HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Tâm lý bầy đàn, chạy theo đám đông
Một lựa chọn để cuộc đời…chìm nghỉm
 
         Mỗi người được sinh ra trên cuộc đời là một cá thể độc lập, các cá thể chỉ chung sống và hòa hợp với nhau chứ không bao giờ hợp nhất được. Thế nên, chúng ta trở thành người như thế nào là cách chúng ta lựa chọn.
 
Tâm lý đám đông hoặc hiệu ứng bầy đàn
          Có một câu chuyện vui thế này“Một cậu bé đang đi bên lề đường bỗng nhiên dừng lại, ngửa mặt lên trời. Vừa lúc có một vị giáo sư đi tới, thấy thế cũng ngạc nhiên dừng lại, ngước mắt nhìn theo. Rồi 1 bà đứng tuổi đi ngang qua cũng làm y như vậy, 1 người, rồi 1 người nữa….
         Lúc cậu bé cúi xuống, quay ngang quay ngửa, ngạc nhiên khi thấy cả chục người đứng chung quanh mình, và cũng hành động y như mình. Cậu hỏi: “Ủa ! Các ông các bà cũng bị chảy máu cam như cháu sao?”. Đọc xong câu chuyện, ta có thể hiểu được phần nào cái gọi là “hội chứng đám đông”.
        Hội chứng đám đông hay “hiệu ứng bầy đàn” là chỉ những suy nghĩ hoặc hành vi của con người thường xuyên chịu ảnh hưởng của những người khác. Người ta thường chạy theo những cái mà số đông cho là hay, đúng và sáng suốt, nhưng bản thân lại không suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc.
        Bầy đàn có tính rất tản mạn, bình thường khi ở bên nhau, động vật  thường xuyên chen lấn, xô đẩy, nhưng khi “con đầu đàn” hành động, các “con khác” cũng không suy nghĩ mà hùa theo ngay, bất chấp phía trước có thể có “sói” đang rình rập. Chính vì vậy, “hiệu ứng bầy đàn” là thuật ngữ được dùng để chỉ tâm lý hùa theo đám đông, tâm lý đám đông rất dễ dấn đến mù quáng khiến người ta bị rơi vào những trò lùa bịp hoặc gặp thất bại.
        Người ta đã từng làm một thí nghiệm như sau: Đặt một cây gậy nằm ngang trước một đàn dê, con dê đầu đàn nhảy qua, con dê thứ 2, thứ 3 cũng bắt chước nhảy qua. Sau đó người ta liền bỏ cây gậy đi, khi qua đây những con dê phía sau vẫn có động tác nhảy lên giống như những con dê đi trước, mặc dù cây gậy chặn đường không còn nằm ở đó. Đây chính là “hiệu ứng bầy đàn” hay “tâm lý đám đông”.
        Nhà sinh vật học người Pháp Henri Fabre đã từng làm một thí nghiệm với sâu róm, ông đặt một đàn sâu róm lên rìa của một bồn hoa, con nọ nối đuôi con kia thành vòng tròn, cạnh rìa bồn hoa. Sau đó Henri Fabre rải một ít lá thông mà sâu róm rất thích ăn vào trong bồn hoa. Đàn sâu róm bắt đầu nối đuôi nhau bò vòng quanh bồn hoa hết vòng nọ đến vòng kia. Chúng đi liền 7 ngày 7 đêm, và rồi đàn sâu róm đã chết dần do mệt và đói. Một điều đáng thương là, chỉ cần một con sâu róm trong đàn thay đổi một chút lộ trình là có thể ăn được lá thông ở ngay bên cạnh.
 
