HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
“Thương trường là chiến trường”
có đúng không với chiến lược win – win?
 
           Chúng ta vẫn thường nghe “thương trường là chiến trường” - câu nói này không rõ có từ bao giờ và ai nói ra đầu tiên. Tuy nhiên, lối tỷ dụ ấy không chỉ phổ biến ở Việt Nam mà là trên thế giới, trong các sách báo tiếng Anh không khó gặp những “Battle Market”, “Market Battlefield”.
 
          Các thuật ngữ quân sự được sử dụng khá nhiều trong điều hành kinh doanh, người ta có những “chiến lược”, “kế hoạch”, “chiến thuật”, “chiến dịch”; có những “tư lệnh”, “chỉ huy”, “tham mưu”, “tác chiến”... Đại loại là nhiều người đang hình dung mình bước vào thương trường hoặc vào kinh doanh tương tự như “vào trận” (một thuật ngữ nữa cũng khá phổ biến).
         Lối tư duy kiểu quân đội này có tác dụng nhất định vì nó khiến ta dễ hình dung và mô tả được những gì mà ta sắp phải đối mặt. Tuy nhiên, nếu có dịp trao đổi với nhiều doanh nhân ở các lứa tuổi khác nhau thì thấy rằng người càng nhiều kinh nghiệm và thành công thì tính “quân sự” trong họ sẽ càng ít đi. Người viết đã có dịp tán gẫu với một số doanh nhân về hai câu nói “Biết địch biết ta trăm trận trăm thắng”, “Biết địch biết ta trăm trận không thua” và tự mình rút ra nhận định như trên.
 
Trăm trận trăm thắng
           Nếu ta coi sự nghiệp kinh doanh là một chuỗi những trận chiến đấu cho tới khi về hưu hoặc nhắm mắt xuôi tay thì đương nhiên việc thắng thua từng trận là quan trọng. “Thua keo này bày keo khác” là thái độ sẽ được áp dụng tiếp theo cho quan điểm “trăm trận trăm thắng”. Vấn đề ở đây là thắng ai? Nếu không xác định rõ địch-ta thì câu nói này trở nên vô nghĩa. Hiệu ứng ngược của quan điểm này là ở chỗ khi bước chân vào thương trường thì doanh nhân buộc phải mặc định ai kinh doanh cùng ngành nghề hoặc cùng địa bàn hoặc cùng đối tượng khách hàng với mình là “địch”, và vậy là có vô số địch do ta tự tạo ra! Điều này có đáng không? Thực tế có phải vậy không? Xin không đưa lời đáp mà phải lái sang câu “buôn có bạn, bán có phường” để giảm nhiệt.
          Phần nhiều các doanh nhân tâm đắc câu cửa miệng này. Nhưng nó hàm ý điều gì? Hàm ý ở đây chủ yếu là về thông tin. Lối suy luận “thông thường” cho rằng một khi ta nắm được chính xác thông tin về “địch” thì ta sẽ chắc thắng. Tất nhiên, lối suy luận này đã khiến vô số doanh nghiệp phá sản. Lý do, nó chỉ “tương đối đúng” khi đối thủ phải chấp nhận đấu với ta, tức là chấp nhận làm địch, và đối thủ phải ngang tầm với ta. Một doanh nghiệp sản xuất xe hơi được 10 năm ở một nước mới phát triển đương nhiên cần hiểu rõ và quan tâm tới các “đối thủ” quốc tế có 70-80 năm hoạt động so với ngược lại, nhưng ai có thể nêu ra được ví dụ nào mà một tay chơi nhỏ và mới đã thắng những tay chơi lớn lâu đời?  Nếu có hiện tượng như vậy thì nguyên nhân thường là do các tay chơi lớn tự mắc sai lầm hơn là do tay chơi nhỏ xuất sắc hạ được đối phương. Ví dụ, một khách hàng không mua và dùng Nokia nữa vì nó thất bại trong việc tạo ra những sản phẩm và dịch vụ tiên tiến hơn, thậm chí do nó tự rút khỏi thị trường, chứ chưa chắc vì các nhãn hiệu điện thoại thông minh khác có chiến lược hay chiến dịch nào đó quá xuất sắc nổi trội để “hạ bệ” nó.
 
