HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
“Gã nghiện giày”- Câu chuyện của tỷ phú Phil Knight
với 4 bài học giá trị cho các startup
 
         Hồi ký Shoe Dog, tựa Việt: Gã nghiện giày, là một trong các cuốn sách bán chạy nhất thế giới năm 2016 và là tác phẩm với nhiều bài học giá trị dành cho startup, được đúc kết từ câu chuyện của chính cha đẻ thương hiệu giày Nike nổi tiếng - tỷ phú Phil Knight.
 
         Bên cạnh câu chuyện khởi nghiệp “người thật việc thật” được trình bày hài hước và cuốn hút trong Shoe Dog, còn là những suy ngẫm giá trị của một Phil Knight thời hiện đại, mà nay đã là vị tỷ phú giàu có với tài sản hơn 30 tỷ USD.
          Do đó, cuốn hồi ký đã được cả Warren Buffett lẫn Bill Gates hết lời ca ngợi. Như lời của Warren Buffett trong bức thư gửi các cổ đông của Berkshire Hathaway năm 2017 thì: “Cuốn sách hay nhất mà tôi đã đọc năm ngoái là Shoe Dog của nhà sáng lập Nike - Phil  Knight. Phil là một doanh nhân thông minh, tài năng và là một người kể chuyện xuất sắc".
         Trong tự truyện này, Knight đã kể lại hành trình từ lúc chu du thế giới ở tuổi 24 cho tới khi Nike lần đầu phát hành cổ phiếu trước công chúng vào năm 1980. Và, dưới đây là 4 bài học giá trị dành cho startup, được đúc kết từ Shoe Dog.
 
1. Xây dựng công ty thành công cần có thời gian
          Quyển sách bắt đầu với cột mốc năm 1962. Thời điểm đó, nhà sáng lập Nike đã có một “ý tưởng điên rồ”: Nhập giày chạy bộ từ Nhật Bản vào thị trường Mỹ. Tháng 11/1962, tại Kobe, Knight bắt gặp thương hiệu Tiger của công ty sản xuất giày Onitsuka Co. Ấn tượng bởi chất lượng và mức giá cạnh tranh của Tiger, Knight đã gọi cho ông chủ của Onitsuka và đạt được thỏa thuận phân phối Tiger sang phía Tây nước Mỹ. Hơn 1 năm sau, những đôi Tiger đặt từ Nhật đã được chuyển đến cho Knight, và chàng thanh niên hăm hở bắt tay vào việc kinh doanh.
 
                     
                                              Shoe Dog - Gã nghiện giày của Phil Knight là tự truyện của vị tỷ phú
                                                                  với rất nhiều bài học giá trị dành cho startup
           Khi đó, Knight đã đến các cửa hàng thể thao để thuyết phục bỏ mối giày, song bị từ chối vì họ đã có đủ, thậm chí là quá nhiều sản phẩm để bán. Thay đổi chiến thuật, Knight tìm đến nhiều buổi thi đấu điền kinh và tranh thủ bắt chuyện với các huấn luyện viên, vận động viên, người hâm mộ rồi giới thiệu mẫu giày của mình. Dù có sản phẩm tốt và sử dụng cách marketing trực tiếp như vậy, nhưng một công ty muốn phát triển cần nhiều hơn thế. Nó cần có thời gian!
          Hai năm sau chuyến đi đến Nhật, Knight mới chính thức thành lập công ty cùng huấn luyện viên chạy bộ của mình - Bill Bowerman. Ba năm trôi qua, công ty của cả hai, khi đó còn tên là Blue Ribbon Sport, mới lần đầu thuê văn phòng và nó cũng chỉ là một không gian nhỏ nằm kế quán bar. Công ty của Knight vẫn tăng trưởng đều đặn, song vẫn chỉ là một doanh nghiệp nhỏ với vài nhân viên làm việc rải rác khắp đất Mỹ. Mãi đến năm 1972, tức 10 năm sau khi triển khai ý tưởng, cái tên “Nike” mới được biết đến rộng rãi.
          Dĩ nhiên, tốc độ bán hàng của những năm 1960 không thể sánh được với bây giờ. Khi đó, Internet không có, toàn cầu hoá còn là khái niệm mới manh nha và “bức màn sắt” hình thành từ cuối Chiến tranh Thế giới thứ II vẫn đang chia cắt thế giới. Song, dù ở thời đại nào, việc xây dựng một công ty bán sản phẩm thành công cũng cần có thời gian. Như Knight chia sẻ thì việc đánh nhanh thắng nhanh là không cần thiết. Công ty không phải là công cụ để bạn giàu lên nhanh chóng rồi nghỉ hưu sớm.
 
