Ngành logistics vừa trải qua cơn địa chấn.
Khi một công ty từng bán máy karaoke cỡ nhỏ chuyển mình thành doanh nghiệp logistics bất ngờ khiến 17 tỷ USD vốn hóa bốc hơi khỏi một phân khúc thị trường chứng khoán Mỹ vào tháng trước, một nhà đầu tư penny stock tai tiếng lại là người “ngồi mát ăn bát vàng”.
Vài tháng trước, Algorhythm Holdings suýt bị hủy niêm yết khỏi Nasdaq, tới tháng 2, vốn hóa công ty chỉ còn khoảng 6 triệu USD. Thời điểm đó, họ đã công bố một báo cáo cho biết nền tảng logistics AI của họ đã cải thiện mạnh hiệu quả trong hoạt động vận tải hàng hóa tại Ấn Độ.
Trong một thị trường vốn đã lo lắng về sức tàn phá của AI, tác động là cực kỳ dữ dội. Theo nhà phân tích Richa Talwar Harnain của Deutsche Bank, ngay sau thông báo đó, khoảng 17 tỷ USD đã bị “thổi bay” khỏi các cổ phiếu ngành vận tải chỉ trong một ngày, một trong những biến động được mô tả là “kỳ lạ” và “gây sốc” bậc nhất. Cổ phiếu CH Robinson giảm gần 15%, Expeditors International of Washington giảm 13%, và chỉ số S&P 500 cũng lao dốc 1,6%, một trong những phiên tệ nhất trong nhiều tháng.
Trong khi đó, cổ phiếu của chính Algorhythm tăng tới 450% chỉ trong ba ngày giao dịch điên cuồng, được thúc đẩy thêm bởi một lần xuất hiện kéo dài ba phút trên Fox Business của CEO Gary Atkinson, người gọi bước tiến AI của công ty là “cú tát thức tỉnh” đối với ngành logistics và vận tải.
Một trong những cổ đông hưởng lợi lớn từ cú tăng này là John M Fife, nhà đầu tư 65 tuổi sống tại Chicago. Ông đã có thói quen đầu tư vào các cổ phiếu nhỏ trong những ngành “nóng” suốt nhiều thập kỷ, với hàng chục triệu USD lợi nhuận và không ít lần vướng vào rắc rối với cơ quan quản lý.
Công ty của Fife, Streeterville Capital, đã đầu tư vào Algorhythm từ mùa hè năm ngoái thông qua một thỏa thuận cho phép mua lượng lớn cổ phiếu phát hành mới với giá chiết khấu theo thời gian, thậm chí vượt nhiều lần vốn hóa thị trường của công ty. Khi giá cổ phiếu tăng vọt, Streeterville đã bán ra hàng triệu cổ phiếu, theo người phụ trách quan hệ nhà đầu tư của Algorhythm, trong các giao dịch có thể mang về cho Fife hàng triệu USD lợi nhuận.
“Rõ ràng, nhìn lại thì thương vụ này đã mang lại kết quả rất tốt cho ông ấy”, CEO Atkinson nói với FT.
Fife không phản hồi yêu cầu bình luận.
Thỏa thuận tài trợ giữa Streeterville và Algorhythm vào tháng 8 năm ngoái diễn ra sau một giai đoạn chuyển đổi dài của công ty có trụ sở tại Florida.
Chỉ vài tuần trước đó, công ty đã bán mảng kinh doanh máy karaoke gia đình, hoạt động suốt hơn 40 năm dưới tên The Singing Machine Company để chuyển hướng sang SemiCab, một công ty logistics AI mà họ đã mua lại. SemiCab cung cấp nền tảng phần mềm tối ưu hóa năng lực vận tải cho các doanh nghiệp hàng tiêu dùng như các chi nhánh tại Ấn Độ của Coca-Cola và Unilever. Để phát triển mảng này, họ cần vốn.
Công ty đã gặp Fife qua Zoom, thông qua các ngân hàng Univest Securities, đơn vị được thuê để tìm nguồn tài trợ và đạt được thỏa thuận bất chấp “lý lịch không mấy sạch sẽ” của nhà đầu tư kỳ cựu này.
Năm 2007, Fife bị Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) cáo buộc gian lận liên quan đến một kế hoạch market timing của quỹ hedge với “hàng chục quỹ ủy thác giả mạo” và các “chiêu trò tinh vi hơn nữa”. Vụ việc sau đó được dàn xếp. Năm 2012, ông bị FINRA đình chỉ vì không hợp tác cung cấp thông tin và không thành công trong việc kháng cáo vào năm 2020.
Năm 2020, SEC tiếp tục cáo buộc Fife và 5 công ty của ông giao dịch chứng khoán không đăng ký, gọi ông là “người tái phạm luật chứng khoán liên bang”.
