HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
“Thương trường là chiến trường”
có đúng không với chiến lược win – win?
 
           Chúng ta vẫn thường nghe “thương trường là chiến trường” - câu nói này không rõ có từ bao giờ và ai nói ra đầu tiên. Tuy nhiên, lối tỷ dụ ấy không chỉ phổ biến ở Việt Nam mà là trên thế giới, trong các sách báo tiếng Anh không khó gặp những “Battle Market”, “Market Battlefield”.
 
          Các thuật ngữ quân sự được sử dụng khá nhiều trong điều hành kinh doanh, người ta có những “chiến lược”, “kế hoạch”, “chiến thuật”, “chiến dịch”; có những “tư lệnh”, “chỉ huy”, “tham mưu”, “tác chiến”... Đại loại là nhiều người đang hình dung mình bước vào thương trường hoặc vào kinh doanh tương tự như “vào trận” (một thuật ngữ nữa cũng khá phổ biến).
         Lối tư duy kiểu quân đội này có tác dụng nhất định vì nó khiến ta dễ hình dung và mô tả được những gì mà ta sắp phải đối mặt. Tuy nhiên, nếu có dịp trao đổi với nhiều doanh nhân ở các lứa tuổi khác nhau thì thấy rằng người càng nhiều kinh nghiệm và thành công thì tính “quân sự” trong họ sẽ càng ít đi. Người viết đã có dịp tán gẫu với một số doanh nhân về hai câu nói “Biết địch biết ta trăm trận trăm thắng”, “Biết địch biết ta trăm trận không thua” và tự mình rút ra nhận định như trên.
 
Trăm trận trăm thắng
           Nếu ta coi sự nghiệp kinh doanh là một chuỗi những trận chiến đấu cho tới khi về hưu hoặc nhắm mắt xuôi tay thì đương nhiên việc thắng thua từng trận là quan trọng. “Thua keo này bày keo khác” là thái độ sẽ được áp dụng tiếp theo cho quan điểm “trăm trận trăm thắng”. Vấn đề ở đây là thắng ai? Nếu không xác định rõ địch-ta thì câu nói này trở nên vô nghĩa. Hiệu ứng ngược của quan điểm này là ở chỗ khi bước chân vào thương trường thì doanh nhân buộc phải mặc định ai kinh doanh cùng ngành nghề hoặc cùng địa bàn hoặc cùng đối tượng khách hàng với mình là “địch”, và vậy là có vô số địch do ta tự tạo ra! Điều này có đáng không? Thực tế có phải vậy không? Xin không đưa lời đáp mà phải lái sang câu “buôn có bạn, bán có phường” để giảm nhiệt.
          Phần nhiều các doanh nhân tâm đắc câu cửa miệng này. Nhưng nó hàm ý điều gì? Hàm ý ở đây chủ yếu là về thông tin. Lối suy luận “thông thường” cho rằng một khi ta nắm được chính xác thông tin về “địch” thì ta sẽ chắc thắng. Tất nhiên, lối suy luận này đã khiến vô số doanh nghiệp phá sản. Lý do, nó chỉ “tương đối đúng” khi đối thủ phải chấp nhận đấu với ta, tức là chấp nhận làm địch, và đối thủ phải ngang tầm với ta. Một doanh nghiệp sản xuất xe hơi được 10 năm ở một nước mới phát triển đương nhiên cần hiểu rõ và quan tâm tới các “đối thủ” quốc tế có 70-80 năm hoạt động so với ngược lại, nhưng ai có thể nêu ra được ví dụ nào mà một tay chơi nhỏ và mới đã thắng những tay chơi lớn lâu đời?  Nếu có hiện tượng như vậy thì nguyên nhân thường là do các tay chơi lớn tự mắc sai lầm hơn là do tay chơi nhỏ xuất sắc hạ được đối phương. Ví dụ, một khách hàng không mua và dùng Nokia nữa vì nó thất bại trong việc tạo ra những sản phẩm và dịch vụ tiên tiến hơn, thậm chí do nó tự rút khỏi thị trường, chứ chưa chắc vì các nhãn hiệu điện thoại thông minh khác có chiến lược hay chiến dịch nào đó quá xuất sắc nổi trội để “hạ bệ” nó.
 
