HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Không có ý tưởng sáng tạo, không có startup. Nhưng,
với những điều sau, bạn sẽ giết chết khả năng sáng tạo
 
           (12.1.2-10) Có những câu hỏi giúp bạn thắp sáng trí tưởng tượng và nuôi dưỡng sức sáng tạo. Tuy nhiên, có những câu hỏi mà chúng ta tự đặt ra về khả năng sáng tạo của bản thân có thể mang lại tác dụng ngược.
 
Chúng sẽ bào mòn lòng tự tin hoặc khiến bạn đi lệch hướng. Dưới đây là 5 câu hỏi có thể được xem là “sát thủ của sự sáng tạo”.
 
1. Tôi có sáng tạo không?
Đây là “câu hỏi sai” đầu tiên và thường gặp nhất. Theo David Burkus, tác giả cuốn The Myths of Creativity (Những ngộ nhận về sự sáng tạo), một trong những ngộ nhận lớn nhất chính là quan điểm cho rằng một số người có khả năng sáng tạo bẩm sinh và một số khác thì không.
 
“Chúng ta không thể tìm thấy bất cứ bằng chứng khoa học nào cho thấy sự tồn tại của cái gọi là gien sáng tạo”, Burkus nói.
Chúng ta nên nghĩ về sự sáng tạo “như một món quà dành tặng cho mọi người”. Khi là một đứa trẻ, ta tự do tưởng tượng, vẽ, xây dựng và thử nghiệm, nhưng lại ít làm những việc này khi lớn lên. Vì vậy, thay vì hỏi “Tôi có sáng tạo không?” thì câu hỏi tốt hơn có lẽ nên là “Sự sáng tạo của tôi đâu rồi?”.
 
Có lẽ là do những nguyên nhân bên ngoài (như việc học ở nhà trường và công việc với tính chất “không sáng tạo”) đã làm chúng ta trở nên chán nản, thêm vào đó là sự thiếu tự tin.
“Khi lớn lên, bạn nhận ra rằng không phải ai cũng thích những ý tưởng điên rồ của mình”, Burkus nói. Thế là những phản hồi tiêu cực trở thành một sự thật được chấp nhận và thậm chí là một lời bào chữa, thoái thác dễ dàng: “Tôi không thuộc tuýp người sáng tạo…!”.
Để xây dựng lòng tự tin, David Kelley – đồng sáng lập Công ty tư vấn và thiết kế Ideo – khuyến khích các sinh viên Đại học Stanford bắt đầu bằng những bài tập nhỏ như phác họa hay xây dựng điều gì đó rất đơn giản và tăng dần độ khó với những dự án yêu cầu cao hơn.
 
Kelley muốn “trấn an” các sinh viên rằng, dù họ có vẽ tốt hay không thì điều đó không phải là thước đo cho khả năng sáng tạo của họ mà đó là một kỹ năng đặc biệt có thể phát triển qua thời gian.
Ngược lại, sự sáng tạo không phải là một kỹ năng mà là “tư duy” hay một cách nhìn về thế giới. Tất cả chúng ta đều có khả năng nhìn vào một điều gì đó – một vấn đề, một tình huống, chủ đề – và đưa ra những ý tưởng, cách diễn dịch của riêng mình.
 
                        
 
2. Tôi sẽ tìm thấy ý tưởng ban đầu ở đâu?
Câu hỏi này thường được theo sau bởi câu: Không phải là mọi thứ đã được nghĩ ra hết rồi hay sao? Giả định sai lầm đằng sau câu hỏi này là mọi ý tưởng mới đều phải “mới toanh từ đầu đến cuối” hay chưa từng tồn tại trước đó. 
Nhưng thật ra ý tưởng ban đầu thường được tạo ra và gợi cảm hứng từ những thứ đã từng tồn tại trong thế giới này – từ những mảnh nhỏ chung quanh chúng ta – đang chờ được chú ý đến và hình dung lại trong một dạng thức mới. Burkus chỉ ra đây là một trong những ngộ nhận lớn nhất về sự sáng tạo.
 