SEC cho rằng từ 2015 đến 2019, ông kiếm hơn 60 triệu USD nhờ mô hình “rất sinh lời”: Mua trái phiếu chuyển đổi thành cổ phiếu mới, sau đó “bán nhanh ra thị trường với lợi nhuận”. Ông đã thực hiện chiến lược này với khoảng 135 công ty vốn hóa nhỏ trong các lĩnh vực “nóng” như blockchain, bitcoin, lithium và khai thác vàng.
Fife gọi các cáo buộc là “không có cơ sở pháp lý”, nhưng đơn kiện bị bác. Đến tháng 6/2025, SEC rút lại cáo buộc ngay trước khi ông đầu tư vào Algorhythm.
Streeterville cũng đầu tư vào Ostin Technology năm 2024. Đây là một trong số các cổ phiếu Trung Quốc nhỏ niêm yết trên Nasdaq từng sụp đổ sau khi được quảng bá mạnh trên mạng xã hội, hiện tượng mà một số nhà phân tích so sánh với mô hình “pump and dump”. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy Ostin hay Streeterville liên quan đến biến động giá này.
CEO Atkinson cho rằng quá khứ của Fife lại là điểm cộng:
“Ông ấy kinh doanh lâu năm và có danh tiếng tốt”, ông nói, cho rằng các cáo buộc trước đây không đáng lo vì đã bị hủy.
Algorhythm đồng ý bán cho Streeterville tối đa 20 triệu USD cổ phiếu mới với giá chiết khấu theo thời gian, đổi lấy tiền ứng trước. Streeterville có thể ngay lập tức bán ra thị trường để hưởng chênh lệch đặc biệt nếu giá cổ phiếu tăng mạnh.
Thỏa thuận này tương đương gấp ba lần vốn hóa thị trường của công ty trước đó, đồng nghĩa với việc pha loãng mạnh cổ phần của các nhà đầu tư khác. Nhưng Algorhythm rất cần vốn, khi liên tục cảnh báo “nghi ngờ đáng kể” về khả năng tiếp tục hoạt động trong ít nhất 12 tháng trong các báo cáo từ giữa năm 2024.
“Khi bạn là một công ty nhỏ và ít được biết đến như chúng tôi, việc tiếp cận vốn là không hề dễ”, Atkinson nói.
Khi cổ phiếu tăng vọt, Streeterville đã bán ra “vài triệu cổ phiếu” trong hai ngày, theo người phụ trách IR Brendan Hopkins. Cơn sốt AI khiến nhà đầu tư cá nhân đổ gần 2 triệu USD vào cổ phiếu này.
Vài ngày sau, quỹ bán khống Fugazi Research đã short cổ phiếu, cho rằng giá sẽ giảm. Trong một báo cáo trên Substack, họ cáo buộc cơn hoảng loạn kiểu “DeepSeek” đã tạo điều kiện để Fife “xả hàng”, cho rằng Algorhythm “sống bằng pha loãng cổ phiếu” và chỉ “bọc ngoài bằng câu chuyện AI”.
Atkinson phản bác, cho rằng công ty không phải “tay mơ tận dụng trend AI”, mà đã đầu tư hàng triệu USD vào công nghệ và có khách hàng thực tế như Coca-Cola, Unilever.
Ông nhấn mạnh báo cáo AI dựa trên dữ liệu vận hành thực tế, không phải tuyên bố mang tính đầu cơ.
Sau đó, cổ phiếu Algorhythm đã giảm phần lớn mức tăng, nhưng vẫn cao hơn khoảng 1/3 so với trước khi công bố báo cáo. Trong khi đó, cổ phiếu ngành vận tải hồi phục một phần rồi lại giảm do xung đột tại Iran.
Theo nhà phân tích Deutsche Bank, rủi ro AI sớm muộn cũng sẽ ảnh hưởng ngành vận tải. Nhưng đợt bán tháo này là phi lý, phản ánh tâm lý hoảng loạn hơn là thực tế.
“Làm sao một công ty như vậy có thể phá vỡ một ngành trị giá hàng tỷ USD, vốn phụ thuộc vào mạng lưới và quan hệ lớn?” bà nói. “Tôi đã trao đổi với hàng chục nhà đầu tư và không ai nghĩ điều đó thực tế”.
Hopkins cho rằng cơn sốt giá không phải do công ty hay Fife, mà do các nhà phân tích Phố Wall “quá nhiệt”, thậm chí gọi đây là một dạng “pump and dump”, điều mà CEO Atkinson phủ nhận.
“Không liên quan gì đến chúng tôi hay Streeterville. Tôi còn cố gắng hãm lại”, Hopkins nói và cho biết đã cảnh báo các nhà phân tích rằng câu chuyện đang bị thổi phồng. Nhưng “khi họ đã bám vào câu chuyện karaoke, thì coi như xong”.
Theo: Finanacial Times- Phương Linh-Nhịp Sống Thị Trường