                        
          “Biết địch” là một chuyện, “hiểu địch” là chuyện khác, hai việc này xem ra đã khó nhưng “biết ta” và “hiểu ta” cũng chẳng dễ hơn chút nào. Rắc rối ở chỗ là việc hiểu biết về mình không thể trông chờ vào người ngoài dù người đó có tài giỏi, kinh nghiệm đến mấy chăng nữa; lại cũng không thể cho rằng mình hiểu mình nhất không cần nghe ai.
          Câu nói cửa miệng “Biết địch biết ta trăm trận trăm thắng” mà được dùng như một tín điều, một triết lý, một thái độ sống thì thật tai hại. Nó có thể khiến cho các doanh nghiệp trở nên chủ quan. Khi thất bại thì có khuynh hướng quay ra biện minh rằng do thiếu thông tin, thiếu kiến thức, chứ không nghĩ xa hơn được. Kết quả là doanh nghiệp chỉ loanh quanh trau dồi thông tin và kiến thức rồi phân tích, bày mưu tính kế. Điều đáng tiếc là thông tin và kiến thức không phải là thứ duy nhất đưa ta đến thành công mà còn cần nhiều yếu tố khác nữa. Nếu ta chưa thể ngày một ngày hai biết được địch và ta thì ta đã sập tiệm và bị loại khỏi “vòng chiến đấu” thì mọi kiến thức và lý thuyết phỏng có ích gì. Địch sẽ tiếp tục mở rộng và chiếm lĩnh thị trường, ta chỉ còn cách nằm chờ vận may không biết bao giờ tới để có thể tái xuất.
 
Trăm trận không thua
           Khi đã đạt tới một ngưỡng nào đó về tuổi tác hoặc thành công, hoặc khi gặp một biến cố đặc biệt nào đó thì quan điểm của con người sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt hay bản lề. Lúc này “Trăm trận trăm thắng” không còn là mục tiêu nữa, nhà doanh nghiệp thấy rằng “Trăm trận không thua” (hay không nguy) mới là giá trị, và đây mới chính là nguyên nghĩa của câu trong “binh pháp”. Từ đây xuất hiện một thuật ngữ mà khi còn tràn đầy nhiệt huyết, các doanh nhân không khoái, đó là “sống sót” trong kinh doanh. (Xem bài: “Luận binh pháp – Những tuyệt chiêu làm giàu”)
          Vấn đề “địch-ta” cũng không thật rõ ràng mà rất linh hoạt.
           Đây là cách nhìn nhận công cuộc kinh doanh, mới nghe thì có vẻ như “thụ động”, lúc này biết địch biết ta không phải với ý đồ tấn công hay chiếm lĩnh thị trường vốn đang thuộc về người khác - tự nhà kinh doanh không còn coi các đơn vị khác là “địch” hay “đối thủ cạnh tranh” nữa. Nếu vì một lý do nào đó ta bị ảnh hưởng tiêu cực bởi một đơn vị cùng ngành thì ta chủ động đối phó để mà sống sót qua thời kỳ đó. Ta sẽ tập trung hơn vào việc phát huy những ưu thế để tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mới không phải với mục đích hạ gục đối thủ mà đơn giản là để khách hàng thấy được những giá trị đáng phải bỏ tiền ra để mua.
           Khi người được coi là “đối thủ” đưa ra một sản phẩm hoặc dịch vụ mới, ta sẽ không vội cho rằng họ đang nhắm vào tấn công ta mà phải hiểu rằng để ra được sản phẩm hoặc dịch vụ đó họ cũng tốn biết bao tâm huyết và nỗ lực. Có thể họ tuyên bố đang tấn công ta (điều này ít khi xảy ra) nhưng ta không vì thế mà bị kích động để có những hành động đối phó trực tiếp, vì đối phó như vậy là quá muộn. Nếu đã biết “địch” đang chuẩn bị tấn công thị trường thì ta cũng phải chuẩn bị để hoặc phòng ngự hoặc phản công tùy theo cách thức của riêng ta. Nhiều lúc ta cũng chẳng cần phải làm gì nhiều, đơn thuần chỉ chịu đựng vì ta biết công ty “đối thủ” kia chưa thể làm gì khiến ta nguy ngập hoặc chết.
           Cuộc chiến thương trường (nếu có thể gọi như vậy) thường không mấy khi diễn ra giữa chỉ hai tay chơi.
 
                       
          Nếu vì một lý do nào đó thị trường có nhu cầu cao với sản phẩm, dịch vụ của ta mà ta không đáp ứng được về khối lượng, về tiến độ hoặc về kỹ thuật hay công nghệ trong khi “đối thủ” hay “địch” lại có thứ ta cần thì sao? Tất nhiên nhà doanh nghiệp khôn ngoan sẽ không dốc sức đi đánh địch vào lúc ấy mà họ sẽ tìm cách liên danh hoặc thôn tính địch bằng cách mua lại - cuộc chiến này mới là cam go và đáng để lãnh đạo doanh nghiệp phải bận tâm.
 