                     
                                                     Người ta thường chạy theo những cái mà số đông cho là hay,
                         đúng và sáng suốt, nhưng bản thân lại không suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc. 
          Có một câu chuyện vui như thế này: Có 1 “ông trùm” dầu mỏ lên thiên đường tham gia một hội nghị, vừa bước vào phòng hội nghị, phát hiện ra không còn chỗ trống nào nữa, “ông trùm” này liền nảy ra một kế, hét lớn một câu: “Địa ngục phát hiện ra dầu mỏ rồi!”. Và thế là tất cả các “ông trùm” dầu mỏ trên thiên đường bèn thi nhau chạy xuống địa ngục, chẳng mấy chốc trên thiên đường chỉ còn lại “ông trùm” đến cuối cùng. Lúc này “ông trùm” đến cuối cùng liền nghĩ, mọi người đã chạy đi hết rồi, có khi địa ngục phát hiện ra dầu mỏ thật chăng? Và thế là ông ta cũng vội vàng chạy về phía địa ngục.
         Câu chuyện này cho thấy, có nhiều lúc chúng ta buộc phải từ bỏ cá tính của mình để chạy theo phong trào, bởi mỗi chúng ta không thể hiểu được tường tận mọi sự việc, đối với những sự việc không hiểu, không chắc chắn, chúng ta thường “chạy theo phong trào”.
         Người dân bình thường, thường dễ để mất đi khả năng phán đoán cơ bản. Những lúc như thế ánh mắt của mọi người thường đổ dồn về phía các phương tiện truyền thông để tìm kiếm sự tư vấn, mong muốn thông qua đó có được căn cứ phán đoán. Tuy nhiên, nhân viên làm việc trong các phương tiện truyền thông cũng là người bình thường, chính vì vậy, thu thập thông tin và phán đoán một cách nhạy bén là phương pháp tốt nhất có thể giúp người ta giảm thiểu những hành vi mù quáng.
         Đối với cá nhân, việc chạy theo người khác sẽ khó tránh khỏi cảnh ngộ bị “nuốt chửng” hoặc bị “loại bỏ”. Điều quan trọng nhất, phải có ý tưởng của mình, không đi con đường bình thường mới là con đường tắt để bạn trở nên xuất chúng.
          Một thế giới với tỷ lệ cạnh tranh quá cao thì cần nhất những người khác biệt. Đám đông đôi khi sẽ là sự lựa chọn an toàn, nhưng chính kiến mới nói lên được BẠN LÀ AI?
 
Tại sao đừng nên đi theo đám đông?
          “Đám đông” ở đây tức chỉ một nhóm người có chung ý kiến, quan điểm. Nhưng quan trọng là những quan điểm đó có phải của mỗi người hay không. Theo lối tư duy thông thường, nếu có quá nhiều người lựa chọn một thứ gì đó, tức là thứ đó đúng, và vì con người luôn muốn hướng đến lẽ phải nên thường chọn ý kiến theo số đông.
          Nhưng các bạn này, nếu không thể giải thích lí do cho sự lựa chọn của chính mình, hay nếu lí do đó chỉ là “Mọi người ai cũng chọn thế” thì ban đang quá xem thường bản thân rồi, bạn tự cho mình núp dưới cái bóng của những người khác.
         Giống như việc bạn biết rõ lối đi của con đường A, nhưng nghiệt ngã rằng có quá nhiều người đi vào đường B, và thế là bạn cũng rẽ vào hướng đó mặc dù không biết tại sao, cũng chả biết sẽ phải đi thế nào, bạn cứ phải đi theo họ, làm theo hướng dẫn của họ và chắc chắn không bao giờ trở thành người dẫn đường được.
 
                    
                                  Nếu bạn chỉ đi theo đám đông vì nó “ĐÔNG”, bạn sẽ là một con người mờ nhạt,
                                      bạn hay bất kì ai trong đám đông đó cũng sẽ giống những người còn lại. 
          Nói tóm lại, nếu bạn chỉ đi theo đám đông vì nó “ĐÔNG”, bạn sẽ là một con người mờ nhạt, bạn hay bất kì ai trong đám đông đó cũng sẽ giống những người còn lại.
          Điều này lâu dần sẽ trở thành thói quen. Đứng trước bất kì một vấn đề nào, bạn cần phải suy nghĩ, phân tích và cân nhắc chọn lựa phương án phù hợp nhất với bản thân mình. Đừng để bản thân trở nên thụ động trong bất cứ tình huống nào.
 