                        
          “Biết địch” là một chuyện, “hiểu địch” là chuyện khác, hai việc này xem ra đã khó nhưng “biết ta” và “hiểu ta” cũng chẳng dễ hơn chút nào. Rắc rối ở chỗ là việc hiểu biết về mình không thể trông chờ vào người ngoài dù người đó có tài giỏi, kinh nghiệm đến mấy chăng nữa; lại cũng không thể cho rằng mình hiểu mình nhất không cần nghe ai.
          Câu nói cửa miệng “Biết địch biết ta trăm trận trăm thắng” mà được dùng như một tín điều, một triết lý, một thái độ sống thì thật tai hại. Nó có thể khiến cho các doanh nghiệp trở nên chủ quan. Khi thất bại thì có khuynh hướng quay ra biện minh rằng do thiếu thông tin, thiếu kiến thức, chứ không nghĩ xa hơn được. Kết quả là doanh nghiệp chỉ loanh quanh trau dồi thông tin và kiến thức rồi phân tích, bày mưu tính kế. Điều đáng tiếc là thông tin và kiến thức không phải là thứ duy nhất đưa ta đến thành công mà còn cần nhiều yếu tố khác nữa. Nếu ta chưa thể ngày một ngày hai biết được địch và ta thì ta đã sập tiệm và bị loại khỏi “vòng chiến đấu” thì mọi kiến thức và lý thuyết phỏng có ích gì. Địch sẽ tiếp tục mở rộng và chiếm lĩnh thị trường, ta chỉ còn cách nằm chờ vận may không biết bao giờ tới để có thể tái xuất.
 
Trăm trận không thua
           Khi đã đạt tới một ngưỡng nào đó về tuổi tác hoặc thành công, hoặc khi gặp một biến cố đặc biệt nào đó thì quan điểm của con người sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt hay bản lề. Lúc này “Trăm trận trăm thắng” không còn là mục tiêu nữa, nhà doanh nghiệp thấy rằng “Trăm trận không thua” (hay không nguy) mới là giá trị, và đây mới chính là nguyên nghĩa của câu trong “binh pháp”. Từ đây xuất hiện một thuật ngữ mà khi còn tràn đầy nhiệt huyết, các doanh nhân không khoái, đó là “sống sót” trong kinh doanh. (Xem bài: “Luận binh pháp – Những tuyệt chiêu làm giàu”)
          Vấn đề “địch-ta” cũng không thật rõ ràng mà rất linh hoạt.
           Đây là cách nhìn nhận công cuộc kinh doanh, mới nghe thì có vẻ như “thụ động”, lúc này biết địch biết ta không phải với ý đồ tấn công hay chiếm lĩnh thị trường vốn đang thuộc về người khác - tự nhà kinh doanh không còn coi các đơn vị khác là “địch” hay “đối thủ cạnh tranh” nữa. Nếu vì một lý do nào đó ta bị ảnh hưởng tiêu cực bởi một đơn vị cùng ngành thì ta chủ động đối phó để mà sống sót qua thời kỳ đó. Ta sẽ tập trung hơn vào việc phát huy những ưu thế để tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mới không phải với mục đích hạ gục đối thủ mà đơn giản là để khách hàng thấy được những giá trị đáng phải bỏ tiền ra để mua.
           Khi người được coi là “đối thủ” đưa ra một sản phẩm hoặc dịch vụ mới, ta sẽ không vội cho rằng họ đang nhắm vào tấn công ta mà phải hiểu rằng để ra được sản phẩm hoặc dịch vụ đó họ cũng tốn biết bao tâm huyết và nỗ lực. Có thể họ tuyên bố đang tấn công ta (điều này ít khi xảy ra) nhưng ta không vì thế mà bị kích động để có những hành động đối phó trực tiếp, vì đối phó như vậy là quá muộn. Nếu đã biết “địch” đang chuẩn bị tấn công thị trường thì ta cũng phải chuẩn bị để hoặc phòng ngự hoặc phản công tùy theo cách thức của riêng ta. Nhiều lúc ta cũng chẳng cần phải làm gì nhiều, đơn thuần chỉ chịu đựng vì ta biết công ty “đối thủ” kia chưa thể làm gì khiến ta nguy ngập hoặc chết.
           Cuộc chiến thương trường (nếu có thể gọi như vậy) thường không mấy khi diễn ra giữa chỉ hai tay chơi.
 
                       
          Nếu vì một lý do nào đó thị trường có nhu cầu cao với sản phẩm, dịch vụ của ta mà ta không đáp ứng được về khối lượng, về tiến độ hoặc về kỹ thuật hay công nghệ trong khi “đối thủ” hay “địch” lại có thứ ta cần thì sao? Tất nhiên nhà doanh nghiệp khôn ngoan sẽ không dốc sức đi đánh địch vào lúc ấy mà họ sẽ tìm cách liên danh hoặc thôn tính địch bằng cách mua lại - cuộc chiến này mới là cam go và đáng để lãnh đạo doanh nghiệp phải bận tâm.
 