2. Hãy có đam mê và giao thiệp với những người có cùng đam mê
          Bản thân Knight là một tín đồ điền kinh và ông quen biết rất nhiều người trong giới. Một số người ông quen từ thời đại học thậm chí còn thi đấu tại Thế vận hội. Trong đó, người đồng sáng lập Nike với ông - Bill Bowerman - là người lên chương trình tập luyện cho đội tuyển điền kinh Mỹ vào năm 1968 và là huấn luyện viên chính vào năm 1972. Ngoài ra, Knight còn tăng cường mở rộng mối quan hệ khi thường xuyên đến nhiều sự kiện và các cuộc thi điền kinh để tiếp cận những người cùng sở hữu đam mê.
         Thời đó, việc các huấn luyện viên tự thiết kế hay cải tiến giày chạy cho vận động viên không hiếm. Và, mỗi khi như vậy, Nike luôn đồng hành cũng như giúp đỡ họ. Ngày hôm nay, người ta gọi hành động này là nghiên cứu khách hàng có chủ đích. Song đối với Knight, việc này đến một cách tự nhiên hơn: Ông chỉ muốn gặp những người có sự quan tâm, có sự hiểu biết về điền kinh để nói chuyện và học hỏi. 
          Lợi ích từ các mối quan hệ được Nike tận dụng để biến cửa hàng thành nơi mang lại trải nghiệm toàn diện cho những tín đồ điền kinh. Tác giả của Shoe Dog kể lại: “Cậu ta (Jeff Johnson - nhân viên đầu tiên của Nike) muốn biến cửa hàng thành một ‘thánh địa’ dành riêng cho dân điền kinh… Jeff đã tạo ra một không gian đẹp mắt để họ gặp gỡ và trò chuyện. Cậu ta lắp thêm mấy chiếc kệ và đặt trên đó những cuốn sách mà bất kỳ một tín đồ điền kinh nào cũng nên đọc… Chưa từng có nơi nào trên thế giới dành riêng cho dân điền kinh như thế - một nơi không chỉ đơn thuần bán giày cho họ mà còn là nơi tôn vinh họ lẫn những đôi giày của họ”.
          Sở hữu mối quan hệ rộng rãi còn giúp Nike đi tắt, đón đầu thị trường. Cuối những năm 60, đường chạy điền kinh được cải tiến, chuyển từ đất cát sang tartan và cao su. Đi kèm với đường chạy mới là những đặc tính mới mà vận động viên phải thích nghi. Và, còn ai thích hợp để kiểm tra mặt đường mới hơn là huấn luyện viên đội tuyển quốc gia đây. Nhờ có Bowerman mà Nike đã có thể nhanh chóng điều chỉnh và tung ra các sản phẩm phù hợp với đường chạy mới trước nhiều đối thủ của mình.
         Bài học quan trọng ở đây nằm ở sự đam mê và niềm tin từ khách hàng. Knight và công ty của ông là trường hợp doanh nghiệp xây dựng được niềm tin đối với khách hàng khi tự bản thân trở nên đáng tin cậy trong mắt họ. Vì sao khách hàng lại tin tưởng Knight? Vì ông vừa là dân điền kinh, vừa là một người hâm mộ, lại vừa sở hữu một công ty thực sự xem trọng môn thể thao này. Thế nên, khách hàng không khỏi suy nghĩ rằng Knight biết sản phẩm nào là tốt nhất cho họ cũng như dễ có thiện cảm với ông vì tất cả đều cùng một đam mê.
 
