HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.
Hiểu được sẽ thay đổi cuộc đời bạn
 
            Những năm cuối đời Khổng Tử đọc Kinh Dịch, điều khiến ông cảm khái nhất là 4 chữ: “Thời dã, mệnh dã”. Cũng vậy, người Trung Quốc rất thích xem tượng. Trời có Thiên tượng, gọi là thiên văn. Đất có địa tượng, gọi là địa lý. Người có nhân tượng, gọi là nhân sự.
 
                      
 
            Vậy thì “Thời” trong “Thời dã, mệnh dã” ấy là gì?
 
Thời là chỉ thời cơ, thế thời
            Thời đến rồi, mệnh nên làm cái gì thì hãy làm cái đó, kết quả cuối cùng như thế nào do ông Trời quyết định. Chữ “Thời” ở đây chính là do Khổng Tử đề ra.
            Con người làm việc đều muốn nắm bắt được thời thế và thời cơ. Thời cơ không đúng thì không thể ngóc đầu lên được. Có câu nói: “Hổ lạc bình dương bị khuyển khi, long khốn thiển thủy bị hà hý” (Hổ lạc đồng bằng bị chó khinh, rồng nơi nước cạn bị tôm giỡn). Không có thời cơ thì không được manh động, manh động chỉ rơi vào bị động, vậy nên cần bảo tồn thực lực, chờ thời hành động.
          Cùng một đạo lý ấy, con người cần phải như rồng, nắm chắc thời cơ, làm được có thể lớn có thể nhỏ, có thể phi thăng có thể ẩn hình. Lớn thì gom mây phun mù, nhỏ thì tàng hình ẩn náu. Khi thăng thì bay lượn giữa vũ trụ, ẩn hình thì lặn nấp dưới sóng ba đào.
          Chu Dịch viết: “Quân tử tàng khí ư thân, đãi thời nhi động” (Quân tử che giấu tài năng, chờ thời mà hành động). Ý nghĩa là, người quân tử có tài năng trác việt, kỹ năng siêu quần, không khoe khoang bộc lộ, vào thời khắc cần thiết mới thi triển tài năng, kỹ năng và tài nghệ. Câu nói này cũng nhắc nhở chúng ta trong khi lặng lẽ vô danh cần tăng cường tu dưỡng, đợi đến khi thời cơ đến, thì sẽ triển hiện đầy đủ tài năng của mình.
          Hiểu được thời, thì sẽ làm được “thủ thời” (giữ thời, chờ thời). Thời cơ, thời thế là khách quan, không phải do con người tạo ra. Chúng ta không thể nào tạo ra được thời cơ, điều chúng ta có thể làm chính là chờ đợi thời cơ – Đây chính là thủ thời. Một người thủ thời, nhất định sẽ biết chuẩn bị đầy đủ, sẽ không để thời cơ trôi qua vô ích.
           Bài ca “Cai Hạ ca” của Hạng Vũ hát rằng:
Sức nhổ núi khí trùm thiên hạ,
Thời bất lợi Ô Truy chùn chân.
Ô Truy chùn chân biết làm sao?
Ngu Cơ ơi hỡi Ngu Cơ,
Anh hùng thất thế bây giờ làm chi?
           Cho dù Hạng Vũ sức mạnh bạt sơn cử đỉnh, hùng khí cái thế cũng phải than vãn bi ai: “Thời bất lợi biết làm sao đây?”. Nhớ lại năm xưa, trận chiến Cự Lộc, đập nồi dìm thuyền, quyết trận sống chết, bốn bề Sở ca, thập diện mai phục, anh hùng cũng chỉ có thể than vãn bi ai: “Thời bất lợi biết làm sao đây”, cuối cùng: “Ô Giang tự vẫn, di hận thiên thu”.
          Bất kể thời thế tạo anh hùng hay là anh hùng tạo thời thế, cốt lõi vẫn là một chữ “Thời”. Thời cơ chưa đến, thì ẩn mình bất động, tĩnh lặng như tờ. Thời cơ hễ đến, liền thuận thế hành động, nhanh như chớp giật.( Xem thêm bài: “Tài năng, số mệnh, may rủi…Điều gì giúp bạn thành công?”)
 
                        
                                       Con người cần phải như rồng, nắm chắc thời cơ, làm được có thể lớn có thể nhỏ,
                                                                     có thể phi thăng có thể ẩn hình.
 
