HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
“Thương trường là chiến trường”
có đúng không với chiến lược win – win?
 
           Chúng ta vẫn thường nghe “thương trường là chiến trường” - câu nói này không rõ có từ bao giờ và ai nói ra đầu tiên. Tuy nhiên, lối tỷ dụ ấy không chỉ phổ biến ở Việt Nam mà là trên thế giới, trong các sách báo tiếng Anh không khó gặp những “Battle Market”, “Market Battlefield”.
 
          Các thuật ngữ quân sự được sử dụng khá nhiều trong điều hành kinh doanh, người ta có những “chiến lược”, “kế hoạch”, “chiến thuật”, “chiến dịch”; có những “tư lệnh”, “chỉ huy”, “tham mưu”, “tác chiến”... Đại loại là nhiều người đang hình dung mình bước vào thương trường hoặc vào kinh doanh tương tự như “vào trận” (một thuật ngữ nữa cũng khá phổ biến).
         Lối tư duy kiểu quân đội này có tác dụng nhất định vì nó khiến ta dễ hình dung và mô tả được những gì mà ta sắp phải đối mặt. Tuy nhiên, nếu có dịp trao đổi với nhiều doanh nhân ở các lứa tuổi khác nhau thì thấy rằng người càng nhiều kinh nghiệm và thành công thì tính “quân sự” trong họ sẽ càng ít đi. Người viết đã có dịp tán gẫu với một số doanh nhân về hai câu nói “Biết địch biết ta trăm trận trăm thắng”, “Biết địch biết ta trăm trận không thua” và tự mình rút ra nhận định như trên.
 
Trăm trận trăm thắng
           Nếu ta coi sự nghiệp kinh doanh là một chuỗi những trận chiến đấu cho tới khi về hưu hoặc nhắm mắt xuôi tay thì đương nhiên việc thắng thua từng trận là quan trọng. “Thua keo này bày keo khác” là thái độ sẽ được áp dụng tiếp theo cho quan điểm “trăm trận trăm thắng”. Vấn đề ở đây là thắng ai? Nếu không xác định rõ địch-ta thì câu nói này trở nên vô nghĩa. Hiệu ứng ngược của quan điểm này là ở chỗ khi bước chân vào thương trường thì doanh nhân buộc phải mặc định ai kinh doanh cùng ngành nghề hoặc cùng địa bàn hoặc cùng đối tượng khách hàng với mình là “địch”, và vậy là có vô số địch do ta tự tạo ra! Điều này có đáng không? Thực tế có phải vậy không? Xin không đưa lời đáp mà phải lái sang câu “buôn có bạn, bán có phường” để giảm nhiệt.
          Phần nhiều các doanh nhân tâm đắc câu cửa miệng này. Nhưng nó hàm ý điều gì? Hàm ý ở đây chủ yếu là về thông tin. Lối suy luận “thông thường” cho rằng một khi ta nắm được chính xác thông tin về “địch” thì ta sẽ chắc thắng. Tất nhiên, lối suy luận này đã khiến vô số doanh nghiệp phá sản. Lý do, nó chỉ “tương đối đúng” khi đối thủ phải chấp nhận đấu với ta, tức là chấp nhận làm địch, và đối thủ phải ngang tầm với ta. Một doanh nghiệp sản xuất xe hơi được 10 năm ở một nước mới phát triển đương nhiên cần hiểu rõ và quan tâm tới các “đối thủ” quốc tế có 70-80 năm hoạt động so với ngược lại, nhưng ai có thể nêu ra được ví dụ nào mà một tay chơi nhỏ và mới đã thắng những tay chơi lớn lâu đời?  Nếu có hiện tượng như vậy thì nguyên nhân thường là do các tay chơi lớn tự mắc sai lầm hơn là do tay chơi nhỏ xuất sắc hạ được đối phương. Ví dụ, một khách hàng không mua và dùng Nokia nữa vì nó thất bại trong việc tạo ra những sản phẩm và dịch vụ tiên tiến hơn, thậm chí do nó tự rút khỏi thị trường, chứ chưa chắc vì các nhãn hiệu điện thoại thông minh khác có chiến lược hay chiến dịch nào đó quá xuất sắc nổi trội để “hạ bệ” nó.
 