3. Quản lý và lãnh đạo là 2 phạm trù khác biệt
           Một điểm khá thú vị là dù làm việc trong lĩnh vực thể thao, song đội nhân viên nòng cốt của Knight lại chẳng có vẻ gì là “thể thao” cả: Một người phải ngồi suốt đời trên xe lăn sau tai nạn, 2 người béo phì, vài người hút 2 gói thuốc mỗi ngày. Nguyên do là thay vì thuê một ai đó cụ thể, Knight sẵn sàng chào đón tất cả những nhân tài mà ông gặp được và sẽ tạo ra các vai trò phù hợp với họ nếu cần.
          Có thể nói, cách quản trị nhân sự của ông dường như thách thức nhiều quan điểm hiện đại về quản trị. Ông ít khi trả lời câu hỏi, thư từ hay các phản ánh. Phong cách của ông giống với một người lãnh đạo hơn là người quản lý. Một ví dụ điển hình cho điều này là trường hợp của Jeff Johnson. Hàng ngày, Johnson báo cáo tình hình kinh doanh cho Knight và sẽ nhận góp ý hoặc hỗ trợ nếu cần thiết. Ít khi Knight trả lời lại, song bằng cách đó, ông đã trao cho Johnson quyền được tự do làm những gì mình muốn. Kết quả là Johnson đã chủ động điều hành các chiến dịch marketing đầu tiên của công ty và nảy ra ý tưởng đột phá - biến cửa hàng thành nơi mang đến trải nghiệm cho dân điền kinh như đã kể trên.
 
                       
           Điểm đáng chú ý nữa là các công việc mà Knight và cả đội của ông tiến hành đều có mục đích rõ ràng. Những nhân viên đầu tiên của Knight đều là những người có chung niềm đam mê hoặc sở hữu chung hệ giá trị với ông. Họ đều là những người khát khao tìm kiếm một thứ gì đó khác, cách xa cuộc sống công sở 9 giờ sáng có mặt 5 giờ chiều ra về. 
          Về phong cách quản trị của mình, Knight thường dẫn lời của tướng quân Hoa Kỳ - Douglas McArthur: “Đừng bảo người khác phải làm việc như thế nào, mà hãy nói cho họ biết phải làm những gì, và để họ mang lại kết quả đáng ngạc nhiên cho bạn”.
Sau này, vị tỷ phú cũng thừa nhận: “Phong cách quản lý của tôi sẽ không phù hợp với ai muốn được cầm tay chỉ việc. Đội ngũ nhân viên của tôi cho rằng phong cách quản lý của tôi khiến họ cảm thấy tự do và được trao quyền nhiều hơn”. Nói cách khác, Knight không quản thúc đội của mình, ông chỉ tạo điều kiện cho họ thôi.
 
4. Kinh doanh là con đường không thể đoán trước
           Có một sự thật là từ lúc dấn thân vào kinh doanh, Knight đã không hề đặt mục tiêu phải xây dựng một đế chế đáng giá hàng tỷ đô hay tạo ra bước đột phá trong thị trường. Ông đơn giản chỉ muốn làm bộ môn điền kinh được trở nên tốt hơn, thông qua việc cải tiến những đôi giày và nâng cao sức khoẻ của những người yêu thích nó. Thế nên, cuộc đời kinh doanh của vị tỷ phú không phải luôn diễn ra "theo đúng kế hoạch", mà đầy những lúc khó khăn, vất vả, thử thách và dĩ nhiên là có cả sự thành công.
          Knight thừa nhận bản thân là một người cha thường xuyên vắng nhà, nhiều lần suýt nữa là kiệt quệ và nhiều lần ra quyết định nóng vội, sai lầm. Để có một Nike tồn tại và phát triển như ngày hôm nay, dĩ nhiên ngoài sự cố gắng của tập thể công ty, còn cần phải có cả yếu tố may mắn nữa.
          Thế nên, với các doanh nhân, điều quan trọng là hãy tập trung vào những công việc cụ thể ở thời điểm hiện tại và những thứ mà bạn có thể kiểm soát được. Hãy nắm bắt cơ hội và dũng cảm chấp nhận rủi ro. Hãy lắng nghe và biết quý trọng những gì mọi người đang làm. Đừng cố gắng dự đoán tương lai!
          Có thể nói, Shoe Dog là một cuốn sách đáng chú ý, vì nó mang lại một câu chuyện “người thật việc thật” về một công ty hơn là nhồi nhét vào đầu người đọc những lời khuyên mang tính võ đoán như “bạn nên làm như thế này, như thế kia để thành công”. Qua đó, nó cho thấy tầm quan trọng của dấu ấn cá nhân trên con đường kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Có thể, bạn làm như thế này thì sẽ thành công nhưng tôi thì khác và ngược lại. Điều quan trọng là phải xác định bằng được đâu mới là con đường phù hợp với mình.
                                                                                                                                     LÊ DUY  - (Nguồn: Medium)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