Ông cũng đưa ra trường hợp của iPhone như là một bằng chứng cho khả năng sáng tạo bằng cách kết hợp – Apple đã hòa quyện các yếu tố của điện thoại di động, Blackberry, máy chụp ảnh và iPod vào một nguyên bản độc đáo. Hình thức sáng tạo này đến một cách tự nhiên.
“Não của chúng ta có khả năng kết nối và kết hợp. Và bạn có thể vay mượn từ những sáng tạo khác miễn sao có thể hòa trộn chúng bằng những trải nghiệm, suy nghĩ và cảm xúc của riêng mình và thể hiện nó theo một cách riêng, mới mẻ” – nhà thần kinh học Oliver Sacks viết trong bài The Creative Self.
Không có gì làm ta cảm thấy bất lực hơn là cố nghĩ ra một “ý tưởng lớn” và tìm cách phù phép ra thứ gì đó từ con số 0. Nhưng nếu nhận thức rằng cảm hứng luôn tồn tại quanh ta với nguồn nguyên liệu sáng tạo dồi dào thì lời đáp cho câu hỏi “Tôi có thể tìm thấy ý tưởng ở đâu?” là rất đơn giản: từ mọi nơi.
 
3. Tìm đâu ra thời gian để sáng tạo?
Vấn đề không phải là tìm thêm mà là phân bổ lại thời gian mà ta có. Bạn cần có những khoảng thời gian đủ lâu để có thể đào sâu sáng tạo.
Bao lâu là tùy thuộc vào mỗi cá nhân. Chẳng hạn, bạn cần liên tục 3 giờ không bị ngắt quãng.
Theo doanh nhân và tác giả Paul Graham, có 2 loại thời gian biểu: loại dành cho sếp (nhà quản lý) và loại dành cho người sáng tác.
 
                      
 
Thời gian biểu của sếp thường đầy lịch họp và cuộc hẹn với khung thời gian được chia nhỏ thành từng giờ hoặc ngắn hơn nữa. Nhưng cách sử dụng thời gian của những người sáng tác như nhà lập trình hoặc người viết lại khác.
Nói chung, một khung thời gian của họ ít nhất cần nửa ngày. Bạn không thể viết hoặc lập trình tốt trong những đơn vị thời gian tính bằng giờ, bằng phút.
Phần lớn chúng ta đều tự động lấp đầy lịch làm việc của mình theo kiểu “thời gian biểu của sếp” và chỗ nào không được xếp lịch thì xem như là “còn trống”. Để tìm được thời gian đủ lâu cho công việc sáng tạo, bạn cần xem lại lịch làm việc của mình.
Thực ra mối đe dọa lớn đối với sự sáng tạo không phải là thiếu thời gian mà là thiếu tập trung. Chúng ta cần tập trung đủ lâu để làm những việc sáng tạo. Nhưng sự tập trung đó thường bị bủa vây tứ phía bởi đủ thứ có thể làm ta sao nhãng hay bị ngắt quãng, trong đó có mạng xã hội.
 
4. Làm thế nào để có được một “ý tưởng bom tấn”?
Mọi người thường mường tượng rất to tát: Ý tưởng này sẽ “làm nên sự nghiệp”, “thay đổi thế giới” hoặc có được sự ngưỡng mộ của hàng triệu người. Tham vọng thì tốt nhưng khi bắt đầu một nỗ lực sáng tạo, nên bớt tập trung vào kết quả mà cần tập trung làm việc đó và làm thật tốt.
Theo một nghiên cứu của nhà tâm lý học Dean Simonton, thậm chí những nhà sáng tạo giàu kinh nghiệm nhất cũng khó đoán trước được là liệu những dự án của họ sẽ thành công hay không, đơn giản là họ rất kém về mặt này. Tuy nhiên, những người thành công vượt qua được điều này bằng cách cứ tiến lên phía trước và liên tục sáng tạo.
 
                       
 
Nếu bạn đang cố quyết định xem có nên theo đuổi một dự án và muốn chắc rằng bạn đang làm điều đó vì những lý do đúng đắn thì hãy tự hỏi: “Nếu như ngay từ đầu mình biết là không có khả năng thu được danh hay lợi từ việc này thì mình vẫn còn muốn làm?”.
 
5. Tôi phải bắt đầu từ đâu? 
“Tôi không biết bắt đầu từ đâu” – đó là một lời than mà chúng ta thường nghe từ những người trẻ đang muốn khởi sự một dự án sáng tạo nào đó.
Xin mượn một câu nói nổi tiếng của nhà soạn nhạc John Cage để trả lời: “Hãy bắt đầu từ bất cứ đâu”. Lời khuyên của Cage có thể áp dụng cho bất cứ ai, dù họ đang sáng tạo bất cứ điều gì.
Đừng bị mắc kẹt vào chuyện tìm cho được điểm xuất phát hoàn hảo, một câu văn hay đoạn nhạc mở đầu xuất sắc. Hãy bắt đầu với bất cứ thứ gì mà bạn hiện có dù cho đó là một ý tưởng chưa hoàn thiện, một đoạn mở đầu còn khiếm khuyết hoặc là một câu chuyện còn dang dở.
 
