HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.
Hiểu được sẽ thay đổi cuộc đời bạn
 
            Những năm cuối đời Khổng Tử đọc Kinh Dịch, điều khiến ông cảm khái nhất là 4 chữ: “Thời dã, mệnh dã”. Cũng vậy, người Trung Quốc rất thích xem tượng. Trời có Thiên tượng, gọi là thiên văn. Đất có địa tượng, gọi là địa lý. Người có nhân tượng, gọi là nhân sự.
 
                      
 
            Vậy thì “Thời” trong “Thời dã, mệnh dã” ấy là gì?
 
Thời là chỉ thời cơ, thế thời
            Thời đến rồi, mệnh nên làm cái gì thì hãy làm cái đó, kết quả cuối cùng như thế nào do ông Trời quyết định. Chữ “Thời” ở đây chính là do Khổng Tử đề ra.
            Con người làm việc đều muốn nắm bắt được thời thế và thời cơ. Thời cơ không đúng thì không thể ngóc đầu lên được. Có câu nói: “Hổ lạc bình dương bị khuyển khi, long khốn thiển thủy bị hà hý” (Hổ lạc đồng bằng bị chó khinh, rồng nơi nước cạn bị tôm giỡn). Không có thời cơ thì không được manh động, manh động chỉ rơi vào bị động, vậy nên cần bảo tồn thực lực, chờ thời hành động.
          Cùng một đạo lý ấy, con người cần phải như rồng, nắm chắc thời cơ, làm được có thể lớn có thể nhỏ, có thể phi thăng có thể ẩn hình. Lớn thì gom mây phun mù, nhỏ thì tàng hình ẩn náu. Khi thăng thì bay lượn giữa vũ trụ, ẩn hình thì lặn nấp dưới sóng ba đào.
          Chu Dịch viết: “Quân tử tàng khí ư thân, đãi thời nhi động” (Quân tử che giấu tài năng, chờ thời mà hành động). Ý nghĩa là, người quân tử có tài năng trác việt, kỹ năng siêu quần, không khoe khoang bộc lộ, vào thời khắc cần thiết mới thi triển tài năng, kỹ năng và tài nghệ. Câu nói này cũng nhắc nhở chúng ta trong khi lặng lẽ vô danh cần tăng cường tu dưỡng, đợi đến khi thời cơ đến, thì sẽ triển hiện đầy đủ tài năng của mình.
          Hiểu được thời, thì sẽ làm được “thủ thời” (giữ thời, chờ thời). Thời cơ, thời thế là khách quan, không phải do con người tạo ra. Chúng ta không thể nào tạo ra được thời cơ, điều chúng ta có thể làm chính là chờ đợi thời cơ – Đây chính là thủ thời. Một người thủ thời, nhất định sẽ biết chuẩn bị đầy đủ, sẽ không để thời cơ trôi qua vô ích.
           Bài ca “Cai Hạ ca” của Hạng Vũ hát rằng:
Sức nhổ núi khí trùm thiên hạ,
Thời bất lợi Ô Truy chùn chân.
Ô Truy chùn chân biết làm sao?
Ngu Cơ ơi hỡi Ngu Cơ,
Anh hùng thất thế bây giờ làm chi?
           Cho dù Hạng Vũ sức mạnh bạt sơn cử đỉnh, hùng khí cái thế cũng phải than vãn bi ai: “Thời bất lợi biết làm sao đây?”. Nhớ lại năm xưa, trận chiến Cự Lộc, đập nồi dìm thuyền, quyết trận sống chết, bốn bề Sở ca, thập diện mai phục, anh hùng cũng chỉ có thể than vãn bi ai: “Thời bất lợi biết làm sao đây”, cuối cùng: “Ô Giang tự vẫn, di hận thiên thu”.
          Bất kể thời thế tạo anh hùng hay là anh hùng tạo thời thế, cốt lõi vẫn là một chữ “Thời”. Thời cơ chưa đến, thì ẩn mình bất động, tĩnh lặng như tờ. Thời cơ hễ đến, liền thuận thế hành động, nhanh như chớp giật.( Xem thêm bài: “Tài năng, số mệnh, may rủi…Điều gì giúp bạn thành công?”)
 