                        
          “Biết địch” là một chuyện, “hiểu địch” là chuyện khác, hai việc này xem ra đã khó nhưng “biết ta” và “hiểu ta” cũng chẳng dễ hơn chút nào. Rắc rối ở chỗ là việc hiểu biết về mình không thể trông chờ vào người ngoài dù người đó có tài giỏi, kinh nghiệm đến mấy chăng nữa; lại cũng không thể cho rằng mình hiểu mình nhất không cần nghe ai.
          Câu nói cửa miệng “Biết địch biết ta trăm trận trăm thắng” mà được dùng như một tín điều, một triết lý, một thái độ sống thì thật tai hại. Nó có thể khiến cho các doanh nghiệp trở nên chủ quan. Khi thất bại thì có khuynh hướng quay ra biện minh rằng do thiếu thông tin, thiếu kiến thức, chứ không nghĩ xa hơn được. Kết quả là doanh nghiệp chỉ loanh quanh trau dồi thông tin và kiến thức rồi phân tích, bày mưu tính kế. Điều đáng tiếc là thông tin và kiến thức không phải là thứ duy nhất đưa ta đến thành công mà còn cần nhiều yếu tố khác nữa. Nếu ta chưa thể ngày một ngày hai biết được địch và ta thì ta đã sập tiệm và bị loại khỏi “vòng chiến đấu” thì mọi kiến thức và lý thuyết phỏng có ích gì. Địch sẽ tiếp tục mở rộng và chiếm lĩnh thị trường, ta chỉ còn cách nằm chờ vận may không biết bao giờ tới để có thể tái xuất.
 
Trăm trận không thua
           Khi đã đạt tới một ngưỡng nào đó về tuổi tác hoặc thành công, hoặc khi gặp một biến cố đặc biệt nào đó thì quan điểm của con người sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt hay bản lề. Lúc này “Trăm trận trăm thắng” không còn là mục tiêu nữa, nhà doanh nghiệp thấy rằng “Trăm trận không thua” (hay không nguy) mới là giá trị, và đây mới chính là nguyên nghĩa của câu trong “binh pháp”. Từ đây xuất hiện một thuật ngữ mà khi còn tràn đầy nhiệt huyết, các doanh nhân không khoái, đó là “sống sót” trong kinh doanh. (Xem bài: “Luận binh pháp – Những tuyệt chiêu làm giàu”)
          Vấn đề “địch-ta” cũng không thật rõ ràng mà rất linh hoạt.
           Đây là cách nhìn nhận công cuộc kinh doanh, mới nghe thì có vẻ như “thụ động”, lúc này biết địch biết ta không phải với ý đồ tấn công hay chiếm lĩnh thị trường vốn đang thuộc về người khác - tự nhà kinh doanh không còn coi các đơn vị khác là “địch” hay “đối thủ cạnh tranh” nữa. Nếu vì một lý do nào đó ta bị ảnh hưởng tiêu cực bởi một đơn vị cùng ngành thì ta chủ động đối phó để mà sống sót qua thời kỳ đó. Ta sẽ tập trung hơn vào việc phát huy những ưu thế để tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mới không phải với mục đích hạ gục đối thủ mà đơn giản là để khách hàng thấy được những giá trị đáng phải bỏ tiền ra để mua.
           Khi người được coi là “đối thủ” đưa ra một sản phẩm hoặc dịch vụ mới, ta sẽ không vội cho rằng họ đang nhắm vào tấn công ta mà phải hiểu rằng để ra được sản phẩm hoặc dịch vụ đó họ cũng tốn biết bao tâm huyết và nỗ lực. Có thể họ tuyên bố đang tấn công ta (điều này ít khi xảy ra) nhưng ta không vì thế mà bị kích động để có những hành động đối phó trực tiếp, vì đối phó như vậy là quá muộn. Nếu đã biết “địch” đang chuẩn bị tấn công thị trường thì ta cũng phải chuẩn bị để hoặc phòng ngự hoặc phản công tùy theo cách thức của riêng ta. Nhiều lúc ta cũng chẳng cần phải làm gì nhiều, đơn thuần chỉ chịu đựng vì ta biết công ty “đối thủ” kia chưa thể làm gì khiến ta nguy ngập hoặc chết.
           Cuộc chiến thương trường (nếu có thể gọi như vậy) thường không mấy khi diễn ra giữa chỉ hai tay chơi.
 
                       
          Nếu vì một lý do nào đó thị trường có nhu cầu cao với sản phẩm, dịch vụ của ta mà ta không đáp ứng được về khối lượng, về tiến độ hoặc về kỹ thuật hay công nghệ trong khi “đối thủ” hay “địch” lại có thứ ta cần thì sao? Tất nhiên nhà doanh nghiệp khôn ngoan sẽ không dốc sức đi đánh địch vào lúc ấy mà họ sẽ tìm cách liên danh hoặc thôn tính địch bằng cách mua lại - cuộc chiến này mới là cam go và đáng để lãnh đạo doanh nghiệp phải bận tâm.
 