Không có thua thắng theo nghĩa đen
          Thực ra thì chuyện “thương trường là chiến trường” với “trăm trận trăm thắng” hay “trăm trận không thua” chỉ là những cách nói, nó không có ý nghĩa cái này đúng hay cái kia sai. Kết luận ở đây chỉ đơn giản rằng, các doanh nghiệp không nên để những ngôn từ tượng trưng này ăn sâu vào cách tư duy rồi biến ra những chiến thuật quá hiếu chiến hoặc quá co cụm. Đó là hai thái cực, theo đó một thái cực sẽ khiến cho doanh nghiệp dễ mất phương hướng để lâm vào sai lầm tự diệt vong, và một thái cực sẽ khiến doanh nghiệp trì trệ không thể phát triển vượt bậc.
          Dù thương trường cũng rất khắc nghiệt nhưng đừng tin thương trường là chiến trường theo nghĩa đen của nó. Các bên trên chiến trường quân sự hành động không khoan nhượng, mục tiêu của họ phải là chiến thắng bằng cách tiêu diệt đối phương hoặc ít nhất là làm đối phương suy yếu, tổn thất càng nặng càng tốt. Dù nhiều mưu kế của binh pháp có thể ứng dụng cho thương trường nhưng chiến thắng đối thủ không thể là mục tiêu của một doanh nghiệp, đặc biệt xét về dài hạn. Những doanh nghiệp bận tâm  quá nhiều tới “biết địch biết ta” sẽ chẳng thể đi xa và sẽ sớm lụi tàn
                                                                                                                                                        Theo TBKTSG

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Thời cổ đại, các mỹ nhân làm đẹp           . Bộ trưởng Bộ xây dựng không thể           . Phong thủy và vận mệnh đời

thế nào  khiến vua chúa ngẩn ngơ?                  vô can  trước hư hỏng của                     người,  hay còn gì khác nữa?

                                                                                          cao tốc 34000 tỷ

             NO PHOTO                      NO PHOTO                       NO PHOTO

Dùng lòng trắng trứng gà đắp mặt, tắm sữa mật ong hay se lỗ       Xin dược nói rõ: Bộ trưởng xây dựng là Chủ tịch Hội đồng      Phong thủy mà hiện nay  đang dần được quan tâm. Vào

chân lông với nước hoa hồng như chúng ta biết thực ra đã xuất      Nghiệm thu Nhà nước. Trước khi dự án cao tốc Ðà Nẵng      thời  Trung Quốc cổ đại, phong thủy rất được chú trọng 

hiện từ cách đây hàng ngàn năm về trước. Họ đã làm gì nữa          Quảng Ngãi đưa vào sử dụng, phải có sự đồng ý của Hội      và nghiên cứu, như một môn khoa học về sự tác động

để vua chúa ngẩn ngơ?                                                                          đồng này. Nay tuyến đường hư hỏng, Hội đồng lại đùn đẩy ...   của nó đối với đời sống, vận mệnh và thân thể người.

 

. Tướng tài, vua giỏi, quân thiện chiến   . “Darwin đã sai”- 9 điều cần nhìn lại     . Không cam chịu bắt chước và mãi 

    và…gì nữa  giúp nhà Trần ba lần              để tránh xem thuyết tiến hóa                  đi sau thiên hạ:  Một góc nhìn từ 

    đánh bại quân Nguyên Mông?                            như một chân lý                               Vinfast sau Paris Motor Show

       NO PHOTO                      NO PHOTO                     NO PHOTO

Điều gì đã khiến nhà Trần đánh bại đội quân hùng mạnh       Thuyết tiến hóa, nói cho cùng, vẫn còn là một giả thuyết            “Vinfast ôtô” vừa có màn ra mắt ấn tượng 2 sản phẩm

nhất thế giới thời bấy giờ? Có phải là do tướng tài? Có           đang tranh cãi. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, nó vẫn đang được           đầu tiên của mình ở Motor Show tại Paris và đang trở

phải là do vua giỏi? Có phải là do quân đội hùng mạnh?         rao giảng như một chân lý, và học sinh không được phép           thành  một hiện tượng nóng, một dấu ấn về bước đi thần

Hay còn một nguyên nhân gì khác sâu xa hơn thế?                 đặt câu hỏi hay phản biện về nó.                                                     tốc trong  nền công nghiệp ôtô Việt Nam.

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

. "Thành, tại sao cháu lại xin ra khỏi Đảng?": Những chia sẻ  của con     . Lời khuyên làm giàu không phải ai cũng hiểu: "Đừng cố ăn một 

                                                      trai cố TBT Lê Duẩn về “chú Đỗ Mười”                                                                 bữa đắt  tiền nếu không ai nhìn thấy 

. Lịch sử một vương triều Trung Quốc và  câu chuyện chặt đứt long               .  Cuộc đời của các bậc thầy phong thủy xưa,  cả Việt Nam và Trung 

                                                                                 mạch rúng động một thời                                                                      Hoa   ấy, dạy chúng ta điều gì?

