HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Tâm lý bầy đàn, chạy theo đám đông
Một lựa chọn để cuộc đời…chìm nghỉm
 
         Mỗi người được sinh ra trên cuộc đời là một cá thể độc lập, các cá thể chỉ chung sống và hòa hợp với nhau chứ không bao giờ hợp nhất được. Thế nên, chúng ta trở thành người như thế nào là cách chúng ta lựa chọn.
 
Tâm lý đám đông hoặc hiệu ứng bầy đàn
          Có một câu chuyện vui thế này“Một cậu bé đang đi bên lề đường bỗng nhiên dừng lại, ngửa mặt lên trời. Vừa lúc có một vị giáo sư đi tới, thấy thế cũng ngạc nhiên dừng lại, ngước mắt nhìn theo. Rồi 1 bà đứng tuổi đi ngang qua cũng làm y như vậy, 1 người, rồi 1 người nữa….
         Lúc cậu bé cúi xuống, quay ngang quay ngửa, ngạc nhiên khi thấy cả chục người đứng chung quanh mình, và cũng hành động y như mình. Cậu hỏi: “Ủa ! Các ông các bà cũng bị chảy máu cam như cháu sao?”. Đọc xong câu chuyện, ta có thể hiểu được phần nào cái gọi là “hội chứng đám đông”.
        Hội chứng đám đông hay “hiệu ứng bầy đàn” là chỉ những suy nghĩ hoặc hành vi của con người thường xuyên chịu ảnh hưởng của những người khác. Người ta thường chạy theo những cái mà số đông cho là hay, đúng và sáng suốt, nhưng bản thân lại không suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc.
        Bầy đàn có tính rất tản mạn, bình thường khi ở bên nhau, động vật  thường xuyên chen lấn, xô đẩy, nhưng khi “con đầu đàn” hành động, các “con khác” cũng không suy nghĩ mà hùa theo ngay, bất chấp phía trước có thể có “sói” đang rình rập. Chính vì vậy, “hiệu ứng bầy đàn” là thuật ngữ được dùng để chỉ tâm lý hùa theo đám đông, tâm lý đám đông rất dễ dấn đến mù quáng khiến người ta bị rơi vào những trò lùa bịp hoặc gặp thất bại.
        Người ta đã từng làm một thí nghiệm như sau: Đặt một cây gậy nằm ngang trước một đàn dê, con dê đầu đàn nhảy qua, con dê thứ 2, thứ 3 cũng bắt chước nhảy qua. Sau đó người ta liền bỏ cây gậy đi, khi qua đây những con dê phía sau vẫn có động tác nhảy lên giống như những con dê đi trước, mặc dù cây gậy chặn đường không còn nằm ở đó. Đây chính là “hiệu ứng bầy đàn” hay “tâm lý đám đông”.
        Nhà sinh vật học người Pháp Henri Fabre đã từng làm một thí nghiệm với sâu róm, ông đặt một đàn sâu róm lên rìa của một bồn hoa, con nọ nối đuôi con kia thành vòng tròn, cạnh rìa bồn hoa. Sau đó Henri Fabre rải một ít lá thông mà sâu róm rất thích ăn vào trong bồn hoa. Đàn sâu róm bắt đầu nối đuôi nhau bò vòng quanh bồn hoa hết vòng nọ đến vòng kia. Chúng đi liền 7 ngày 7 đêm, và rồi đàn sâu róm đã chết dần do mệt và đói. Một điều đáng thương là, chỉ cần một con sâu róm trong đàn thay đổi một chút lộ trình là có thể ăn được lá thông ở ngay bên cạnh.
 