Không có thua thắng theo nghĩa đen
          Thực ra thì chuyện “thương trường là chiến trường” với “trăm trận trăm thắng” hay “trăm trận không thua” chỉ là những cách nói, nó không có ý nghĩa cái này đúng hay cái kia sai. Kết luận ở đây chỉ đơn giản rằng, các doanh nghiệp không nên để những ngôn từ tượng trưng này ăn sâu vào cách tư duy rồi biến ra những chiến thuật quá hiếu chiến hoặc quá co cụm. Đó là hai thái cực, theo đó một thái cực sẽ khiến cho doanh nghiệp dễ mất phương hướng để lâm vào sai lầm tự diệt vong, và một thái cực sẽ khiến doanh nghiệp trì trệ không thể phát triển vượt bậc.
          Dù thương trường cũng rất khắc nghiệt nhưng đừng tin thương trường là chiến trường theo nghĩa đen của nó. Các bên trên chiến trường quân sự hành động không khoan nhượng, mục tiêu của họ phải là chiến thắng bằng cách tiêu diệt đối phương hoặc ít nhất là làm đối phương suy yếu, tổn thất càng nặng càng tốt. Dù nhiều mưu kế của binh pháp có thể ứng dụng cho thương trường nhưng chiến thắng đối thủ không thể là mục tiêu của một doanh nghiệp, đặc biệt xét về dài hạn. Những doanh nghiệp bận tâm  quá nhiều tới “biết địch biết ta” sẽ chẳng thể đi xa và sẽ sớm lụi tàn
                                                                                                                                                        Theo TBKTSG

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

 

. Ngay cả Einstein cũng từng bị người    . Bạn đang định bỏ cuộc trước một khó     . Chuyện tình buồn của tiểu thư

     đời đả kích  thì bạn, nếu có lẻ loi,             khăn, thử thách?  Xin khoan, hãy             họ Hồ:  Nặng tình với Duy Tân

         lạc lõng cũng chẳng hề gì                       dành 3 phút đọc bài viết này đã                   nhưng làm vợ Khải Định

           NO PHOTO                           NO PHOTO                       NO PHOTO

Có chân thì có giả, có chính ắt có tà. Khi chân lý mới ra đời thì          Với bất kỳ điều gì muốn đạt được trong cuộc sống, cho dù          Trong 8 năm trời là Đệ nhất Ân phi của Vua Khải Định,

những cái giả, cái tà sẽ chỉ trích, phỉ báng và đàn áp. Ngay cả            chúng ta mong muốn nhiều đến đâu, cố gắng bao nhiêu thì        bà Hồ Thị Chỉ vẫn không cảm thấy hạnh phúc vì khắc

những người được coi là “chính”, là giới khoa học, do hạn chế           cũng sẽ có những thời điểm, chúng ta phải đối mặt với thử           sâu trong tim bà vẫn là hình bóng của vị vua ái quốc 

trong cái khung của chân lý cũ, đôi khi vẫn mắc sai lầm                     thách. Bỏ cuộc hay đối mặt, vược qua, câu trả lời đôi khi ...          Duy Tân.

 

. “Quan phụ mẫu” hay “cha mẹ dân”         . Chẳng biết vô tình hay hữu ý,          . Chuyện của Mạnh Thường Quân, 

      có đúng là xấu như lâu nay                      lòng nhân ái của người Việt              Bá Nha, Tử Kỳ:  Học tình bạn của 

            chúng ta vẫn nghĩ?                                         xưa đâu rồi?                                   người  xưa để nay nhìn lại

                                                           

Ngày nay, chúng ta vẫn còn được nghe đến cụm từ “Quan         Nhân ái là tình cảm đạo đức không phải của riêng một dân          “Bố y chi giao” là một thành ngữ chỉ mối thâm giao giữa

phụ mẫu”. Vậy nguồn gốc ra đời và hàm nghĩa, ý nghĩa             tộc nào. Nhưng với đặc thù vị trí địa lý nằm ở phương Nam           những người bạn thuở cơ hàn, hoặc tri kỉ trong hoạn nạn. 

của Quan phụ mẫu là gì, có hẳn là xấu như lâu nay                    hiền hòa, phồn thịnh với nền văn minh lúa nước trọng  Đạo           Lịch sử đã lưu lại những câu chuyện về tình bằng hữu...

 chúng ta vẫn nghĩ?                                                                          Đức, có thể nói người Việt từ khi sinh ra đã...