Cống hiến lớn nhất của Khổng Tử là “Thời”
           Người bình thường đều cho rằng, điều vĩ đại nhất của Khổng Tử là đề ra chữ “Nhân”, thực ra không phải vậy. Nếu không có “Nhân” thì làm sao có quả “Nhân”, nếu không có quả “Nhân” thì làm sao có thể truyền thừa đời này sang đời khác? Do đó chữ “Nhân” không phải do Khổng Tử đề xuất, nó đã có từ rất lâu trước đó rồi.
           Cống hiến vĩ đại nhất của Khổng Tử là chữ “Thời”, chữ thời trong từ thời gian. Mạnh Tử nhận xét: “Khổng Tử là bậc Thánh nhân thức thời vậy”. Khổng Tử có nhiều đệ tử như vậy, ít nhất cũng có 72 vị hiền năng, do đó Khổng Tử là bậc chí Thánh, không phải bậc đại Thánh. Khổng Tử gọi là chí Thánh, vậy tiếp theo là Mạnh Tử, gọi là á Thánh.
           Khổng Tử nói với chúng ta rằng, cứ coi anh là Thánh nhân đi nữa, cũng không cách gì có thể lựa chọn thời gian. Cứ coi anh là Thánh nhân đi nữa, cũng chỉ có thể tùy theo thời mà điều chỉnh bản thân. Đây gọi là ‘thuận thời ứng mệnh’. Như vậy chúng ta biết được vì sao phải đặc biệt coi trọng thời.
           Bạn không thể nào chọn được năm sinh ra, cũng không thể nào chọn được thời gian – Điều bạn có thể làm được, chỉ là chờ đợi thời. Thời hễ đến, bạn không nắm bắt được, khi đã mất thời rồi, chỉ là tốn công vô ích. Như thế bạn mới hiểu tại sao Khổng Tử nói: “Thời vậy, mệnh vậy”.
 
                      
                                                                 Người quân tử gặp thời như diều gặp gió,
                                                 hay còn gọi Thuận thời ứng mệnh từ đó mà làm nên việc lớn.
 
Theo thời mà hành động, theo thời mà có lựa chọn khác nhau
           Làm hết việc con người (nhân sự), cuối cùng vẫn phải theo mệnh Trời. Thời là chủ động, không phải bị động. Thời phối hợp với chúng ta, thời chủ động, nó muốn phối hợp với chúng ta thì phối hợp, nó không muốn phối hợp với chúng ta thì không phối hợp. Không giống như ông Trời bảo mưa là mưa, bảo gió là gió, chúng ta không thể chi phối được. Cái chúng ta có thể làm chỉ là làm hết việc con người, nghe theo mệnh Trời.
           Ẩn Đạo ở trong dân là cống hiến lớn cả cuộc đời Khổng Tử. Khổng Tử cả đời chỉ làm một chữ, gọi là “ẩn”, ẩn Đạo vào trong dân, chính là đưa Đạo từ đại nhân có vị trí ẩn vào người dân bình thường. Khổng Tử dạy không phân biệt tầng lớp, ông là người đầu tiên đưa giáo dục đến với dân thường.
          Mọi người tại sao lại tôn trọng Khổng Tử như vậy? Thực ra là do Khổng Tử giúp mọi người trở nên thông minh, người đời đều có thể cảm nhận được. Nhờ có Khổng Tử, người dân càng ngày càng trở nên trí tuệ hiểu biết hơn. Từ đó có thể thấy, “Thời vậy, mệnh vậy” mà Khổng Tử thường xuyên nhắc đến hoàn toàn không tiêu cực. Quan trọng hơn là, bạn phải hành động theo thời, theo thời mà có những lựa chọn khác nhau.
         Chúng ta đọc Kinh Dịch, quan trọng nhất chính là hiểu được chữ “Thời”. Đây một thời, kia một thời vậy. Thời hễ thay đổi, toàn bộ tình thế đều thay đổi. Một sự việc, lúc đó làm vô cùng thuận lợi, thời gian chậm một chút là trôi qua ngay, rõ ràng là việc tốt, chậm một chút trở thành việc xấu. Cùng đạo lý như vậy, khi thời cơ chưa chín muồi, cứ cố đi làm cũng sẽ không thành công.
          Do đó chúng ta biết rằng nhất định phải chờ thời theo mệnh. Cho dù tất cả đã chuẩn bị sẵn sàng rồi, vẫn chưa thể hành động, nhất định phải chờ đến cái thời đó. Thời hễ đến, nhanh chóng hành động, tự nhiên sẽ mau chóng thành công. Thời chưa đến đã hành động, người khác đều biết bạn muốn làm gì, thì bạn sẽ làm việc chẳng nên, chính là đạo lý này.
                                                                                                                                            Theo Soundofhope