Việc khảo sát, chuẩn bị là quan trọng nhưng mấu chốt là phải tự huấn luyện bản thân biết nhận ra khi nào bạn đang cố làm quá nhiều bước chuẩn bị như một cách nhằm trì hoãn nỗi sợ phải đối mặt với một trang giấy trống, một bản vẽ chưa có gì hay màn hình còn trắng tinh.
Tốt hơn là hãy bắt đầu tạo hình tạo dáng cho điều gì đó trong thời gian sớm nhất có thể: viết ra, phác thảo, tạo nguyên mẫu đầu tiên. Và đừng lo lắng quá nhiều về chất lượng vì bất cứ thứ gì mà bạn thể hiện bây giờ sẽ được chỉnh sửa hoặc không còn được sử dụng khi bạn tiếp tục công việc này.
                                                                                                                                         (Theo: FastCompany)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Cụ bà có người chồng “đẹp trai hết mức     . Không thèm giống bất kỳ hệ thống         . Suýt nữa, chỉ suýt nữa thôi,  

    có thể” và ước mơ  mua 5 giây trên            khuôn mẫu nào, nền giáo dục Phần              một thiên tài bóng đá đã 

     truyền hình để nói 3 từ đặc biệt                     Lan vẫn… đứng đầu thế giới?                    không thể nào xuất hiện

        NO PHOTO                        NO PHOTO                      NO PHOTO

 Một cụ bà 94 tuổi tại Mỹ mơ ước truyền đi thông điệp 3 từ           Hoa Kỳ không được xếp hàng đầu khi nói đến chất lượng            Ở cái tuổi 34, tiền bạc, danh vọng và sự thừa nhận, tất cả

mà bà tâm đắc nhất trên sóng TV. Khi câu chuyện của bà            hệ thống giáo dục. Vinh dự đó lại thuộc về Phần Lan, một            những thứ ấy Ronaldo đã đủ đầy. Nhưng ít ai biết được

được gửi đến đài truyền hình, nó xúc động đến nỗi, họ                quốc gia Bắc Âu không theo bất kỳ hệ thống khuôn mẫu                rằng,chân sút số 1 Bồ Đào Nha – Cristiano Ronaldo

quyết định thực hiện miễn phí giấc mơ này.                                    nào trong các trường học.                                                                     suýt nữa .đã không có mặt trên đời này

 

. Những nhân tố cốt lõi nào thay đổi vận      . Dân quân biển của Trung Quốc ở     . Cảnh tỉnh cho tất cả: “Lưỡi là gốc 

mệnh đời người?  Đây là điều mà dường       Biển Đông:  Chiêu trò “lập lờ đánh        rễ của lợi hại,  miệng là cửa ngõ

       như ai ai cũng đang tìm kiếm.                         lận con đen” của Bắc Kinh                             của phúc hoạ”.

           NO PHOTO                        NO PHOTO                          

Trong thời đại mà đạo đức xã hội sa sút, dục vọng con         Đã từng không ít lần tàu cá dân quân Trung Quốc thị uy gây       Nói – là một loại năng lực; im lặng, lại là một loại trí tuệ.

người quá lớn, vậy đâu là nhân tố cốt lõi thay đổi vận             rối ở Biển Đông, nhưng chưa bao giờ rầm rộ như gần đây.          Chúng ta mất vài năm để học nói, nhưng lại mất mấy chục

mệnh đời người? Đây là điều mà dường như ai ai                  Tuần qua rộ tin họ đã bao vây đảo Thị Tứ, đuổi ngư dân                năm để học cách im lặng. Bởi vậy, khi mở miệng cần

cũng đang tìm kiếm.                                                               Philippines ra  khỏi ngư trường vốn quen thuộc với người Phi.          phải nhớ “lưỡi là gốc rễ của lợi hại

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.Khách hàng và nhân viên cũng là…thượng đế:  Bài học hay ở                  . Chuyện vị trạng nguyên xứ Nghệ chỉ thích…làm dân,  nhưng vẫn 

                                                chuỗi nhà hàng làm “đảo điên” thế giới                                                       sẵn sàng giúp Vua khi vận nước lâm nguy