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.Cái giá của lương tâm  và câu chuyện của người nghèo

. Ai cũng có một khát khao, sao không nuôi lớn cái khát khao ấy,            . “Khi tin là có thể, thì bạn đã đạt được một nửa thành công”. Nếu 

                                       lại đi bán tuổi thanh xuân với giá rẻ rề?                                                                              chưa tin, xin hãy đọc tiếp…

.Tâm lý bầy đàn, chạy theo đám đông  – Một lựa chọn để                  . Sống thuận theo mệnh số:  Lời khuyên của 1 người từng xin

                                                                      cuộc đời…chìm nghỉm                                                                                 ăn sau thành tể tướng

. “Điều độ chỉ dành cho những ai hèn nhát”  – Lời nhắn nhủ                     .Chuyện vị tiến sĩ cao ngạo và chú gấu chó: Ai cũng nên đọc

                                      của một triệu phú ở thung lũng Silicon                                                                                                   một lần ... hối tiếc.

.Lời khuyên của một triệu phú  về cái giá của… sự giàu có                     . Tôi nằm mơ  thấy mình phỏng vấn Thượng Đế…” 

. Vì sao không ai dám động đến mộ của thầy phong thuỷ từng              . “Thà rằng…” để cuộc đời không phải hối tiếc vì ... sai lầm trong đời  

                                                      xem tướng cho Võ Tắc Thiên?          . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam

. Giới thiệu cô vợ trẻ đẹp của mình là mẹ,  chàng trai bán mỹ            . Rốt cuộc ai mới là người xứng đáng  được Đức Phật cứu độ?

                                                    phẩm đã ung dung thu lợi                 . “Tiền vốn dĩ nằm trong tay những người có tiền”.  Sao không lấy tiền từ túi họ?

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong                . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

                 khi với một số khác thì việc làm giàu hết sức dễ dàng?      . Làm thế nào để trở thành người thông minh  và thật sự thành công?

  . Khi tâm bấn loạn,  xin hãy mở chiếc túi này                             . Bí quyết thành công  từ 4 câu chuyện đối nhân xử thế ở đời

. 5 bài học kinh doanh sâu sắc  từ…Tam Quốc Diễn Nghĩa           . Nếu đã không thể cải biến thế giới,  chi bằng học cách thay đổi chính mình

.Cá chép vì sao ngàn năm  vẫn không thể ‘hoá Rồng’?                             .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

. Bài học quản trị từ thành công  của HLV Park Hang Seo             . 5 chiến thuật kinh điển trong binh pháp  giúp cuộc đời bạn 

                                                                                          với U23 Việt Nam                                                                                                         thay đổi chỉ sau 1 đêm

.Ông Park đã vận dụng binh pháp Tôn Tử và  Quỷ Cốc Tử                    .“Giá trị đích thực của U23VN là xóa nhòa sự tự ti của cả ĐNÁ".  

                           như thế nào để dẫn U23 Việt Nam tới kỳ tích?                                                                                    Phải rồi, và không chỉ là bóng đá

 .7 bài học đáng tiền từ người đàn ông giàu nhất trong lịch sử                  . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

. Gửi các bạn muốn làm GĐ tuổi 22:  Để trở thành doanh                      . Nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp  là huyệt Đại Cát,   

                                                              nhân, cần làm việc 14h/ngày…                                                                                      “tụ khí tàng phong”            

.Trên đời này, vì sao có những người thường                                         . Hãy một lần nghe chuồn chuồn nói:  “Thế giới của anh

                                                                                                   xuyên gặp vận rủi?                                                                                        thực ra chỉ là một nhà tù

 . Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                              . Chuyện Nhà sư và Chúa trời: Ai cũng cần đọc để biết  nắm bắt cơ hội 

  . 10 quy tắc của Trời không thể phá vỡ,  nhiều người sau                    . Trước những lựa chọn của đời người: Đây là 5 suy nghĩ   

                                                           khi biết thì hối hận đã muộn                                                          chẳng thể nào đưa bạn đến thành công được!    

. Có bao giờ bạn tự hỏi  mình sẽ là ai sau 10 năm, 20 năm tới?                 .Có thể bạn chưa biết: 9 định luật lớn chi phối vận mệnh con người (P.1)

. Con tuấn mã, chú ếch lười  và bài học về cơ hội                                 . Chuyện cô gái trẻ trượt vòng phỏng vấn,  & 5 usd mở cánh cửa vào đời 

.8 mẩu chuyện nhỏ ... những bài học lớn đáng suy ngẫm                            . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần    

 . Chuyện viên kim cương khổng lồ có vết nứt                                          . Tài năng số mệnh may rủi.... Điều gì giúp bạn thành công?

                                           và cậu bé học việc 3 ngày                        . Chuyện ba chàng trai và vườn táo lạ:   Giàu nghèo nằm ở tầm nhìn

. Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                      . Chuyện nhện, muỗi & sư tử: Cái giá phải trả của những "ông vua

  . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái         . Chuyện kể rằng, có một người đàn ông, một con chó ngao Tây Tạng và ...

  . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                               . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?