HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Tâm lý bầy đàn, chạy theo đám đông
Một lựa chọn để cuộc đời…chìm nghỉm
 
         Mỗi người được sinh ra trên cuộc đời là một cá thể độc lập, các cá thể chỉ chung sống và hòa hợp với nhau chứ không bao giờ hợp nhất được. Thế nên, chúng ta trở thành người như thế nào là cách chúng ta lựa chọn.
 
Tâm lý đám đông hoặc hiệu ứng bầy đàn
          Có một câu chuyện vui thế này“Một cậu bé đang đi bên lề đường bỗng nhiên dừng lại, ngửa mặt lên trời. Vừa lúc có một vị giáo sư đi tới, thấy thế cũng ngạc nhiên dừng lại, ngước mắt nhìn theo. Rồi 1 bà đứng tuổi đi ngang qua cũng làm y như vậy, 1 người, rồi 1 người nữa….
         Lúc cậu bé cúi xuống, quay ngang quay ngửa, ngạc nhiên khi thấy cả chục người đứng chung quanh mình, và cũng hành động y như mình. Cậu hỏi: “Ủa ! Các ông các bà cũng bị chảy máu cam như cháu sao?”. Đọc xong câu chuyện, ta có thể hiểu được phần nào cái gọi là “hội chứng đám đông”.
        Hội chứng đám đông hay “hiệu ứng bầy đàn” là chỉ những suy nghĩ hoặc hành vi của con người thường xuyên chịu ảnh hưởng của những người khác. Người ta thường chạy theo những cái mà số đông cho là hay, đúng và sáng suốt, nhưng bản thân lại không suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc.
        Bầy đàn có tính rất tản mạn, bình thường khi ở bên nhau, động vật  thường xuyên chen lấn, xô đẩy, nhưng khi “con đầu đàn” hành động, các “con khác” cũng không suy nghĩ mà hùa theo ngay, bất chấp phía trước có thể có “sói” đang rình rập. Chính vì vậy, “hiệu ứng bầy đàn” là thuật ngữ được dùng để chỉ tâm lý hùa theo đám đông, tâm lý đám đông rất dễ dấn đến mù quáng khiến người ta bị rơi vào những trò lùa bịp hoặc gặp thất bại.
        Người ta đã từng làm một thí nghiệm như sau: Đặt một cây gậy nằm ngang trước một đàn dê, con dê đầu đàn nhảy qua, con dê thứ 2, thứ 3 cũng bắt chước nhảy qua. Sau đó người ta liền bỏ cây gậy đi, khi qua đây những con dê phía sau vẫn có động tác nhảy lên giống như những con dê đi trước, mặc dù cây gậy chặn đường không còn nằm ở đó. Đây chính là “hiệu ứng bầy đàn” hay “tâm lý đám đông”.
        Nhà sinh vật học người Pháp Henri Fabre đã từng làm một thí nghiệm với sâu róm, ông đặt một đàn sâu róm lên rìa của một bồn hoa, con nọ nối đuôi con kia thành vòng tròn, cạnh rìa bồn hoa. Sau đó Henri Fabre rải một ít lá thông mà sâu róm rất thích ăn vào trong bồn hoa. Đàn sâu róm bắt đầu nối đuôi nhau bò vòng quanh bồn hoa hết vòng nọ đến vòng kia. Chúng đi liền 7 ngày 7 đêm, và rồi đàn sâu róm đã chết dần do mệt và đói. Một điều đáng thương là, chỉ cần một con sâu róm trong đàn thay đổi một chút lộ trình là có thể ăn được lá thông ở ngay bên cạnh.
 