Không có thua thắng theo nghĩa đen
          Thực ra thì chuyện “thương trường là chiến trường” với “trăm trận trăm thắng” hay “trăm trận không thua” chỉ là những cách nói, nó không có ý nghĩa cái này đúng hay cái kia sai. Kết luận ở đây chỉ đơn giản rằng, các doanh nghiệp không nên để những ngôn từ tượng trưng này ăn sâu vào cách tư duy rồi biến ra những chiến thuật quá hiếu chiến hoặc quá co cụm. Đó là hai thái cực, theo đó một thái cực sẽ khiến cho doanh nghiệp dễ mất phương hướng để lâm vào sai lầm tự diệt vong, và một thái cực sẽ khiến doanh nghiệp trì trệ không thể phát triển vượt bậc.
          Dù thương trường cũng rất khắc nghiệt nhưng đừng tin thương trường là chiến trường theo nghĩa đen của nó. Các bên trên chiến trường quân sự hành động không khoan nhượng, mục tiêu của họ phải là chiến thắng bằng cách tiêu diệt đối phương hoặc ít nhất là làm đối phương suy yếu, tổn thất càng nặng càng tốt. Dù nhiều mưu kế của binh pháp có thể ứng dụng cho thương trường nhưng chiến thắng đối thủ không thể là mục tiêu của một doanh nghiệp, đặc biệt xét về dài hạn. Những doanh nghiệp bận tâm  quá nhiều tới “biết địch biết ta” sẽ chẳng thể đi xa và sẽ sớm lụi tàn
                                                                                                                                                        Theo TBKTSG

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

  . Âm mưu của Bắc Kinh với Khmer                 . Xe thổ mộ, nghề xà ích           . Bộ trưởng xin lỗi, rồi sau đó là gì?

         Đỏ Campuchia:  Mặt tối của một                  xưa  trong trí nhớ của tôi

                   giai đoạn lịch sử

       NO PHOTO                       NO PHOTO                        NO PHOTO

 

Đã 40 năm chế độ diệt chủng Khmer Đỏ sụp đổ. Campuchia       Cho đến giờ, tôi vẫn còn nhớ như in người đánh xe ngựa            Việc xin lỗi rất đáng hoan nghênh, nhưng cần đi đôi với

long trọng kỷ niệm sự kiện mà thủ tướng Hun Sen gọi là              ở Mỹ Tho là ông Bảy Tốt, người ta thường gọi ông là ‘Xà Tốt’,     những hành động thiết thực, chứ không thể chỉ dừng lại ở 

“ngày đất nước Campuchia được khai sinh lần thứ hai”.               bởi ‘tài’ xe ngựa bấy giờ còn có tên là ‘xà ích’. Ông Bảy là            lời xin lỗi hay bao biện – Câu chuyện của Bộ trương Bộ 

Tuy nhiên, diễn văn của vị lãnh đạo này không một lời...            người vui tính, ông và tôi hay nói đủ mọi thứ chuyện trên đời.            công thương

 

     . Vũ Huấn – Người ăn mày phi      . Không có ý tưởng sáng tạo, không có     . Câu chuyện về những con người có 

    thường  trong lịch sử nhân loại       startup. Nhưng,  với những điều sau,         công năng đặc dị.  Kỳ 1:Trương Bảo 

                                                                   bạn sẽ giết chết khả năng sáng tạo                 Thắng  – Kẻ đi xuyên tường

   NO PHOTO                         NO PHOTO                         NO PHOTO

 

Thức dậy, ông tỉnh táo suy nghĩ lại, hiểu ra rằng mình chịu     Có những câu hỏi giúp bạn thắp sáng trí tưởng tượng     Công năng đặc dị là từ mà các nhà nghiên cứu khoa học

bao nhiêu lừa dối sỉ nhục đều là vì không biết chữ. Đây          và nuôi dưỡng sức sáng tạo. Tuy nhiên, có những câu    và khí công ở Trung Quốc sử dụng để gọi những khả năng

chính là khởi đầu cho hành trình phi thường của một               hỏi mà chúng ta tự đặt ra về khả năng sáng tạo của      đặc biệt (siêu năng lực), vượt xa khỏi khả năng của con ngươi 

người ăn mày có chí nguyện phi thường đã đi vào lịch ...         bản thân có thể mang lại tác dụng ngược.                     bình thường, vượt xa khỏi những định luật vật lý thông thường,

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.Có một người đàn ông thuộc về một…thế giới khác ở Quảng                . Tham quan Nguyễn Hữu Tín, nguyên Phó chủ tịch   UBND TP.HCM với 

                                                                                  Nam như thế (P.9)                                                                        chuyện bịa đặt hại dân ít người biết.