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. “Tại sao những chuyện không               . Nếu bạn muốn tìm lại con đường           . Cựu Tổng thống Hàn Quốc Park

 tốt đẹp  lại xảy ra với người tốt?”                thành công:  6 điều chỉnh nhỏ                 Geun-hye:  Một cuộc đời  không

                                                                                    tạo ra thay đổi lớn.                                          thể buồn hơn

       NO PHOTO              NO PHOTO                 NO PHOTO                                                                         

 “Tại sao những chuyện không tốt đẹp lại xảy ra với người           Đây là những hướng dẫn được đưa ra bởi Martin Bjergegaar      Từng là “lá ngọc cành vàng” trước khi trở thành tổng thống,

  tốt?”.  Đó là một thắc mắc chúng ta thường nghe thấy khi         đồng sáng lập “nhà máy khởi nghiệp” Rainmaking và  Jordan       bà Park Geun-hye từng tuyên bố rằng mình không có gia

  ai đó xảyra những chuyện không như ý. Nhưng thế nào là         Milne – doanh nhân, nhà văn người Canada. Nội dung này           đình riêng nên không có lý do gì để tích lũy sự giàu có. 

 “chuyện không tốt đẹp”, chúng ta có thể xác định được ....          được trích từ cuốn “ Thành công không cần trả giá”)                    Vậy mà…

 

     . “Thu thuế cũng như vặt lông vịt”             . Để được cuộc đời đón nhận,  6              .Cái giá của lương tâm  và 

          và những “nỗi niềm” cùng…                 việc dưới đây bạn đừng làm nhé             câu chuyện của người nghèo

                    Bộ tài chính       

                                                          

Mấy ngày qua, dư luận nước ta lại ồn ào vì đề xuất đánh thuế               Cứ làm những điều này bảo sao người khác có muốn        Trên thế gian, mỗi người đều có quyền theo đuổi chân lý

mới của Bộ Tài Chính. Đề xuất này, cộng với tuyên bố gần đây            cũng không dám tin tưởng bạn: Hứa suông quá nhiều,         và  giữ vững đức tin của mình, bất luận người đó giàu hay 

là “tăng thuế môi trường vào giá xăng được đa phần người dân           "thảo mai"... là những điều mà bạn cần tiết chế nếu như       nghèo.Tuy nhiên, lương tâm lại là chuyện khác, chẳng 

đồng ý”, khiến câu nói đầy tranh cãi của một vị tiến sĩ kinh tế....           không muốn trở thành người không đáng tin tưởng               mấy ai   biết được lương tâm có giá bao nhiêu

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ 

 

. Chuyện chấn động: “Không có nhà khoa học lớn nào có thể an          . Khi giấc mơ đã trở thành một cơn ác mộng?  Rất có thể, nếu bạn không

                                                                          toàn với cậu bé này”.                                                                                    biết trước những điều này

. Chín điều xương máu tôi muốn các sếp nhớ để  tránh đi vòng        .Câu chuyện dành cho những ai đang chịu “bó tay. com”:  Cuộc 

                                                                      vo, mất cả cuộc đời                                                                            điện  thoại chấn động lúc nửa đêm 

. Xưa có một người đàn ông  luôn thất bại trong cuộc sống…           .Chuyện chưa từng có trong khoa cử Việt: Không làm được 

. Đã bao lâu rồi  bạn chưa về nhà thăm cha mẹ?                                                                                                                               bài vẫn đỗ tiến sĩ

."Nếu cơ hội không gõ cửa nhà bạn, có nghĩa là nhà bạn chưa có cửa” . Bè thì nhiều, bạn chẳng mấy ai, Tri kỷ khó tìm, biết chỗ nào để gặp?

. Cậu bé và cây đại thụ:  Câu chuyện của mọi đời người                  . Cậu bé cầm 1 đô la đi mua "Thượng đế"  và cái   kết đẹp của tình người          

. Nếu đến một ngày bạn cảm thấy cuộc sống bế tắc?  5 phương      . Trong mỗi con người luôn tiềm ẩn một con sư tử hùng mạnh.  

                                                         cách dưới đây bạn có thể cần                                                                     Nhưng làm gì để đánh thức nó?