   

. Chuyện của 2 chàng trai Stanford trở . Tư duy dẫn tới hành động. Hành động   . Trịnh Huệ - Vị Trạng nguyên cuối 

  thành tỷ phú ở tuổi 30  để thấy rằng           dẫn tới thành, bại.  Vậy tư duy kiểu             cùng  trong lịch sử khoa 

          thất bại là chuyện… nhỏ                           nào thì dẫn tới thành công?                             bảng Việt Nam

             NO PHOTO                       NO PHOTO                         NO PHOTO

Đó là 2 chàng Vladimir Tenev và Baiju Bhatt. Hai người        Một người thành công và tự tin nhất định phải có một lòng        Trong lịch sử khoa bảng Việt Nam từ năm 1075 đến năm 1919,

từng ‘muối mặt’ nhận 75 lời từ chối đầu tư vào startup           tin vững chắc để đẫn dắt anh ta đi đến tương lai. Dưới đây       nếu Trạng nguyên đầu tiên Lê Văn Thịnh (1075) có công lớn 

nhưng nhờ kiên trì, 3 năm sau họ cùng trở thành tỷ                 là 17  lối tư duy vô cùng quý giá, có thể giúp bạn tiến thêm       đòi lại được vùng đất 6 Huyện và 3 Động, thì Trạng nguyên 

phú đôla khi mới tròn 30 tuổiv                                                   một bước trên con đường đi đến thành công.                              cuối cùng Trịnh Huệ (1736) là một nhân tài đáng kinh ngạc....

 

. "Người thì thầm với CEO" Marc Feigen            . Hãy cứ đi đến tận cùng khao            . “Sinh tử hữu mệnh, phú quý

               và những lời “thì thầm”                                  khát. Sẽ thấy đâu là                             tại Thiên”  có thực sự

                   các ceo nên biết                                                lối của mình…                                      đúng hay không?

                                                          NO PHOTO

Trong khi, một CEO có thể thiết lập một đội ngũ cố vấn hùng         Xưa có một chàng trai trẻ luôn thất bại trong cuộc sống.         Người xưa vẫn luôn tin rằng số mệnh con người vốn đã

hậu thì chỉ có duy nhất một vị cố vấn chiến lược đứng sau             Một đêm, cậu ta cuối cùng không còn đủ can đảm để              được định trước. Thứ gì của mình thì sẽ là của mình, thứ

hàng chục CEO lớn trên thế giới. Đó là Marc Feigen, người                sống tiếp nữa và đi đến một vực thẳm, dự định nhảy                gì không của mình thì dù có tranh giành cũng không

được mệnh danh là "Người Thì Thầm với CEO".                                    xuống để chấm dứt khổ đau…                                                   được. Điều đó có đúng hay không?

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.Ngay cả Einstein cũng từng bị người đời đả kích  thì bạn, nếu có       . Bạn đang định bỏ cuộc trước một khó khăn, thử thách?  Xin khoan,

                                                     lẻ loi, lạc lõng cũng chẳng hề gì                                                                           hãy dành 3 phút đọc bài viết này đã

.Cái giá của lương tâm  và câu chuyện của người nghèo                    . Bí quyết thành công  từ 4 câu chuyện đối nhân xử thế ở đời

. Ai cũng có một khát khao, sao không nuôi lớn cái khát khao ấy,            . “Khi tin là có thể, thì bạn đã đạt được một nửa thành công”. Nếu 

                                       lại đi bán tuổi thanh xuân với giá rẻ rề?                                                                              chưa tin, xin hãy đọc tiếp…

.Tâm lý bầy đàn, chạy theo đám đông  – Một lựa chọn để                  . Sống thuận theo mệnh số:  Lời khuyên của 1 người từng xin

                                                                      cuộc đời…chìm nghỉm                                                                                 ăn sau thành tể tướng

. “Điều độ chỉ dành cho những ai hèn nhát”  – Lời nhắn nhủ                     .Chuyện vị tiến sĩ cao ngạo và chú gấu chó: Ai cũng nên đọc

                                      của một triệu phú ở thung lũng Silicon                                                                                                   một lần ... hối tiếc.