 . Một câu hỏi không ít người muốn biết:  Những người như thế nào        . Dưới cánh chim đại bàng  và 7 nguyên tắc sống chúng ta cần học tập

                                                                            mới gặp được Phật Tổ?     .Vì sao người xưa lại xây Tháp Bút  để ‘viết lên trời xanh’ giữa lòng Hà Nội ?

. Vị trạng nguyên Đại Việt nào giỏi đến mức  vua Minh phải tìm cách          . Lương y Nguyễn Đức Cần, một tài năng siêu phàm,  một nhà ngoại 

                                                                                diệt đi để trừ hậu họa?                                                                                         cảm chưa ai hiểu được.     

. "Thành, tại sao cháu lại xin ra khỏi Đảng?": Những chia sẻ  của con          . Lời khuyên làm giàu không phải ai cũng hiểu: "Đừng cố ăn một 

                                                      trai cố TBT Lê Duẩn về “chú Đỗ Mười”                                                                 ữa đắt  tiền nếu không ai nhìn thấy 

. Lịch sử một vương triều Trung Quốc và  câu chuyện chặt đứt long               Cuộc đời của các bậc thầy phong thủy xưa,  cả Việt Nam và Trung 

                                                                                 mạch rúng động một thời                                                                      Hoa   ấy, dạy chúng ta điều gì?

Sự học của Thần y Hoa Đà và câu trả lời  vì sao sau 2000 năm, ông          . Để đẹp hơn, rạng rỡ hơn cho khuôn mặt bạn,  nghệ thuật trang điểm 

                                                                                      vẫn nổi danh thiên hạ                                                                                 highlighting’ bạn nên biết 

   . Những câu hỏi tại sao đằng sau những cuộc diệt chủng trong               . Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa

. “Ôi Chúa ơi,…họ đang quan sát chúng tôi”: Cú sốc của Neil                      .Đằng sau 2 quả bom nguyên tử ném xuống nước Nhật: Một nửa sự

                                                    Armstrong khi nhìn thấy người mặt trăng                                                                             thật không phải ai cũng biết

 . Khi lòng tự trọng dân tộc bị xúc phạm,  GS Trần Văn Khê đã làm                . “Tiền vốn dĩ nằm trong tay những người có tiền”.  Sao không

                                                                                      gì trên mảnh đất Paris?                                                                                       lấy tiền từ túi họ?

. Chúng ta từ đâu đến, nếu  nguồn gốc của con người không                   . Phái đẹp không thể không biết:  10 thủ thuật làm đẹp “lợi hại” 

                                                                                       phải trên Trái Đất?                                                                                            nhất mọi thời đại

. Hãy cứ đi đến tận cùng khao khát. Sẽ thấy đâu là lối của mình…            . Rốt cuộc ai mới là người xứng đáng  được Đức Phật cứu độ?

.Ngay cả Einstein cũng từng bị người đời đả kích  thì bạn, nếu có          .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

                                                     lẻ loi, lạc lõng cũng chẳng hề gì                   . Ai cũng có một khát khao, sao không nuôi lớn cái khát khao ấy, 

. Sống thuận theo mệnh số:  Lời khuyên của 1 người từng xin                                                                                                  lại đi bán tuổi thanh xuân với giá rẻ rề?

                                                                             ăn sau thành tể tướng      . Bạn có muốn một làn da không tuổi? Vậy, 2 phút đọc bài này nhé bạn  

. Vì sao không ai dám động đến mộ của thầy phong thuỷ từng                      . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần    

                                                            xem tướng cho Võ Tắc Thiên?           . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong khi .....               . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

 .7 bài học đáng tiền từ người đàn ông giàu nhất trong lịch sử                           . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

.Trên đời này, vì sao có những người thường                                               . Tôi nằm mơ  thấy mình phỏng vấn Thượng Đế…”       

                                                                                                            xuyên gặp vận rủi?         .Có thể bạn chưa biết: 9 định luật lớn chi phối vận mệnh con người (P.1)

 . 10 quy tắc của Trời không thể phá vỡ,  nhiều người sau                   .Ông Park đã vận dụng binh pháp Tôn Tử và  Quỷ Cốc Tử  như thế nào để ...

                                                          khi biết thì hối hận đã muộn              . Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                     

  . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái         . Chuyện kể rằng, có một người đàn ông, một con chó ngao Tây Tạng và ...

  . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                             . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?