                     
                                                     Người ta thường chạy theo những cái mà số đông cho là hay,
                         đúng và sáng suốt, nhưng bản thân lại không suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc. 
          Có một câu chuyện vui như thế này: Có 1 “ông trùm” dầu mỏ lên thiên đường tham gia một hội nghị, vừa bước vào phòng hội nghị, phát hiện ra không còn chỗ trống nào nữa, “ông trùm” này liền nảy ra một kế, hét lớn một câu: “Địa ngục phát hiện ra dầu mỏ rồi!”. Và thế là tất cả các “ông trùm” dầu mỏ trên thiên đường bèn thi nhau chạy xuống địa ngục, chẳng mấy chốc trên thiên đường chỉ còn lại “ông trùm” đến cuối cùng. Lúc này “ông trùm” đến cuối cùng liền nghĩ, mọi người đã chạy đi hết rồi, có khi địa ngục phát hiện ra dầu mỏ thật chăng? Và thế là ông ta cũng vội vàng chạy về phía địa ngục.
         Câu chuyện này cho thấy, có nhiều lúc chúng ta buộc phải từ bỏ cá tính của mình để chạy theo phong trào, bởi mỗi chúng ta không thể hiểu được tường tận mọi sự việc, đối với những sự việc không hiểu, không chắc chắn, chúng ta thường “chạy theo phong trào”.
         Người dân bình thường, thường dễ để mất đi khả năng phán đoán cơ bản. Những lúc như thế ánh mắt của mọi người thường đổ dồn về phía các phương tiện truyền thông để tìm kiếm sự tư vấn, mong muốn thông qua đó có được căn cứ phán đoán. Tuy nhiên, nhân viên làm việc trong các phương tiện truyền thông cũng là người bình thường, chính vì vậy, thu thập thông tin và phán đoán một cách nhạy bén là phương pháp tốt nhất có thể giúp người ta giảm thiểu những hành vi mù quáng.
         Đối với cá nhân, việc chạy theo người khác sẽ khó tránh khỏi cảnh ngộ bị “nuốt chửng” hoặc bị “loại bỏ”. Điều quan trọng nhất, phải có ý tưởng của mình, không đi con đường bình thường mới là con đường tắt để bạn trở nên xuất chúng.
          Một thế giới với tỷ lệ cạnh tranh quá cao thì cần nhất những người khác biệt. Đám đông đôi khi sẽ là sự lựa chọn an toàn, nhưng chính kiến mới nói lên được BẠN LÀ AI?
 
Tại sao đừng nên đi theo đám đông?
          “Đám đông” ở đây tức chỉ một nhóm người có chung ý kiến, quan điểm. Nhưng quan trọng là những quan điểm đó có phải của mỗi người hay không. Theo lối tư duy thông thường, nếu có quá nhiều người lựa chọn một thứ gì đó, tức là thứ đó đúng, và vì con người luôn muốn hướng đến lẽ phải nên thường chọn ý kiến theo số đông.
          Nhưng các bạn này, nếu không thể giải thích lí do cho sự lựa chọn của chính mình, hay nếu lí do đó chỉ là “Mọi người ai cũng chọn thế” thì ban đang quá xem thường bản thân rồi, bạn tự cho mình núp dưới cái bóng của những người khác.
         Giống như việc bạn biết rõ lối đi của con đường A, nhưng nghiệt ngã rằng có quá nhiều người đi vào đường B, và thế là bạn cũng rẽ vào hướng đó mặc dù không biết tại sao, cũng chả biết sẽ phải đi thế nào, bạn cứ phải đi theo họ, làm theo hướng dẫn của họ và chắc chắn không bao giờ trở thành người dẫn đường được.
 
                    
                                  Nếu bạn chỉ đi theo đám đông vì nó “ĐÔNG”, bạn sẽ là một con người mờ nhạt,
                                      bạn hay bất kì ai trong đám đông đó cũng sẽ giống những người còn lại. 
          Nói tóm lại, nếu bạn chỉ đi theo đám đông vì nó “ĐÔNG”, bạn sẽ là một con người mờ nhạt, bạn hay bất kì ai trong đám đông đó cũng sẽ giống những người còn lại.
          Điều này lâu dần sẽ trở thành thói quen. Đứng trước bất kì một vấn đề nào, bạn cần phải suy nghĩ, phân tích và cân nhắc chọn lựa phương án phù hợp nhất với bản thân mình. Đừng để bản thân trở nên thụ động trong bất cứ tình huống nào.
 
Có chính kiến chứ không phải không theo đám đông
           Nghe có vẻ khó hiểu, nhưng điều bạn nên ghi nhớ là hãy luôn có chính kiến, chứ không phải đừng bao giờ đi theo đám đông. Đứng trước bất kì sự lựa chọn nào, hãy suy nghĩ để có ý kiến của riêng bản thân mình, nếu nó vô tình giống với ý kiến của nhiều người thì đó là chuyện bình thường. Vấn đề là bạn cũng đã có lí do cho riêng mình, chứ không phải nương theo sự lựa chọn của người khác.
 
