HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

Vì sao chúng ta mất 2 năm để học nói
nhưng phải mất 60 năm còn lại để học…im lặng?
 
         (15.10.2018)  “Chúng ta mất hai năm để học nói, nhưng lại mất hơn 60 năm cuộc đời còn lại để học cách im lặng. Về sau này, khi càng nói nhiều, khoảng cách giữa con người lại càng xa cách hơn, mâu thuẫn cũng nhiều hơn.”
 
Đó là câu nói nguyên văn của nhà văn từng đoạt giải Nobel văn học Ernest Hemingway
 
                       
                                                                   Ernest Hemingway. (Ảnh qua Fortune)
 
Cổ nhân cũng có câu: “Động không bằng tĩnh, nói nhiều vốn chẳng bằng im lặng.”Quả thực, lời nói là thứ rất dễ gây tổn thương người khác, và khi đã tạo thành vết thương đó thì rất khó lành lại như cũ. Nếu như trong giao tiếp, chúng ta chỉ chú trọng vào biểu đạt cá nhân, không nghĩ đến cảm thụ của đối phương, sẽ dễ gây hiểu lầm, bất đồng. Trong nhiều trường hợp, không nói lời nào còn tốt hơn trăm vạn lần so với nói những lời hồ ngôn lộng ngữ.
 
Chu Dịch viết: “Cát nhân chi từ quả, táo nhân chi từ đa”, ngụ ý là người có uy đức thì không nói nhiều, người giảo hoạt mới dùng nhiều lời để nói. Lời nói phần nào phản ánh tâm hồn của mỗi người. Lời nói ra, kỳ thực có thể nhìn thấu rất nhiều điều trong đó. Chỉ cần để tâm quan sát, có thể nhận thấy những người khác nhau sẽ nói ra những lời khác nhau.
 
Nói nên chậm, tâm nên thiện
Ở Lang Da, Sơn Đông, Trung Quốc có gia tộc họ Vương nổi tiếng trong lịch sử Trung Hoa. Theo thống kê, chính sử ghi chép lại, từ thời Đông Hán đến triều Minh Thanh, kéo dài đến hơn 1.700 năm, gia tộc này có tới 36 nữ tử làm hoàng hậu, 36 nam tử làm phò mã, lại có 35 người làm tể tướng. Mà gia tộc hiển hách này suốt bao đời chỉ tuân theo một giáo huấn gồm sáu chữ “Ngôn nghi mạn, tâm nghi thiện”, tức là “Nói nên chậm, tâm nên thiện”.
 
Chúng ta không phải là thánh nhân, nếu nói quá nhanh không suy nghĩ sẽ rất dễ mắc lỗi. Có những người, khi đối đáp thường rất nhanh, thoạt nhìn thì quả thực là có khả năng ăn nói, nhưng kỳ thực là lời nói ra không được suy xét kỹ càng, đầy những sơ hở. Những người như vậy kỳ thực sẽ không được người khác coi trọng.
 
                                   
                                                              Khổng Tử: Người quân tử thì có ba điều hổ thẹn
 
Khổng Tử dạy: “Thị vu quân tử hữu tam khiên: Ngôn vị cập chi nhi ngôn vị chi táo, ngôn cập chi nhi bất ngôn vị chi ẩn, vị kiến nhan sắc nhi ngôn vị chi cổ”, tức là người quân tử thì có ba điều hổ thẹn. Chưa đến lượt nói mà đã cất lời hấp tấp, mạo phạm người khác rồi. Đến lúc nói mà lại im lặng, thì chính là lấp liếm. Không nhìn xét đến tâm trạng người khác, không quản sự rối ren của tình huống mà đã phán xét, thì có thể còn phạm sai lầm lớn hơn.
 
Không nên dễ dàng đánh giá người hay sự việc
Thời đại Internet ngày này giúp chúng ta nắm bắt các nguồn thông tin nhanh hơn sớm hơn, cảm giác chỉ trong nháy mắt mà có thể biết được chuyện gì đang xảy ra trên toàn thế giới, biết được bạn bè chúng ta mỗi giờ mỗi phút đều đang làm gì, toàn bộ được phản ánh hết trên báo chí và các mạng xã hội. Nhưng cũng theo vòng xoáy gấp gáp ấy, chúng ta không còn có đủ thời gian để tìm hiểu xem đâu là thông tin thật, đâu là thông tin giả, cứ bị cuốn vào đó mà bình luận điều này, phán xét điều khác.
 