Có chính kiến chứ không phải không theo đám đông
           Nghe có vẻ khó hiểu, nhưng điều bạn nên ghi nhớ là hãy luôn có chính kiến, chứ không phải đừng bao giờ đi theo đám đông. Đứng trước bất kì sự lựa chọn nào, hãy suy nghĩ để có ý kiến của riêng bản thân mình, nếu nó vô tình giống với ý kiến của nhiều người thì đó là chuyện bình thường. Vấn đề là bạn cũng đã có lí do cho riêng mình, chứ không phải nương theo sự lựa chọn của người khác.
 
Hãy tập tư duy phản biện
           Tư duy phản biện hẳn là một khái niệm không quá xa lạ trong thời buổi hiện nay. Thật ra trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển, tư duy phản biện đã được giáo dục cặn kẽ cho trẻ em. Là khi chúng ta biết phân tích một kết luận và đưa ra những dẫn chứng chống lại kết luận đó.
          Điều này không nhằm mục đích gây xung đột hay cãi vã, mà chỉ để mỗi cá nhân tìm ra những lỗ hổng của vấn đề và cùng nhau phát triển, bởi vì không một ai hoàn hảo, ngay cả khi họ đang ở một vị trí cao, nên chấp thuận trông có vẻ “đẹp lòng” nhưng lại khó có những bước đột phá.
         Hãy tập điều này một cách đơn giản nhất, ví dụ như khi ba mẹ bảo bạn chọn học một lĩnh vực gì đó, hãy suy nghĩ nó có phù hợp với bản thân hay không và mình có thể theo đuổi được không? Hoặc dễ hơn hãy phản biện chính mình, khi ngồi chơi facebook đừng bảo rằng bạn bè ai cũng online suốt ngày rồi mặc định thói quen này không có gì sai, hãy tự hỏi lợi ích hay thiệt hại bản thân từ việc chơi facebook là gì. Nếu nhận ra được nó không chỉ không có lợi nhiều mà còn đang bòn rút thời gian của cuộc đời bạn thì dần dần bạn sẽ có thể từ bỏ được những thói quen xấu.
          Nên nhớ rằng cuộc đời ngỡ dài, nhưng cũng thật ngắn, nên không có quá nhiều thời gian để chần chừ. Qũy thời gian của bạn cũng chỉ đủ cho việc xác định con đường của mình, không đủ để làm theo quá nhiều người xung quanh. Có một câu nói rằng: “Chú tâm đến bản thân thì cuộc đời là một đường thẳng, để ý đến người khác thì cuộc đời là một mê cung”.
                                                                                                                                                     Tuệ Tâm (t/h)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. “Tại sao những chuyện không               . Nếu bạn muốn tìm lại con đường           . Cựu Tổng thống Hàn Quốc Park

 tốt đẹp  lại xảy ra với người tốt?”                thành công:  6 điều chỉnh nhỏ                 Geun-hye:  Một cuộc đời  không

                                                                                    tạo ra thay đổi lớn.                                          thể buồn hơn

       NO PHOTO              NO PHOTO                 NO PHOTO                                                                         

 “Tại sao những chuyện không tốt đẹp lại xảy ra với người           Đây là những hướng dẫn được đưa ra bởi Martin Bjergegaar      Từng là “lá ngọc cành vàng” trước khi trở thành tổng thống,

  tốt?”.  Đó là một thắc mắc chúng ta thường nghe thấy khi         đồng sáng lập “nhà máy khởi nghiệp” Rainmaking và  Jordan       bà Park Geun-hye từng tuyên bố rằng mình không có gia

  ai đó xảyra những chuyện không như ý. Nhưng thế nào là         Milne – doanh nhân, nhà văn người Canada. Nội dung này           đình riêng nên không có lý do gì để tích lũy sự giàu có. 