                     
                                                     Người ta thường chạy theo những cái mà số đông cho là hay,
                         đúng và sáng suốt, nhưng bản thân lại không suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc. 
          Có một câu chuyện vui như thế này: Có 1 “ông trùm” dầu mỏ lên thiên đường tham gia một hội nghị, vừa bước vào phòng hội nghị, phát hiện ra không còn chỗ trống nào nữa, “ông trùm” này liền nảy ra một kế, hét lớn một câu: “Địa ngục phát hiện ra dầu mỏ rồi!”. Và thế là tất cả các “ông trùm” dầu mỏ trên thiên đường bèn thi nhau chạy xuống địa ngục, chẳng mấy chốc trên thiên đường chỉ còn lại “ông trùm” đến cuối cùng. Lúc này “ông trùm” đến cuối cùng liền nghĩ, mọi người đã chạy đi hết rồi, có khi địa ngục phát hiện ra dầu mỏ thật chăng? Và thế là ông ta cũng vội vàng chạy về phía địa ngục.
         Câu chuyện này cho thấy, có nhiều lúc chúng ta buộc phải từ bỏ cá tính của mình để chạy theo phong trào, bởi mỗi chúng ta không thể hiểu được tường tận mọi sự việc, đối với những sự việc không hiểu, không chắc chắn, chúng ta thường “chạy theo phong trào”.
         Người dân bình thường, thường dễ để mất đi khả năng phán đoán cơ bản. Những lúc như thế ánh mắt của mọi người thường đổ dồn về phía các phương tiện truyền thông để tìm kiếm sự tư vấn, mong muốn thông qua đó có được căn cứ phán đoán. Tuy nhiên, nhân viên làm việc trong các phương tiện truyền thông cũng là người bình thường, chính vì vậy, thu thập thông tin và phán đoán một cách nhạy bén là phương pháp tốt nhất có thể giúp người ta giảm thiểu những hành vi mù quáng.
         Đối với cá nhân, việc chạy theo người khác sẽ khó tránh khỏi cảnh ngộ bị “nuốt chửng” hoặc bị “loại bỏ”. Điều quan trọng nhất, phải có ý tưởng của mình, không đi con đường bình thường mới là con đường tắt để bạn trở nên xuất chúng.
          Một thế giới với tỷ lệ cạnh tranh quá cao thì cần nhất những người khác biệt. Đám đông đôi khi sẽ là sự lựa chọn an toàn, nhưng chính kiến mới nói lên được BẠN LÀ AI?
 
Tại sao đừng nên đi theo đám đông?
          “Đám đông” ở đây tức chỉ một nhóm người có chung ý kiến, quan điểm. Nhưng quan trọng là những quan điểm đó có phải của mỗi người hay không. Theo lối tư duy thông thường, nếu có quá nhiều người lựa chọn một thứ gì đó, tức là thứ đó đúng, và vì con người luôn muốn hướng đến lẽ phải nên thường chọn ý kiến theo số đông.
          Nhưng các bạn này, nếu không thể giải thích lí do cho sự lựa chọn của chính mình, hay nếu lí do đó chỉ là “Mọi người ai cũng chọn thế” thì ban đang quá xem thường bản thân rồi, bạn tự cho mình núp dưới cái bóng của những người khác.
         Giống như việc bạn biết rõ lối đi của con đường A, nhưng nghiệt ngã rằng có quá nhiều người đi vào đường B, và thế là bạn cũng rẽ vào hướng đó mặc dù không biết tại sao, cũng chả biết sẽ phải đi thế nào, bạn cứ phải đi theo họ, làm theo hướng dẫn của họ và chắc chắn không bao giờ trở thành người dẫn đường được.
 
                    
                                  Nếu bạn chỉ đi theo đám đông vì nó “ĐÔNG”, bạn sẽ là một con người mờ nhạt,
                                      bạn hay bất kì ai trong đám đông đó cũng sẽ giống những người còn lại. 
          Nói tóm lại, nếu bạn chỉ đi theo đám đông vì nó “ĐÔNG”, bạn sẽ là một con người mờ nhạt, bạn hay bất kì ai trong đám đông đó cũng sẽ giống những người còn lại.
          Điều này lâu dần sẽ trở thành thói quen. Đứng trước bất kì một vấn đề nào, bạn cần phải suy nghĩ, phân tích và cân nhắc chọn lựa phương án phù hợp nhất với bản thân mình. Đừng để bản thân trở nên thụ động trong bất cứ tình huống nào.
 
Có chính kiến chứ không phải không theo đám đông
           Nghe có vẻ khó hiểu, nhưng điều bạn nên ghi nhớ là hãy luôn có chính kiến, chứ không phải đừng bao giờ đi theo đám đông. Đứng trước bất kì sự lựa chọn nào, hãy suy nghĩ để có ý kiến của riêng bản thân mình, nếu nó vô tình giống với ý kiến của nhiều người thì đó là chuyện bình thường. Vấn đề là bạn cũng đã có lí do cho riêng mình, chứ không phải nương theo sự lựa chọn của người khác.
 
