Làn sóng sa thải vẫn sẽ tiếp diễn trong năm nay…
Năm 2026 mới được 2 tháng, nhưng bức tranh thị trường lao động toàn cầu – đặc biệt là ở Mỹ, có xu hướng ngày càng ảm đạm, hoàn toàn không có một tín hiệu tích cực nào so với năm 2025 vừa qua.
Số lượng nhân sự bị sa thải tăng vọt ngay từ tháng 1, đạt mức cao nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Theo báo cáo mới nhất từ công ty tư vấn tuyển dụng Challenger – Gray & Christmas, các doanh nghiệp tại Mỹ đã công bố 108.435 kế hoạch sa thải trong tháng 1 vừa qua, tăng 118% so với cùng kỳ năm trước và tăng 205% so với tháng 12/2025.
Những con số này không chỉ đơn thuần là dữ liệu thống kê, mà còn phản ánh sự thận trọng ngày càng lớn của người làm chủ. Làn sóng sa thải trong 2026 được dự báo có thể còn mạnh mẽ hơn cả năm ngoái, khi các công ty phải điều chỉnh chiến lược hoạt động trong bối cảnh thay đổi môi trường, chiến lược kinh doanh cũng như quy mô nhân sự.
2026 khởi đầu theo cách “buồn nhất” với dân văn phòng
Công ty Challenger, Gray & Christmas chỉ ra rằng số liệu sa thải cao kỷ lục trong tháng 1 vừa qua, phần lớn đã được hoạch định từ cuối năm 2025.
“Thông thường, chúng tôi thấy số lượng cắt giảm việc làm ở quý I khá cao, nhưng tổng số của riêng tháng Một lần này là đặc biệt lớn… Điều đó cho thấy phần lớn các kế hoạch này đã được vạch ra từ cuối năm 2025, báo hiệu rằng các nhà tuyển dụng không mấy lạc quan về triển vọng của năm 2026″ – Ông Andy Challenger, Chuyên gia về thị trường lao động và Giám đốc Kinh doanh của Challenger, nhận định.
Điều này cho thấy các nhà tuyển dụng đã sớm chuẩn bị cho những thách thức mà họ dự đoán sẽ xảy ra trong năm nay và kế hoạch cắt giảm nhân sự không chỉ là phản ứng ngắn hạn, mà là một phần của chiến lược dài hạn để đối phó với hoàn cảnh nhiều biến động.
Tuy nhiên, không phải tất cả các lĩnh vực đều bị ảnh hưởng như nhau. Báo cáo thống kê cho thấy ngành vận tải và logistics dẫn đầu số lượng sa thải, với 31.243 vị trí bị cắt giảm trong tháng đầu năm. Trong đó, tập đoàn giao nhận United Parcel Service (UPS) đang có kế hoạch loại bỏ tới 30.000 việc làm trong năm 2026 – phần lớn liên quan đến việc kết thúc hợp đồng vận chuyển với một đối tác lớn, điều này buộc UPS phải chuyển hướng hoạt động sang những mảng có lợi nhuận cao hơn.
Ngành công nghệ cũng không nằm ngoài xu hướng này, với hơn 22.000 việc làm bị cắt giảm, trong đó tập đoàn thương mại điện tử Amazon đã công bố sa thải khoảng 16.000 nhân viên thuộc bộ phận văn phòng và quản lý trong nỗ lực tái cấu trúc mô hình kinh doanh.
Bên cạnh đó, các ngành chăm sóc sức khỏe, hoá chất và một số lĩnh vực khác cũng ghi nhận các đợt cắt giảm đáng kể, cho thấy sự lan rộng của xu hướng sa thải không chỉ giới hạn ở một vài ngành nghề nhất định.
Tại sao các công ty sa thải nhiều hơn?
Báo cáo của Challenger – Gray & Christmas chỉ ra những nguyên nhân chính được các nhà tuyển dụng nêu ra khi cắt giảm nhân sự.
Lý do đầu tiên là doanh nghiệp “đánh mất” các hợp đồng lớn , kéo theo doanh thu giảm và hệ quả là buộc phải cắt giảm nhân sự.
Điều kiện thị trường và môi trường kinh doanh là lý do thứ 2 , cho thấy các doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều bất ổn ngoài tầm kiểm soát.
Và lý do thứ 3 là tái cấu trúc bộ máy vận hành . Trong đó, đáng chú ý là tác động của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI). Mặc dù chỉ chiếm khoảng 7% trên tổng số các đợt sa thải trong tháng 1/2026, nhưng AI đã “thổi bay” khoảng 7.624 vị trí công việc – Con số phản ánh xu hướng doanh nghiệp tăng cường sử dụng AI và công cụ thông minh để tối ưu hoá hoạt động.
Không chỉ số lượng sa thải tăng, thị trường lao động còn chứng kiến mức độ tuyển dụng thấp kỷ lục. Chỉ có 5.306 kế hoạch tuyển dụng được công bố trong tháng 1/2026, mức thấp nhất cho tháng đầu năm kể từ khi Challenger bắt đầu ghi nhận dữ liệu vào năm 2009.
Sự sụt giảm trong số kế hoạch tuyển dụng này cho thấy các công ty thận trọng hơn nhiều trong việc mở rộng lực lượng lao động, họ không chỉ cắt giảm nhân sự hiện tại mà còn tạm hoãn hoặc giảm mạnh kế hoạch tuyển mới. Điều này làm gia tăng mối lo ngại rằng dù chưa có dấu hiệu suy thoái chính thức, thị trường lao động đang trong giai đoạn “hạ nhiệt sâu rộng”.
Ngọc Linh-thanhnienviet.vn