                        
                                       Con người cần phải như rồng, nắm chắc thời cơ, làm được có thể lớn có thể nhỏ,
                                                                     có thể phi thăng có thể ẩn hình.
 
Cống hiến lớn nhất của Khổng Tử là “Thời”
           Người bình thường đều cho rằng, điều vĩ đại nhất của Khổng Tử là đề ra chữ “Nhân”, thực ra không phải vậy. Nếu không có “Nhân” thì làm sao có quả “Nhân”, nếu không có quả “Nhân” thì làm sao có thể truyền thừa đời này sang đời khác? Do đó chữ “Nhân” không phải do Khổng Tử đề xuất, nó đã có từ rất lâu trước đó rồi.
           Cống hiến vĩ đại nhất của Khổng Tử là chữ “Thời”, chữ thời trong từ thời gian. Mạnh Tử nhận xét: “Khổng Tử là bậc Thánh nhân thức thời vậy”. Khổng Tử có nhiều đệ tử như vậy, ít nhất cũng có 72 vị hiền năng, do đó Khổng Tử là bậc chí Thánh, không phải bậc đại Thánh. Khổng Tử gọi là chí Thánh, vậy tiếp theo là Mạnh Tử, gọi là á Thánh.
           Khổng Tử nói với chúng ta rằng, cứ coi anh là Thánh nhân đi nữa, cũng không cách gì có thể lựa chọn thời gian. Cứ coi anh là Thánh nhân đi nữa, cũng chỉ có thể tùy theo thời mà điều chỉnh bản thân. Đây gọi là ‘thuận thời ứng mệnh’. Như vậy chúng ta biết được vì sao phải đặc biệt coi trọng thời.
           Bạn không thể nào chọn được năm sinh ra, cũng không thể nào chọn được thời gian – Điều bạn có thể làm được, chỉ là chờ đợi thời. Thời hễ đến, bạn không nắm bắt được, khi đã mất thời rồi, chỉ là tốn công vô ích. Như thế bạn mới hiểu tại sao Khổng Tử nói: “Thời vậy, mệnh vậy”.
 
                      
                                                                 Người quân tử gặp thời như diều gặp gió,
                                                 hay còn gọi Thuận thời ứng mệnh từ đó mà làm nên việc lớn.
 
Theo thời mà hành động, theo thời mà có lựa chọn khác nhau
           Làm hết việc con người (nhân sự), cuối cùng vẫn phải theo mệnh Trời. Thời là chủ động, không phải bị động. Thời phối hợp với chúng ta, thời chủ động, nó muốn phối hợp với chúng ta thì phối hợp, nó không muốn phối hợp với chúng ta thì không phối hợp. Không giống như ông Trời bảo mưa là mưa, bảo gió là gió, chúng ta không thể chi phối được. Cái chúng ta có thể làm chỉ là làm hết việc con người, nghe theo mệnh Trời.
           Ẩn Đạo ở trong dân là cống hiến lớn cả cuộc đời Khổng Tử. Khổng Tử cả đời chỉ làm một chữ, gọi là “ẩn”, ẩn Đạo vào trong dân, chính là đưa Đạo từ đại nhân có vị trí ẩn vào người dân bình thường. Khổng Tử dạy không phân biệt tầng lớp, ông là người đầu tiên đưa giáo dục đến với dân thường.
          Mọi người tại sao lại tôn trọng Khổng Tử như vậy? Thực ra là do Khổng Tử giúp mọi người trở nên thông minh, người đời đều có thể cảm nhận được. Nhờ có Khổng Tử, người dân càng ngày càng trở nên trí tuệ hiểu biết hơn. Từ đó có thể thấy, “Thời vậy, mệnh vậy” mà Khổng Tử thường xuyên nhắc đến hoàn toàn không tiêu cực. Quan trọng hơn là, bạn phải hành động theo thời, theo thời mà có những lựa chọn khác nhau.
         Chúng ta đọc Kinh Dịch, quan trọng nhất chính là hiểu được chữ “Thời”. Đây một thời, kia một thời vậy. Thời hễ thay đổi, toàn bộ tình thế đều thay đổi. Một sự việc, lúc đó làm vô cùng thuận lợi, thời gian chậm một chút là trôi qua ngay, rõ ràng là việc tốt, chậm một chút trở thành việc xấu. Cùng đạo lý như vậy, khi thời cơ chưa chín muồi, cứ cố đi làm cũng sẽ không thành công.
          Do đó chúng ta biết rằng nhất định phải chờ thời theo mệnh. Cho dù tất cả đã chuẩn bị sẵn sàng rồi, vẫn chưa thể hành động, nhất định phải chờ đến cái thời đó. Thời hễ đến, nhanh chóng hành động, tự nhiên sẽ mau chóng thành công. Thời chưa đến đã hành động, người khác đều biết bạn muốn làm gì, thì bạn sẽ làm việc chẳng nên, chính là đạo lý này.
                                                                                                                                            Theo Soundofhope