Có một câu như thế này: “Những gì trên bề mặt bạn nhìn thấy chưa chắc hẳn đã đúng, bởi vì chân lý thường ẩn giấu rất sâu. Khi bạn nhìn thấy một vấn đề gì đó, có thể chỉ như thầy bói xem từng bộ phận của con voi, nhìn thấy cái tai, cái chân, hay cái vòi voi… thông qua nguồn thông tin hữu hạn mình tiếp cận được, chứ không hoàn toàn nhìn thấu hết mọi mặt của nó. Những điều nhìn thấy đó, sẽ khiến bản thân trong lúc vội vàng chưa suy xét hết mà đặt ra một “định nghĩa” riêng, không giống nhau. Định nghĩa đó, có thể hoàn toàn sai khác với thực tế, và vô hình trung bạn lại gây ra lỗi lầm lớn.
 
Với những người chúng ta không thực sự hiểu về họ, tốt nhất là hãy giữ sự tôn trọng và điềm tĩnh, không tùy tiện phát ngôn. Có nhiều người thể hiện ra bề mặt hết sức lạc quan, không câu nệ tiểu tiết, nhưng kỳ thực họ lại có những “nỗi đau” chí mạng mà không muốn ai chạm tới. Hãy cẩn trọng khi nhắc tới chuyện riêng tư của bất kỳ ai, mỗi người đều có một vết thương lòng, và khi bị khơi gợi lại, có thể mang đến sự tổn thương khó vãn hồi nổi. Đây cũng là nguyên nhân lại sao những người có tu dưỡng thường không tiết lộ bí mật của mình cho người khác.
 
Nói nhiều cũng là một loại bệnh, nên học cách im lặng
Tăng Quốc Phiên từng nói rằng, nói nhiều là điều đại ác trong kiếp nhân sinh. Tăng Quốc Phiên đã dành rất nhiều tâm sức trong cuộc sống của mình để cố gắng hạn chế “bệnh nói nhiều”. Ông cũng coi đây là một phần quan trọng trong giáo huấn gia đình, trong việc giáo dục hậu nhân.
 
                          
                                                                                Mark Twain. (Ảnh qua npr.org)
 
Có một câu chuyện kể về nhà văn vĩ đại người Mỹ Mark Twain. Lần đó, Mark Twain nghe bài thuyết giảng của mục sư tại nhà thờ. Ban đầu, ông rất cảm động trước với bài diễn văn, còn dự định sẽ lấy một khoản tiền lớn để quyên tặng nhà thờ. Nhưng sau vài phút, vị mục sư vẫn tiếp tục nói, còn Mark Twain cảm thấy bắt đầu nhàm chán, và quyết định giảm số tiền này xuống một nửa. Sau 10 phút, khi vị mục sư trên bục vẫn đang huyên thuyên không ngừng, Mark Twain cảm thấy không chịu nổi nữa, ông quyết định sẽ không quyên tặng tiền nữa.
 
Trong tâm lý, hiện tượng này gọi là “hiệu ứng quá giới hạn”, nghĩa là khi bị kích thích quá nhiều, quá mạnh và thời gian tác dụng quá lâu sẽ dẫn đến tâm lý cực kỳ khó chịu và phản tác dụng.
 
Bệnh là từ miệng mà vào, họa là từ lời mà rước lấy. Mỗi người đều nên chịu trách nhiệm về những gì họ đã nói. Có những lời, người nói vô tâm, nhưng người nghe lại hữu ý. Nói mà không suy nghĩ kỹ, có thể mang đến hậu quả khôn lường, thậm chí khiến bản thân có thêm bao nhiêu kẻ thù mà chẳng hay biết.
 