.Mãi tới năm 1789, nhân loại mới có bản hiến pháp đầu tiên.                   . “Anh ngày sau phú quý không thể nói hết,  chỉ tiếc…”: Chuyện 

                                                Vậy các triều đại xưa làm sao thịnh trị?                                                          những lời tiên tri về Đinh Tiên Hoàng

.“Nàng lọ lem” H’Hen Niê và những điều  giải thích vì sao thế                                  Biết để đừng bỏ lỡ: Ba tố chất của một người  có khả năng

                                                                   giới này yêu nàng đến vậy.                                                                                               làm được việc lớn

 . Hà Nội – Còn lại gì  những chữ Hàng…ăn uống xưa, nay?​                  . Trời sinh ta ra ắt có chỗ dùng”,  kẻ tầm thường ắt có phúc phận riêng  

. Thế nào là một con người không còn hy vọng? Hay câu hỏi:                      .Tuyên bố chấn động của thần đồng 12 tuổi người Mỹ:  Chúa thực 

                                                          Giáo dục rốt cuộc là vì điều gì?                                                                        sự hiện hữu, Stephen Hawking đã sai“ 

.Chỉ mong ai đó nói với tôi rằng :  ‘Nước Việt đẹp nhất là con                    .Giọt nước giữa sa mạc và người đàn bà trên chiếc xe   Rolls Royce: 

                                                                         người Việt’,được không ?                                              2 câu chuyện, một bài học cuộc đời đáng giá

.“Nếu tôi sống thêm hai nghìn năm nữa  thì tổ quốc của tôi,...,                      . Cho dù bạn có tài năng cỡ nào đi chăng nữa,  nếu thiếu vắng kỹ ...

. Trần Thủ Độ - Một trời công, tội  và lá số tử vi không phải ai....                   . Có một người đàn ông thuộc về  một…thế giới khác ở Quảng Nam...

. Câu chuyện phong thủy dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt,  một                 . Bạn chăm sóc da & trang điểm thường xuyên, liệu có biết 7 mẹo 

                                                           trong “tứ lệnh tộc” vùng Kinh Bắc                                                                                             hữu ích này không? 

. “Tiểu bất nhẫn tắc loạn đại mưu”: Chuyện 6 vĩ nhân  biết NHẪN         .Vị thầy phong thủy nào đã trấn yếm  khiến vương triều nhà Hồ 

                                                    làm nên đại nghiệp thời Tam Quốc                                                                                 chỉ tồn tại 7 năm ngắn ngủi?

. Bạn thông minh nhưng vẫn thất bại.  Vậy, thông minh…                           .  Câu chuyện phong thủy dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt, một trong 

                                                                     kiểu gì mới thành công?                                                                             “tứ lệnh tộc” vùng Kinh Bắc(P2)

 . Phong thủy - Đâu phải cần đến những ông thầy                                   . Đừng tin họ

. Vì sao người Do Thái luôn thành công?                                                     . Muốn làm giàu cần biết thêm:  5 điều không phải trường kinh tế nào...

. "Tôi đã cố gắng hết sức rồi nhưng tại sao vẫn không có gì?              .Có một “Tam giác quỷ” như thế  ở vùng núi Tây Bắc nước ta, bạn có biết? 

                                             Tôi phải làm sao?". Phải, làm sao đây?          . Bị thầy đuổi học vì “thiểu năng trí tuệ”, người mẹ đã biến 

.Người Mỹ giàu lên nhờ Giấc mơ Mỹ. Còn VN có thể giàu không....                                                              cậu thành thiên tài vĩ đại nhất thế kỷ 

. Câu chuyện của lão ăn mày dưới đây,  một là ăn mày, hai là…            . Vì sao người Do Thái không tin  "không ai giàu ba họ"? 

. Nhớ anh em Lưu –Quan –Trương, bàn về  5 bài học kinh doanh      

                                                   sâu sắc từ Tam Quốc Diễn Nghĩa              .Nếu một ngày bỗng khó khăn chồng chất,  mong bạn hãy đọc 

 . Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.  Hiểu được sẽ .....                                                                              2 mẫu chuyện này rồi…tùy bạn. 

 . Vì sao chúng ta thất bại                                                                 . Bạn có muốn bán được nhiều hàng hóa hơn không? 

Làm gì & vốn đâu - Hai câu hỏi của mọi đời người?               . Biến tấu để.... khác và ... bạn có thị trường