 “chuyện không tốt đẹp”, chúng ta có thể xác định được ....          được trích từ cuốn “ Thành công không cần trả giá”)                    Vậy mà…

 

     . “Thu thuế cũng như vặt lông vịt”             . Để được cuộc đời đón nhận,  6              .Cái giá của lương tâm  và 

          và những “nỗi niềm” cùng…                 việc dưới đây bạn đừng làm nhé             câu chuyện của người nghèo

                    Bộ tài chính       

                                                          

Mấy ngày qua, dư luận nước ta lại ồn ào vì đề xuất đánh thuế               Cứ làm những điều này bảo sao người khác có muốn        Trên thế gian, mỗi người đều có quyền theo đuổi chân lý

mới của Bộ Tài Chính. Đề xuất này, cộng với tuyên bố gần đây            cũng không dám tin tưởng bạn: Hứa suông quá nhiều,         và  giữ vững đức tin của mình, bất luận người đó giàu hay 

là “tăng thuế môi trường vào giá xăng được đa phần người dân           "thảo mai"... là những điều mà bạn cần tiết chế nếu như       nghèo.Tuy nhiên, lương tâm lại là chuyện khác, chẳng 

đồng ý”, khiến câu nói đầy tranh cãi của một vị tiến sĩ kinh tế....           không muốn trở thành người không đáng tin tưởng               mấy ai   biết được lương tâm có giá bao nhiêu

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ 

 

. Chuyện chấn động: “Không có nhà khoa học lớn nào có thể an          . Khi giấc mơ đã trở thành một cơn ác mộng?  Rất có thể, nếu bạn không

                                                                          toàn với cậu bé này”.                                                                                    biết trước những điều này

. Chín điều xương máu tôi muốn các sếp nhớ để  tránh đi vòng        .Câu chuyện dành cho những ai đang chịu “bó tay. com”:  Cuộc 

                                                                      vo, mất cả cuộc đời                                                                            điện  thoại chấn động lúc nửa đêm 

. Xưa có một người đàn ông  luôn thất bại trong cuộc sống…           .Chuyện chưa từng có trong khoa cử Việt: Không làm được 

. Đã bao lâu rồi  bạn chưa về nhà thăm cha mẹ?                                                                                                                               bài vẫn đỗ tiến sĩ

."Nếu cơ hội không gõ cửa nhà bạn, có nghĩa là nhà bạn chưa có cửa” . Bè thì nhiều, bạn chẳng mấy ai, Tri kỷ khó tìm, biết chỗ nào để gặp?

. Cậu bé và cây đại thụ:  Câu chuyện của mọi đời người                  . Cậu bé cầm 1 đô la đi mua "Thượng đế"  và cái   kết đẹp của tình người          

. Nếu đến một ngày bạn cảm thấy cuộc sống bế tắc?  5 phương      . Trong mỗi con người luôn tiềm ẩn một con sư tử hùng mạnh.  

                                                         cách dưới đây bạn có thể cần                                                                     Nhưng làm gì để đánh thức nó?

. Nếu cấp dưới của bạn bỏ việc nhiều,  hãy đọc ngay bài viết này!         .15 bài học cuộc sống  mà tôi chỉ rút ra được khi ở tuổi 50

. Vận may từ đâu đến?  Làm thế nào để có được vận may?               . Khi bạn cảm thấy bất lực, chán nản  và mất hy vọng vào cuộc sống, 

8 mẩu chuyện nhỏ mang theo  những bài học lớn đáng suy ngẫm                                                                    hãy đọc 9 câu chuyện này

. Muốn biết bản thân có quý nhân giúp đỡ hay không,  chỉ                       . Hiểu được 5 điều dưới đây, sếp chắc chắn  sẽ được anh em 

                                                    cần nhìn vào 1 đặc điểm này là đủ                                                                             đi theo đến cùng trời cuối đất 

. Nếu bạn đang thất bại và, kể cả…chưa,  chiếc “túi khôn”               . 3 câu chuyện nhỏ,  3 bài học lớn, thiết tưởng ai cũng nên đọc

                                          dưới đây có thể giúp bạn “khỏe hơn”          . Bạn thông minh, có thể.  Nhưng tại sao vẫn chưa thể giàu? 