Hãy tập tư duy phản biện
           Tư duy phản biện hẳn là một khái niệm không quá xa lạ trong thời buổi hiện nay. Thật ra trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển, tư duy phản biện đã được giáo dục cặn kẽ cho trẻ em. Là khi chúng ta biết phân tích một kết luận và đưa ra những dẫn chứng chống lại kết luận đó.
          Điều này không nhằm mục đích gây xung đột hay cãi vã, mà chỉ để mỗi cá nhân tìm ra những lỗ hổng của vấn đề và cùng nhau phát triển, bởi vì không một ai hoàn hảo, ngay cả khi họ đang ở một vị trí cao, nên chấp thuận trông có vẻ “đẹp lòng” nhưng lại khó có những bước đột phá.
         Hãy tập điều này một cách đơn giản nhất, ví dụ như khi ba mẹ bảo bạn chọn học một lĩnh vực gì đó, hãy suy nghĩ nó có phù hợp với bản thân hay không và mình có thể theo đuổi được không? Hoặc dễ hơn hãy phản biện chính mình, khi ngồi chơi facebook đừng bảo rằng bạn bè ai cũng online suốt ngày rồi mặc định thói quen này không có gì sai, hãy tự hỏi lợi ích hay thiệt hại bản thân từ việc chơi facebook là gì. Nếu nhận ra được nó không chỉ không có lợi nhiều mà còn đang bòn rút thời gian của cuộc đời bạn thì dần dần bạn sẽ có thể từ bỏ được những thói quen xấu.
          Nên nhớ rằng cuộc đời ngỡ dài, nhưng cũng thật ngắn, nên không có quá nhiều thời gian để chần chừ. Qũy thời gian của bạn cũng chỉ đủ cho việc xác định con đường của mình, không đủ để làm theo quá nhiều người xung quanh. Có một câu nói rằng: “Chú tâm đến bản thân thì cuộc đời là một đường thẳng, để ý đến người khác thì cuộc đời là một mê cung”.
                                                                                                                                                     Tuệ Tâm (t/h)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

      . Nghề bắt tử thần –  Một                   . Chỉ khai thác tâm lý ngại ngùng của         . Vô thần hay hữu thần? Hãy xem  

     cuộc mưu sinh liều mạng                        người khác,  hai chàng trai Phù                        những nhà khoa học hàng 

                                                                      Tang này cũng kiếm được bộn tiền                            đầu tin vào điều gì?

              NO PHOTO                     NO PHOTO                       NO PHOTO

 Chúng ta đang nói đến những người làm nghề chuyên lấy     Nắm được tâm lý ngại ngùng của người Nhật, Toshiyuki      Trên tuyến xe lửa về Paris, có một thanh niên trẻ ngồi cạnh

nguyên tổ ong vò vẽ - đây là loại ong gây nguy hiểm đến       Arano cùng bạn mở dịch vụ xin thôi việc cho khoảng 300      một cụ già. Chỉ ít phút sau khi đoàn tàu chuyển bánh, cụ rút

tính mạng nên được người dân ong “tử thần”.                         khách một tháng, với giá 350-450 USD. Chỉ đơn giản vậy      trong túi áo ra một chuỗi mân côi và chìm đắm trong cầu 

                                                                                                          thôi mà tiền bạc có dài dài                                                       nguyện.  Người sinh viên quan sát cử chỉ của cụ già với ...

 

. Các đời chúa Nguyễn đã  mở rộng         . Một là “lười”, hai là “ngạo”. Nếu cuộc       . Đường đời không có kẻ thù 

         lãnh thổ nước Việt ta như                     đời bạn,  thất bại vẫn bám theo, bài          Một bài  học  đáng giá ngàn

                   thế nào? (P5)                                    viết sau đây sẽ có ích đôi phần                vàng từ cuộc đời Tư Mã Ý

       NO PHOTO                       NO PHOTO                     

Năm 1738, chúa Nguyễn Phúc Thụ qua đời, con trưởng là          Cổ nhân có câu: “Một đêm đàm đạo còn hơn mười năm      Tào Tháo, Lưu Bị, Tôn Quyền cả đời tranh đấu ngược

Nguyễn Phúc Khoát lên nối ngôi, người thời đấy gọi ông là          đọc  sách”. Đôi khi có những lời chỉ vừa nghe qua đã          xuôi  tranh giành thiên hạ nhưng cuối cùng tất cả thiên

Chúa Võ. Chúa Võ đã giúp hoàn thành việc mở mang lãnh         có thể thấu tỏ được cả kiếp người. Hy vọng những câu         hạ lại phải rơi vào tay nhà Tư Mã Ý. Nếu nói gia tộc 

thổ Đại Việt, nhưng cũng vì ông mà cơ nghiệp các đời  …           nói đầy trí tuệ sau đây, sẽ giúp ích cho bạn đôi phần.           Tư Mã là gia tộc hùng mạnh thì Tư Mã Ý chính...

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

. "Thành, tại sao cháu lại xin ra khỏi Đảng?": Những chia sẻ  của con     . Lời khuyên làm giàu không phải ai cũng hiểu: "Đừng cố ăn một 

                                                      trai cố TBT Lê Duẩn về “chú Đỗ Mười”                                                                 bữa đắt  tiền nếu không ai nhìn thấy 

. Lịch sử một vương triều Trung Quốc và  câu chuyện chặt đứt long               .  Cuộc đời của các bậc thầy phong thủy xưa,  cả Việt Nam và Trung 

                                                                                 mạch rúng động một thời                                                                      Hoa   ấy, dạy chúng ta điều gì?