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. "Không quan trọng là bán thứ hàng         . Đọc Thủy Hử, hiểu thêm về đạo         . Một "sự thật đau lòng" với phương

      hóa gì  mà là bạn làm điều đó                 lý  “Bách thiện hiếu vi tiên, vạn               Tây:  Họ sẽ phải "sống chung" 

                 như thế nào".                                  ác dâm vi thủ” của người xưa                        với Tổng thống Assad?

         NO PHOTO                        NO PHOTO                        NO PHOTO

Câu nói đầy triết lý kinh doanh này là của tỷ phú người Do        Với Thủy Hử, tham quan, trộm cắp, thậm chí giết người          Dù muốn hay không muốn, dù khó chịu và chẳng hề vui vẻ,

Thái Michael Dell, nhà sáng lập hãng Dell. Với máu kinh          vẫn có thể được tha nhưng tà dâm, cưỡng ép con gái nhà        phương Tây vẫn phải công nhận một điều rằng: Tổng thống 

doanh từ bé, ông đã trái lời bố mẹ, bỏ trường Y để khởi            lành, tư thông vợ người khác, đặc biệt nhiều kẻ đội...lốt            Assad đã thắng trong cuộc chiến ở Syria...  Rằng, họ đã 

nghiệp. Và hôm nay, thế giới có thêm...                                      nhà sư,   đạo sỹ để làm việc xằng bậy đó… thì 100% đều ...        thua  trong cuộc chiến kéo dài ở Syria suốt 8 năm qua.

 

. Nga vội chớp thời cơ Mỹ-Triều bế        . “Keo kiệt” với bản thân, nhưng hào       . Từng bị chó cắn, chàng tức mình

   tắc,  TT Putin rộng vòng tay đón              phóng với thiên hạ: “Chuyện bây           cáu giận,  và… thiết bị đuổi chó 

         lãnh đạo Kim Jong Un?                         giờ mới kể” về Chuck Feeney                             hiệu quả ra đời

     NO PHOTO                        NO PHOTO                         NO PHOTO

Triều Tiên và Nga đã có hàng loạt động thái tăng cường          Chắc nhiều người Việt Nam đã biết về nhà tỉ phú Mỹ nổi tiếng      Từng 2 lần bị chó đuổi và một lần bị chó cắn, Minh đã bắt

quan hệ, sau khi hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều hồi tháng          nhân ái này. Ông đã mang tặng VN tổng số tiền  220 triệu           tay chế tạo ra thiết bị thông minh phát hiện tiếng chó sủa

2 không đạt được thỏa thuận - hãng Yonhap (Hàn Quốc)          USD cho các đề án giáo dục, y tế, thư viện,trong khoảng            và đuổi chó. Ý tưởng của em được chọn tham gia “Học sinh

đưa tin.                                                                                             thời gian 1998 – 2006, từ Cẩn Thơ ra đên Thái Nguyên.                nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp Quốc gia”.

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

. Cùng đi tìm câu trả lời: Vì sao cũng là “dép rọ, nón nan tre”,  ta         .  Nhức nhối điều Đặng Lê Nguyên Vũ nói về người trẻ Việt:  "Thiếu 

                                                     bán tiền trăm, Gucci ra giá tiền triệu?                                                           chí lớn, thiếu hoài bão, thiếu kiến thức"    

. “Ngã tay chèo mới biết lòng dân như nước”:  Những câu chuyện lịch              . “Khôn” như vợ tỷ phú Trung Nguyên, "dại dột" như vợ Jack Ma:  

                                                                      sử ngàn năm giá trị còn nguyên                                             Rốt cuộc đàn bà nên khôn hay... khờ một chút?