 . Chuyện con sói mẹ bị mắc bẫy ở Alaska  và câu hỏi: Lẽ                         .Câu chuyện khiến vạn người cảm khái:  Hạnh phúc

                                 nào con người không bằng con vật?                                                                           luôn ở chặng cuối cùng…

 . Vận may tìm kiếm được không?                                                         .Cô bé thần đồng người Mỹ và những giấc mơ về Chúa trời chấn động.    

. 8 chiến thuật lợi hại nhất trong “Binh pháp Tôn Tử”,  hiểu        . Một con bò và bài học thức tỉnh đời người: Ai cũng cần biết để sống ý nghĩa hơn 

                                        được một nửa là có thể thành công                 . 16 Bài học trước khi muốn làm giàu        

. Nếu bạn đang bị khó khăn làm chùn bước,  những lời                    .Tuổi 30 và tương lai gần như bế tắc,bạn sẽ chờ đợi gì ở phía trước?

                                                                                      này không thể bỏ qua…           .Cái chén vỡ của ông lão ăn mày  và bài học thức tỉnh chàng trai trẻ 

.Giai thoại những lời “sấm truyền” huyền bí  của                             . Có một câu chuyện kể rằng,  có một ông lão đi tìm ân 

                                                   “nhà tiên tri” số một Việt Nam                                                                                    nhân cứu con gái…

.Tào Tháo để lại 4 tuyệt chiêu dùng người, ai lĩnh hội được                 .“Người có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất ở Mỹ” chia sẻ  với             

                                                   chắc chắn thành nghiệp lớn                            những ai có một quá khứ đầy đau khổ và tương lai mờ mịt 

. Đừng dạy con bạn cách chiến thắng, hãy cho chúng biết           . Vì sao người xưa nói: ‘Thánh nhân đãi kẻ khù khờ’? Làm kẻ

                                                             cách thất bại như thế nào                                                          kẻ khù khờ thế nào để được hưởng phúc

. Người tổ chức cuộc tiêu diệt Osama bin Laden: Nếu bạn muốn             . Người oán trách Thượng đế  và cuộc hội thoại ai cũng nên đọc

                           thay đổi thế giới, đừng bao giờ “rung chuông”        . Với Israel “Hãy cứ thử nghiệm, hãy cứ thất bại, chúng 

 . Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?                                                                                                        ta có thể thành công

. Nhà vua hỏi: ‘Chuyện quan trọng nhất trong đời là gì?’.                    .Bức thư Tổng thống Lincoln gửi giáo viên của con trai,  

                                                                      Vị ẩn sĩ trả lời làm ông bội phục                                                                              bậc cha mẹ nên đọc một lần

 . Đừng tin họ                                                                                      .“Cô là vợ của Đức Chúa Trời đúng không?”.  Ba câu chuyện đẹp về ...

 . Có phải Chúa muốn người Do Thái thông minh  hơn tất cả không?  . Chuyện của mãnh hổ và chó điên: Hãy đọc & ngẫm, sẽ có "thu hoạch"!     

  . Kiên trì - Bài học lớn nhất để thành công                                           . 11 lần gõ cửa  và con đường đi đến thành công

  . Để sớm trở thành sếp                                                                               . Cái chết tức tưởi của Trương Phi & bốn bài học cho hậu thế 

  . Câu chuyện về thói quen                                                                         . Cục đá vô tri và món quà vô giá