Nhà triết học vĩ đại Socrates từng giảng về đạo lý “ba cái sàng”. Socrates nói: “Khi bạn muốn nói với ai đó một chuyện, ít nhất hãy dùng ba cái sàng để lọc. Cái thứ nhất gọi là sàng chân thực, cái thứ hai là sàng thiện ý và cái thứ ba là hữu ích, chính là điều chúng ta muốn nói có quan trọng hay không?”
 
Nếu như mỗi chúng ta đều có thể nghĩ đến “ba cái sáng” của Socrates khi muốn nhận định hay tranh biện gì đó, chúng ta sẽ có thể tránh được việc nói ra những lời vô nghĩa, đắc tội với người khác, đồng thời cũng thực sự cải thiện được “bệnh nói nhiều” của bản thân.
                                                                                                                                                              An Hòa

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Cụ bà có người chồng “đẹp trai hết mức     . Không thèm giống bất kỳ hệ thống         . Suýt nữa, chỉ suýt nữa thôi,  

    có thể” và ước mơ  mua 5 giây trên            khuôn mẫu nào, nền giáo dục Phần              một thiên tài bóng đá đã 

     truyền hình để nói 3 từ đặc biệt                     Lan vẫn… đứng đầu thế giới?                    không thể nào xuất hiện

        NO PHOTO                        NO PHOTO                      NO PHOTO

 Một cụ bà 94 tuổi tại Mỹ mơ ước truyền đi thông điệp 3 từ           Hoa Kỳ không được xếp hàng đầu khi nói đến chất lượng            Ở cái tuổi 34, tiền bạc, danh vọng và sự thừa nhận, tất cả

mà bà tâm đắc nhất trên sóng TV. Khi câu chuyện của bà            hệ thống giáo dục. Vinh dự đó lại thuộc về Phần Lan, một            những thứ ấy Ronaldo đã đủ đầy. Nhưng ít ai biết được

được gửi đến đài truyền hình, nó xúc động đến nỗi, họ                quốc gia Bắc Âu không theo bất kỳ hệ thống khuôn mẫu                rằng,chân sút số 1 Bồ Đào Nha – Cristiano Ronaldo

quyết định thực hiện miễn phí giấc mơ này.                                    nào trong các trường học.                                                                     suýt nữa .đã không có mặt trên đời này

 

. Những nhân tố cốt lõi nào thay đổi vận      . Dân quân biển của Trung Quốc ở     . Cảnh tỉnh cho tất cả: “Lưỡi là gốc 

mệnh đời người?  Đây là điều mà dường       Biển Đông:  Chiêu trò “lập lờ đánh        rễ của lợi hại,  miệng là cửa ngõ

       như ai ai cũng đang tìm kiếm.                         lận con đen” của Bắc Kinh                             của phúc hoạ”.

           NO PHOTO                        NO PHOTO                          

Trong thời đại mà đạo đức xã hội sa sút, dục vọng con         Đã từng không ít lần tàu cá dân quân Trung Quốc thị uy gây       Nói – là một loại năng lực; im lặng, lại là một loại trí tuệ.

người quá lớn, vậy đâu là nhân tố cốt lõi thay đổi vận             rối ở Biển Đông, nhưng chưa bao giờ rầm rộ như gần đây.          Chúng ta mất vài năm để học nói, nhưng lại mất mấy chục

mệnh đời người? Đây là điều mà dường như ai ai                  Tuần qua rộ tin họ đã bao vây đảo Thị Tứ, đuổi ngư dân                năm để học cách im lặng. Bởi vậy, khi mở miệng cần

cũng đang tìm kiếm.                                                               Philippines ra  khỏi ngư trường vốn quen thuộc với người Phi.          phải nhớ “lưỡi là gốc rễ của lợi hại

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.Khách hàng và nhân viên cũng là…thượng đế:  Bài học hay ở                  . Chuyện vị trạng nguyên xứ Nghệ chỉ thích…làm dân,  nhưng vẫn 

                                                chuỗi nhà hàng làm “đảo điên” thế giới                                                       sẵn sàng giúp Vua khi vận nước lâm nguy

.Mãi tới năm 1789, nhân loại mới có bản hiến pháp đầu tiên.                   . “Anh ngày sau phú quý không thể nói hết,  chỉ tiếc…”: Chuyện 