Hãy tập tư duy phản biện
           Tư duy phản biện hẳn là một khái niệm không quá xa lạ trong thời buổi hiện nay. Thật ra trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển, tư duy phản biện đã được giáo dục cặn kẽ cho trẻ em. Là khi chúng ta biết phân tích một kết luận và đưa ra những dẫn chứng chống lại kết luận đó.
          Điều này không nhằm mục đích gây xung đột hay cãi vã, mà chỉ để mỗi cá nhân tìm ra những lỗ hổng của vấn đề và cùng nhau phát triển, bởi vì không một ai hoàn hảo, ngay cả khi họ đang ở một vị trí cao, nên chấp thuận trông có vẻ “đẹp lòng” nhưng lại khó có những bước đột phá.
         Hãy tập điều này một cách đơn giản nhất, ví dụ như khi ba mẹ bảo bạn chọn học một lĩnh vực gì đó, hãy suy nghĩ nó có phù hợp với bản thân hay không và mình có thể theo đuổi được không? Hoặc dễ hơn hãy phản biện chính mình, khi ngồi chơi facebook đừng bảo rằng bạn bè ai cũng online suốt ngày rồi mặc định thói quen này không có gì sai, hãy tự hỏi lợi ích hay thiệt hại bản thân từ việc chơi facebook là gì. Nếu nhận ra được nó không chỉ không có lợi nhiều mà còn đang bòn rút thời gian của cuộc đời bạn thì dần dần bạn sẽ có thể từ bỏ được những thói quen xấu.
          Nên nhớ rằng cuộc đời ngỡ dài, nhưng cũng thật ngắn, nên không có quá nhiều thời gian để chần chừ. Qũy thời gian của bạn cũng chỉ đủ cho việc xác định con đường của mình, không đủ để làm theo quá nhiều người xung quanh. Có một câu nói rằng: “Chú tâm đến bản thân thì cuộc đời là một đường thẳng, để ý đến người khác thì cuộc đời là một mê cung”.
                                                                                                                                                     Tuệ Tâm (t/h)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Bị quản thúc nhưng mỗi ngày vẫn tốn      . Trở lại với vụ “tham quan Nguyễn Hữu    . Cổ ngữ giảng: Người bất nhân,

   7000 đô Mỹ nuôi vệ sĩ,  người đẹp                Tín”: Báo Lao động đã lên tiếng về                  ta không thể bất nghĩa,

  Mạnh Vãn Chu quả là tốn tiền…cha.                          vụ này như thế nào?                                         nên không?

      NO PHOTO                       NO PHOTO                         

 

 Cũng chẳng sao bởi cha bà là ông chủ, còn bà là CFO Huawei.       Một năm trước, với tựa đề: “Nhầm” chủ sở hữu, 40 năm        “Nhĩ bất nhân, ngã bất năng bất nghĩa”, nghĩa là người bất 

Do bị giam lỏng tại Canada trong khi chờ thủ tục dẫn độ sang          chủ nhà bị... mất nhà”, báo Lao đông, cơ quan ngôn luận       nhân,  ta không thể bất nghĩa. Học được quên đi, đối xử 

Mỹ, bà phải bị giám sát bởi một công ty vệ sĩ và toàn bộ chi            của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam đã mạnh mẽ lên          thiện với hết  thảy các sinh mệnh, buông bỏ tâm oán hận 

phí này, gia đình bà phải chi trả.                                                             tiếng đề nghị UBND TP. HCM và Bộ xây dựng xem lại vụ...         là căn nguyên  để thiện giải lòng người.

 

       . Phái đẹp gieo nhân duyên gì        . Lý Tiểu Long - tài năng cái thế, cái                  . Ra đi để trở về?  Hay câu 

             thì được phúc báo xinh                       chết của tuổi thanh xuân:                            hỏi: Du học, về hay ở?