Sự học của Thần y Hoa Đà và câu trả lời  vì sao sau 2000 năm, ông          . Để đẹp hơn, rạng rỡ hơn cho khuôn mặt bạn,  nghệ thuật trang điểm 

                                                                                      vẫn nổi danh thiên hạ                                                                             highlighting’ bạn nên biết 

 . Để mưu việc lớn không thể không biết: “Tiểu bất nhẫn tắc loạn đại mưu”   . Những câu hỏi tại sao đằng sau những cuộc diệt chủng trong

 . Giả vờ thành công rồi..thành công sẽ đến.Họ đã…rồi, còn bạn thì sao?                                                                              thế giới của chúng ta? 

. “Ôi Chúa ơi,…họ đang quan sát chúng tôi”: Cú sốc của Neil                      .Đằng sau 2 quả bom nguyên tử ném xuống nước Nhật: Một nửa sự

                                                 Armstrong khi nhìn thấy người mặt trăng                                                                          thật không phải ai cũng biết

. Sẽ có một thảm họa tự nhiên chia cắt California  khỏi các                          . Khi lòng tự trọng dân tộc bị xúc phạm,  GS Trần Văn Khê đã làm 

                                                                     phần còn lại của nước Mỹ?                                                                                gì trên mảnh đất Paris?

. Bạn có muốn một làn da không tuổi? Vậy, 2 phút đọc bài này nhé bạn               . Nguyên tắc 80–20 hay là bài học: “Tiền vốn dĩ nằm trong túi người có...

. Chúng ta từ đâu đến, nếu  nguồn gốc của con người không                  . Phái đẹp không thể không biết:  10 thủ thuật làm đẹp “lợi hại” 

                                                                         phải trên Trái Đất?                                                                                                                nhất mọi thời đại

. Hãy cứ đi đến tận cùng khao khát. Sẽ thấy đâu là lối của mình…        . Bí quyết thành công  từ 4 câu chuyện đối nhân xử thế ở đời

.Ngay cả Einstein cũng từng bị người đời đả kích  thì bạn, nếu có        . Bạn đang định bỏ cuộc trước một khó khăn, thử thách?  Xin khoan,

                                                     lẻ loi, lạc lõng cũng chẳng hề gì                                                                           hãy dành 3 phút đọc bài viết này đã

.Cái giá của lương tâm  và câu chuyện của người nghèo                    .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

. Ai cũng có một khát khao, sao không nuôi lớn cái khát khao ấy,               . “Khi tin là có thể, thì bạn đã đạt được một nửa thành công”. Nếu 

                                       lại đi bán tuổi thanh xuân với giá rẻ rề?                                                                                         chưa tin, xin hãy đọc tiếp…

. Sống thuận theo mệnh số:  Lời khuyên của 1 người từng xin                           5 chiến thuật kinh điển trong binh pháp  giúp cuộc đời bạn 

                                                                ăn sau thành tể tướng                                                                                                       thay đổi chỉ sau 1 đêm

. Vì sao không ai dám động đến mộ của thầy phong thuỷ từng                      . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần    

                                                      xem tướng cho Võ Tắc Thiên?                 . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam

. Giới thiệu cô vợ trẻ đẹp của mình là mẹ,  chàng trai bán mỹ                   . Rốt cuộc ai mới là người xứng đáng  được Đức Phật cứu độ?

                                                    phẩm đã ung dung thu lợi                              . “Tiền vốn dĩ nằm trong tay những người có tiền”.  Sao không

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong                                                                                                             lấy tiền từ túi họ?

                 khi với một số khác thì việc làm giàu hết sức dễ dàng?            . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

 .7 bài học đáng tiền từ người đàn ông giàu nhất trong lịch sử                  . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

.Trên đời này, vì sao có những người thường                                        . Tôi nằm mơ  thấy mình phỏng vấn Thượng Đế…”       

                                                                                                   xuyên gặp vận rủi?             .Có thể bạn chưa biết: 9 định luật lớn chi phối vận mệnh con người (P.1)

mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                                             . Chuyện Nhà sư và Chúa trời: Ai cũng cần đọc để biết  nắm bắt cơ hội 

  . 10 quy tắc của Trời không thể phá vỡ,  nhiều người sau              .Ông Park đã vận dụng binh pháp Tôn Tử và  Quỷ Cốc Tử  như thế nào để ...    

                                                           khi biết thì hối hận đã muộn           . Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                     

  . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái         . Chuyện kể rằng, có một người đàn ông, một con chó ngao Tây Tạng và ...

  . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                             . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?