết cách đưa AI vào từng quy trình làm việc cụ thể. Theo Lâm Phàm, năm 2026 được xem là năm bùng nổ của AI Agent, khi doanh nghiệp bắt đầu nhìn thấy giá trị thực tế của AI trong hoạt động sản xuất và kinh doanh thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu.
Bên cạnh đó, một nhóm nhân lực khác cũng được đánh giá cao là những người không có nền tảng AI chuyên sâu nhưng biết tận dụng AI để nâng cao năng suất làm việc. Chẳng hạn, nhà thiết kế có thể sử dụng AI để tạo giao diện hoàn chỉnh, quản lý sản phẩm có thể trực tiếp viết một phần mã nguồn, hay nhân viên kinh doanh biết xây dựng quy trình làm việc với AI để xử lý công việc nhanh hơn.
Sự thay đổi này cũng khiến nhóm lao động trên 35 tuổi được nhìn nhận theo một cách hoàn toàn khác.
Trong thời kỳ Internet di động, nhiều doanh nghiệp ưu tiên nhân sự trẻ vì công việc chủ yếu đòi hỏi tốc độ và khối lượng xử lý lớn. Tuy nhiên, khi AI có thể đảm nhận phần lớn các tác vụ lặp đi lặp lại, lợi thế lại thuộc về những người có kinh nghiệm.
Theo Lâm Phàm, kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm, khả năng hiểu ngành, hiểu khách hàng và xây dựng quy trình làm việc với AI mới là yếu tố tạo nên giá trị khác biệt. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp bắt đầu đánh giá lại nhóm lao động ngoài 35 tuổi thay vì coi họ là đối tượng dễ bị thay thế.
AI sẽ thay đổi thị trường lao động ra sao?
Dù cuộc đua tuyển dụng AI diễn ra rất sôi động, Lâm Phàm cho rằng nỗi lo AI sẽ nhanh chóng cướp việc của phần lớn lao động đang bị phóng đại.
Theo ông, ở thời điểm hiện tại, nhóm chịu tác động rõ nhất vẫn là lập trình viên, bởi AI đã có thể hỗ trợ viết mã và nâng cao đáng kể hiệu suất làm việc. Với nhiều ngành nghề khác, AI chủ yếu đóng vai trò công cụ hỗ trợ thay vì thay thế hoàn toàn con người.
Ông dự đoán trong vài năm tới, các doanh nghiệp sẽ ưu tiên xây dựng những “siêu cá nhân” – những người có thể kết hợp chuyên môn, kinh nghiệm và AI để hoàn thành khối lượng công việc trước đây cần cả một nhóm thực hiện.
Điều này cũng khiến thị trường lao động thay đổi theo hướng mới. Lập trình viên từ các tập đoàn lớn sẽ dịch chuyển sang doanh nghiệp quy mô vừa hoặc các công ty công nghệ đang phát triển, trong khi AI giúp giảm chi phí phát triển phần mềm, mở ra cơ hội để nhiều doanh nghiệp trước đây không đủ khả năng tuyển kỹ sư cũng có thể ứng dụng công nghệ.
Theo dự báo của Lâm Phàm, tình trạng thiếu hụt nhân lực AI chất lượng cao sẽ còn kéo dài ít nhất ba năm nữa. Về dài hạn, AI có thể giúp nhiều doanh nghiệp vận hành với số lượng nhân sự ít hơn, thậm chí chỉ cần một vài người vẫn có thể điều hành cả một công ty.
Tuy nhiên, ông cho rằng yếu tố quyết định thành công vẫn là năng lực của người lãnh đạo trong việc lựa chọn đúng chiến lược, xây dựng quy trình phù hợp và biết cách khai thác AI để tạo ra lợi thế cạnh tranh.
China Entrepreneur=Lan Hương=Phụ nữ mới