.Lời khuyên của một triệu phú  về cái giá của… sự giàu có                     . Tôi nằm mơ  thấy mình phỏng vấn Thượng Đế…” 

. Vì sao không ai dám động đến mộ của thầy phong thuỷ từng              . “Thà rằng…” để cuộc đời không phải hối tiếc vì ... sai lầm trong đời  

                                                      xem tướng cho Võ Tắc Thiên?          . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam

. Giới thiệu cô vợ trẻ đẹp của mình là mẹ,  chàng trai bán mỹ            . Rốt cuộc ai mới là người xứng đáng  được Đức Phật cứu độ?

                                                    phẩm đã ung dung thu lợi                 . “Tiền vốn dĩ nằm trong tay những người có tiền”.  Sao không lấy tiền từ túi họ?

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong                . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

                 khi với một số khác thì việc làm giàu hết sức dễ dàng?      . Làm thế nào để trở thành người thông minh  và thật sự thành công?

. 5 bài học kinh doanh sâu sắc  từ…Tam Quốc Diễn Nghĩa           . Nếu đã không thể cải biến thế giới,  chi bằng học cách thay đổi chính mình

.Cá chép vì sao ngàn năm  vẫn không thể ‘hoá Rồng’?                             .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

. Bài học quản trị từ thành công  của HLV Park Hang Seo             . 5 chiến thuật kinh điển trong binh pháp  giúp cuộc đời bạn 

                                                                                          với U23 Việt Nam                                                                                                         thay đổi chỉ sau 1 đêm

.Ông Park đã vận dụng binh pháp Tôn Tử và  Quỷ Cốc Tử                    .“Giá trị đích thực của U23VN là xóa nhòa sự tự ti của cả ĐNÁ".  

                           như thế nào để dẫn U23 Việt Nam tới kỳ tích?                                                                                    Phải rồi, và không chỉ là bóng đá

 .7 bài học đáng tiền từ người đàn ông giàu nhất trong lịch sử                  . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

. Gửi các bạn muốn làm GĐ tuổi 22:  Để trở thành doanh                      . Nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp  là huyệt Đại Cát,   

                                                              nhân, cần làm việc 14h/ngày…                                                                                      “tụ khí tàng phong”            

.Trên đời này, vì sao có những người thường                                         . Hãy một lần nghe chuồn chuồn nói:  “Thế giới của anh

                                                                                                   xuyên gặp vận rủi?                                                                                        thực ra chỉ là một nhà tù

 . Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                              . Chuyện Nhà sư và Chúa trời: Ai cũng cần đọc để biết  nắm bắt cơ hội 

  . 10 quy tắc của Trời không thể phá vỡ,  nhiều người sau                    . Trước những lựa chọn của đời người: Đây là 5 suy nghĩ   

                                                           khi biết thì hối hận đã muộn                                                          chẳng thể nào đưa bạn đến thành công được!    

. Có bao giờ bạn tự hỏi  mình sẽ là ai sau 10 năm, 20 năm tới?                 .Có thể bạn chưa biết: 9 định luật lớn chi phối vận mệnh con người (P.1)

. Con tuấn mã, chú ếch lười  và bài học về cơ hội                                 . Chuyện cô gái trẻ trượt vòng phỏng vấn,  & 5 usd mở cánh cửa vào đời 

.8 mẩu chuyện nhỏ ... những bài học lớn đáng suy ngẫm                            . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần    

 . Chuyện viên kim cương khổng lồ có vết nứt                                          . Tài năng số mệnh may rủi.... Điều gì giúp bạn thành công?

                                           và cậu bé học việc 3 ngày                        . Chuyện ba chàng trai và vườn táo lạ:   Giàu nghèo nằm ở tầm nhìn

. Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                      . Chuyện nhện, muỗi & sư tử: Cái giá phải trả của những "ông vua

  . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái         . Chuyện kể rằng, có một người đàn ông, một con chó ngao Tây Tạng và ...

  . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                               . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?