Sự học của Thần y Hoa Đà và câu trả lời  vì sao sau 2000 năm, ông          . Để đẹp hơn, rạng rỡ hơn cho khuôn mặt bạn,  nghệ thuật trang điểm 

                                                                                      vẫn nổi danh thiên hạ                                                                             highlighting’ bạn nên biết 

 . Để mưu việc lớn không thể không biết: “Tiểu bất nhẫn tắc loạn đại mưu”   . Những câu hỏi tại sao đằng sau những cuộc diệt chủng trong

 . Giả vờ thành công rồi..thành công sẽ đến.Họ đã…rồi, còn bạn thì sao?                                                                              thế giới của chúng ta? 

. “Ôi Chúa ơi,…họ đang quan sát chúng tôi”: Cú sốc của Neil                      .Đằng sau 2 quả bom nguyên tử ném xuống nước Nhật: Một nửa sự

                                                 Armstrong khi nhìn thấy người mặt trăng                                                                          thật không phải ai cũng biết

. Sẽ có một thảm họa tự nhiên chia cắt California  khỏi các                          . Khi lòng tự trọng dân tộc bị xúc phạm,  GS Trần Văn Khê đã làm 

                                                                     phần còn lại của nước Mỹ?                                                                                gì trên mảnh đất Paris?

. Bạn có muốn một làn da không tuổi? Vậy, 2 phút đọc bài này nhé bạn               . Nguyên tắc 80–20 hay là bài học: “Tiền vốn dĩ nằm trong túi người có...

. Chúng ta từ đâu đến, nếu  nguồn gốc của con người không                  . Phái đẹp không thể không biết:  10 thủ thuật làm đẹp “lợi hại” 

                                                                         phải trên Trái Đất?                                                                                                                nhất mọi thời đại

. Hãy cứ đi đến tận cùng khao khát. Sẽ thấy đâu là lối của mình…        . Bí quyết thành công  từ 4 câu chuyện đối nhân xử thế ở đời

.Ngay cả Einstein cũng từng bị người đời đả kích  thì bạn, nếu có        . Bạn đang định bỏ cuộc trước một khó khăn, thử thách?  Xin khoan,

                                                     lẻ loi, lạc lõng cũng chẳng hề gì                                                                           hãy dành 3 phút đọc bài viết này đã

.Cái giá của lương tâm  và câu chuyện của người nghèo                    .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

. Ai cũng có một khát khao, sao không nuôi lớn cái khát khao ấy,               . “Khi tin là có thể, thì bạn đã đạt được một nửa thành công”. Nếu 

                                       lại đi bán tuổi thanh xuân với giá rẻ rề?                                                                                         chưa tin, xin hãy đọc tiếp…

. Sống thuận theo mệnh số:  Lời khuyên của 1 người từng xin                           5 chiến thuật kinh điển trong binh pháp  giúp cuộc đời bạn 

                                                                ăn sau thành tể tướng                                                                                                       thay đổi chỉ sau 1 đêm

. Vì sao không ai dám động đến mộ của thầy phong thuỷ từng                      . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần    

                                                      xem tướng cho Võ Tắc Thiên?                 . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam

. Giới thiệu cô vợ trẻ đẹp của mình là mẹ,  chàng trai bán mỹ                   . Rốt cuộc ai mới là người xứng đáng  được Đức Phật cứu độ?

                                                    phẩm đã ung dung thu lợi                              . “Tiền vốn dĩ nằm trong tay những người có tiền”.  Sao không

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong                                                                                                             lấy tiền từ túi họ?

                 khi với một số khác thì việc làm giàu hết sức dễ dàng?            . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

 .7 bài học đáng tiền từ người đàn ông giàu nhất trong lịch sử                  . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

.Trên đời này, vì sao có những người thường                                        . Tôi nằm mơ  thấy mình phỏng vấn Thượng Đế…”       

                                                                                                   xuyên gặp vận rủi?             .Có thể bạn chưa biết: 9 định luật lớn chi phối vận mệnh con người (P.1)

mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                                             . Chuyện Nhà sư và Chúa trời: Ai cũng cần đọc để biết  nắm bắt cơ hội 

  . 10 quy tắc của Trời không thể phá vỡ,  nhiều người sau              .Ông Park đã vận dụng binh pháp Tôn Tử và  Quỷ Cốc Tử  như thế nào để ...    

                                                           khi biết thì hối hận đã muộn           . Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                     

  . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái         . Chuyện kể rằng, có một người đàn ông, một con chó ngao Tây Tạng và ...

  . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                             . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?