. Nếu cấp dưới của bạn bỏ việc nhiều,  hãy đọc ngay bài viết này!         .15 bài học cuộc sống  mà tôi chỉ rút ra được khi ở tuổi 50

. Vận may từ đâu đến?  Làm thế nào để có được vận may?               . Khi bạn cảm thấy bất lực, chán nản  và mất hy vọng vào cuộc sống, 

8 mẩu chuyện nhỏ mang theo  những bài học lớn đáng suy ngẫm                                                                    hãy đọc 9 câu chuyện này

. Muốn biết bản thân có quý nhân giúp đỡ hay không,  chỉ                       . Hiểu được 5 điều dưới đây, sếp chắc chắn  sẽ được anh em 

                                                    cần nhìn vào 1 đặc điểm này là đủ                                                                             đi theo đến cùng trời cuối đất 

. Nếu bạn đang thất bại và, kể cả…chưa,  chiếc “túi khôn”               . 3 câu chuyện nhỏ,  3 bài học lớn, thiết tưởng ai cũng nên đọc

                                          dưới đây có thể giúp bạn “khỏe hơn”          . Bạn thông minh, có thể.  Nhưng tại sao vẫn chưa thể giàu? 

 . Chuyện con sói mẹ bị mắc bẫy ở Alaska  và câu hỏi: Lẽ                         .Câu chuyện khiến vạn người cảm khái:  Hạnh phúc

                                 nào con người không bằng con vật?                                                                           luôn ở chặng cuối cùng…

 . Vận may tìm kiếm được không?                                                         .Cô bé thần đồng người Mỹ và những giấc mơ về Chúa trời chấn động.    

. 8 chiến thuật lợi hại nhất trong “Binh pháp Tôn Tử”,  hiểu        . Một con bò và bài học thức tỉnh đời người: Ai cũng cần biết để sống ý nghĩa hơn 

                                        được một nửa là có thể thành công                 . 16 Bài học trước khi muốn làm giàu        

. Nếu bạn đang bị khó khăn làm chùn bước,  những lời                    .Tuổi 30 và tương lai gần như bế tắc,bạn sẽ chờ đợi gì ở phía trước?

                                                                                      này không thể bỏ qua…           .Cái chén vỡ của ông lão ăn mày  và bài học thức tỉnh chàng trai trẻ 

.Giai thoại những lời “sấm truyền” huyền bí  của                             . Có một câu chuyện kể rằng,  có một ông lão đi tìm ân 

                                                   “nhà tiên tri” số một Việt Nam                                                                                    nhân cứu con gái…

.Tào Tháo để lại 4 tuyệt chiêu dùng người, ai lĩnh hội được                 .“Người có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất ở Mỹ” chia sẻ  với             

                                                   chắc chắn thành nghiệp lớn                            những ai có một quá khứ đầy đau khổ và tương lai mờ mịt 

. Đừng dạy con bạn cách chiến thắng, hãy cho chúng biết           . Vì sao người xưa nói: ‘Thánh nhân đãi kẻ khù khờ’? Làm kẻ

                                                             cách thất bại như thế nào                                                          kẻ khù khờ thế nào để được hưởng phúc

. Người tổ chức cuộc tiêu diệt Osama bin Laden: Nếu bạn muốn             . Người oán trách Thượng đế  và cuộc hội thoại ai cũng nên đọc

                           thay đổi thế giới, đừng bao giờ “rung chuông”        . Với Israel “Hãy cứ thử nghiệm, hãy cứ thất bại, chúng 

 . Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?                                                                                                        ta có thể thành công

. Nhà vua hỏi: ‘Chuyện quan trọng nhất trong đời là gì?’.                    .Bức thư Tổng thống Lincoln gửi giáo viên của con trai,  

                                                                      Vị ẩn sĩ trả lời làm ông bội phục                                                                              bậc cha mẹ nên đọc một lần

 . Đừng tin họ                                                                                      .“Cô là vợ của Đức Chúa Trời đúng không?”.  Ba câu chuyện đẹp về ...

 . Có phải Chúa muốn người Do Thái thông minh  hơn tất cả không?  . Chuyện của mãnh hổ và chó điên: Hãy đọc & ngẫm, sẽ có "thu hoạch"!     

  . Kiên trì - Bài học lớn nhất để thành công                                           . 11 lần gõ cửa  và con đường đi đến thành công

  . Để sớm trở thành sếp                                                                               . Cái chết tức tưởi của Trương Phi & bốn bài học cho hậu thế 

  . Câu chuyện về thói quen                                                                         . Cục đá vô tri và món quà vô giá