                                                Vậy các triều đại xưa làm sao thịnh trị?                                                          những lời tiên tri về Đinh Tiên Hoàng

.“Nàng lọ lem” H’Hen Niê và những điều  giải thích vì sao thế                                  Biết để đừng bỏ lỡ: Ba tố chất của một người  có khả năng

                                                                   giới này yêu nàng đến vậy.                                                                                               làm được việc lớn

 . Hà Nội – Còn lại gì  những chữ Hàng…ăn uống xưa, nay?​                  . Trời sinh ta ra ắt có chỗ dùng”,  kẻ tầm thường ắt có phúc phận riêng  

. Thế nào là một con người không còn hy vọng? Hay câu hỏi:                      .Tuyên bố chấn động của thần đồng 12 tuổi người Mỹ:  Chúa thực 

                                                          Giáo dục rốt cuộc là vì điều gì?                                                                        sự hiện hữu, Stephen Hawking đã sai“ 

.Chỉ mong ai đó nói với tôi rằng :  ‘Nước Việt đẹp nhất là con                    .Giọt nước giữa sa mạc và người đàn bà trên chiếc xe   Rolls Royce: 

                                                                         người Việt’,được không ?                                              2 câu chuyện, một bài học cuộc đời đáng giá

.“Nếu tôi sống thêm hai nghìn năm nữa  thì tổ quốc của tôi,...,                      . Cho dù bạn có tài năng cỡ nào đi chăng nữa,  nếu thiếu vắng kỹ ...

. Trần Thủ Độ - Một trời công, tội  và lá số tử vi không phải ai....                   . Có một người đàn ông thuộc về  một…thế giới khác ở Quảng Nam...

. Câu chuyện phong thủy dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt,  một                 . Bạn chăm sóc da & trang điểm thường xuyên, liệu có biết 7 mẹo 

                                                           trong “tứ lệnh tộc” vùng Kinh Bắc                                                                                             hữu ích này không? 

. “Tiểu bất nhẫn tắc loạn đại mưu”: Chuyện 6 vĩ nhân  biết NHẪN         .Vị thầy phong thủy nào đã trấn yếm  khiến vương triều nhà Hồ 

                                                    làm nên đại nghiệp thời Tam Quốc                                                                                 chỉ tồn tại 7 năm ngắn ngủi?

. Bạn thông minh nhưng vẫn thất bại.  Vậy, thông minh…                           .  Câu chuyện phong thủy dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt, một trong 

                                                                     kiểu gì mới thành công?                                                                             “tứ lệnh tộc” vùng Kinh Bắc(P2)

 . Phong thủy - Đâu phải cần đến những ông thầy                                   . Đừng tin họ

. Vì sao người Do Thái luôn thành công?                                                     . Muốn làm giàu cần biết thêm:  5 điều không phải trường kinh tế nào...

. "Tôi đã cố gắng hết sức rồi nhưng tại sao vẫn không có gì?              .Có một “Tam giác quỷ” như thế  ở vùng núi Tây Bắc nước ta, bạn có biết? 

                                             Tôi phải làm sao?". Phải, làm sao đây?          . Bị thầy đuổi học vì “thiểu năng trí tuệ”, người mẹ đã biến 

.Người Mỹ giàu lên nhờ Giấc mơ Mỹ. Còn VN có thể giàu không....                                                              cậu thành thiên tài vĩ đại nhất thế kỷ 

. Câu chuyện của lão ăn mày dưới đây,  một là ăn mày, hai là…            . Vì sao người Do Thái không tin  "không ai giàu ba họ"? 

. Nhớ anh em Lưu –Quan –Trương, bàn về  5 bài học kinh doanh      

                                                   sâu sắc từ Tam Quốc Diễn Nghĩa              .Nếu một ngày bỗng khó khăn chồng chất,  mong bạn hãy đọc 

 . Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.  Hiểu được sẽ .....                                                                              2 mẫu chuyện này rồi…tùy bạn. 

 . Vì sao chúng ta thất bại                                                                 . Bạn có muốn bán được nhiều hàng hóa hơn không? 

Làm gì & vốn đâu - Hai câu hỏi của mọi đời người?               . Biến tấu để.... khác và ... bạn có thị trường