. Chịu được khổ mới thành được đại sự: Thử thách của Thượng              . Câu chuyện thật sự về vụ đắm tàu Titanic: Sự thật còn “tuyệt vời” 

                                                                   Thiên không phải ai cũng biết                                                                        hơn những gì trên màn ảnh nhỏ  

. Phái đẹp gieo nhân duyên gì  thì được phúc báo xinh đẹp,giàu sang?     . Đã từng có 131 người lính  bị bỏ quên đến chết đói giữa Hoàng Sa....

. Bởi vị thế và khí chất của em đâu phải  được làm nên từ xiêm                  . Đừng quan tâm đến ánh mắt của người khác:  Hai câu chuyện 

                                                                     áo, phải không H’Hen Niê?                                                                       giúp bạn biết rằng…“Đừng tin họ”

.Có một người đàn ông thuộc về một…thế giới khác ở Quảng                . Tham quan Nguyễn Hữu Tín, nguyên Phó chủ tịch   UBND TP.HCM với 

                                                                                  Nam như thế (P.9)                                                                        chuyện bịa đặt hại dân ít người biết.

 . Một câu hỏi không ít người muốn biết:  Những người như thế nào        . Dưới cánh chim đại bàng  và 7 nguyên tắc sống chúng ta cần học tập

                                                                            mới gặp được Phật Tổ?     .Vì sao người xưa lại xây Tháp Bút  để ‘viết lên trời xanh’ giữa lòng Hà Nội ?

. Vị trạng nguyên Đại Việt nào giỏi đến mức  vua Minh phải tìm cách          . Lương y Nguyễn Đức Cần, một tài năng siêu phàm,  một nhà ngoại 

                                                                                diệt đi để trừ hậu họa?                                                                                         cảm chưa ai hiểu được.     

. "Thành, tại sao cháu lại xin ra khỏi Đảng?": Những chia sẻ  của con          . Lời khuyên làm giàu không phải ai cũng hiểu: "Đừng cố ăn một 

                                                      trai cố TBT Lê Duẩn về “chú Đỗ Mười”                                                                 ữa đắt  tiền nếu không ai nhìn thấy 

Sự học của Thần y Hoa Đà và câu trả lời  vì sao sau 2000 năm, ông          . Để đẹp hơn, rạng rỡ hơn cho khuôn mặt bạn,  nghệ thuật trang điểm 

                                                                                      vẫn nổi danh thiên hạ                                                                                 highlighting’ bạn nên biết 

   . Những câu hỏi tại sao đằng sau những cuộc diệt chủng trong               . Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa

.Đằng sau 2 quả bom nguyên tử ném xuống nước Nhật: Một nửa sự               Cuộc đời của các bậc thầy phong thủy xưa,  cả Việt Nam và Trung 

                                                                        thật không phải ai cũng biết                                                                      Hoa   ấy, dạy chúng ta điều gì?

 . Khi lòng tự trọng dân tộc bị xúc phạm,  GS Trần Văn Khê đã làm                . “Tiền vốn dĩ nằm trong tay những người có tiền”.  Sao không

                                                                                  gì trên mảnh đất Paris?                                                                                          lấy tiền từ túi họ?

. Chúng ta từ đâu đến, nếu  nguồn gốc của con người không                   . Phái đẹp không thể không biết:  10 thủ thuật làm đẹp “lợi hại” 

                                                                                       phải trên Trái Đất?                                                                                            nhất mọi thời đại

. Hãy cứ đi đến tận cùng khao khát. Sẽ thấy đâu là lối của mình…            . Rốt cuộc ai mới là người xứng đáng  được Đức Phật cứu độ?

 .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới     . Ai cũng có một khát khao, sao không nuôi lớn cái khát khao ấy,

 . Bạn có muốn một làn da không tuổi? Vậy, 2 phút đọc bài này nhé bạn                                                                      lại đi bán tuổi thanh xuân với giá rẻ rề?

. Vì sao không ai dám động đến mộ của thầy phong thuỷ từng                      . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần    

                                                            xem tướng cho Võ Tắc Thiên?           . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong khi .....          . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

.Trên đời này, vì sao có những người thường xuyên gặp vận rủi?          . Tôi nằm mơ  thấy mình phỏng vấn Thượng Đế…”       

. Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái             . Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn

. Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                                  . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?