                     đẹp, giàu sang?                               Vì đâu nên nỗi? (P3)

     NO PHOTO                        NO PHOTO                        NO PHOTO

 

 Cũng là phái đẹp nhưng có người không đẹp, lại nghèo hèn…  Nói đến võ thuật Trung Hoa, người ta thường nhắc đến          Du học, rồi trở về hay ở lại, đó là một quyết định cá nhân; một

Phật gia giảng rằng vạn sự vạn vật đều có nhân duyên,            Lý Tiểu Long với những màn trình diễn Kung Fu đẹp mắt.        quyết định tựa như phương trình có nhiều tham số trong đó 

không có việc gì là vô duyên vô cớ; “hên xui” chỉ là cách           Nhưng là người có võ công tuyệt đỉnh, lại là bậc tài tử điện       lòng yêu nước chỉ là một. Nhưng nếu hỏi một du học sinh

nói của người phàm. Vậy phụ nữ gieo nhân gì thì được ...         ảnh nổi tiếng, vì sao anh lại đột ngột ra đi khi tuổi đời còn ...     Việt chọn cách ở lại rằng họ có yêu nước không, nhiều phần...

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.Có một người đàn ông thuộc về một…thế giới khác ở Quảng                . Tham quan Nguyễn Hữu Tín, nguyên Phó chủ tịch   UBND TP.HCM với 

                                                                                  Nam như thế (P.9)                                                                        chuyện bịa đặt hại dân ít người biết.

 . Một câu hỏi không ít người muốn biết:  Những người như thế nào        . Dưới cánh chim đại bàng  và 7 nguyên tắc sống chúng ta cần học tập

                                                                            mới gặp được Phật Tổ?     .Vì sao người xưa lại xây Tháp Bút  để ‘viết lên trời xanh’ giữa lòng Hà Nội ?

. Vị trạng nguyên Đại Việt nào giỏi đến mức  vua Minh phải tìm cách          . Lương y Nguyễn Đức Cần, một tài năng siêu phàm,  một nhà ngoại 

                                                                                diệt đi để trừ hậu họa?                                                                                         cảm chưa ai hiểu được.     

. "Thành, tại sao cháu lại xin ra khỏi Đảng?": Những chia sẻ  của con          . Lời khuyên làm giàu không phải ai cũng hiểu: "Đừng cố ăn một 

                                                      trai cố TBT Lê Duẩn về “chú Đỗ Mười”                                                                 ữa đắt  tiền nếu không ai nhìn thấy 

. Lịch sử một vương triều Trung Quốc và  câu chuyện chặt đứt long               Cuộc đời của các bậc thầy phong thủy xưa,  cả Việt Nam và Trung 

                                                                                 mạch rúng động một thời                                                                      Hoa   ấy, dạy chúng ta điều gì?

Sự học của Thần y Hoa Đà và câu trả lời  vì sao sau 2000 năm, ông          . Để đẹp hơn, rạng rỡ hơn cho khuôn mặt bạn,  nghệ thuật trang điểm 

                                                                                      vẫn nổi danh thiên hạ                                                                                 highlighting’ bạn nên biết 

   . Những câu hỏi tại sao đằng sau những cuộc diệt chủng trong               . Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa

. “Ôi Chúa ơi,…họ đang quan sát chúng tôi”: Cú sốc của Neil                      .Đằng sau 2 quả bom nguyên tử ném xuống nước Nhật: Một nửa sự

                                                    Armstrong khi nhìn thấy người mặt trăng                                                                             thật không phải ai cũng biết

 . Khi lòng tự trọng dân tộc bị xúc phạm,  GS Trần Văn Khê đã làm                . “Tiền vốn dĩ nằm trong tay những người có tiền”.  Sao không

                                                                                      gì trên mảnh đất Paris?                                                                                       lấy tiền từ túi họ?

. Chúng ta từ đâu đến, nếu  nguồn gốc của con người không                   . Phái đẹp không thể không biết:  10 thủ thuật làm đẹp “lợi hại” 

                                                                                       phải trên Trái Đất?                                                                                            nhất mọi thời đại

. Hãy cứ đi đến tận cùng khao khát. Sẽ thấy đâu là lối của mình…            . Rốt cuộc ai mới là người xứng đáng  được Đức Phật cứu độ?

.Ngay cả Einstein cũng từng bị người đời đả kích  thì bạn, nếu có          .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

                                                     lẻ loi, lạc lõng cũng chẳng hề gì                   . Ai cũng có một khát khao, sao không nuôi lớn cái khát khao ấy, 

. Sống thuận theo mệnh số:  Lời khuyên của 1 người từng xin                                                                                                  lại đi bán tuổi thanh xuân với giá rẻ rề?

                                                                             ăn sau thành tể tướng      . Bạn có muốn một làn da không tuổi? Vậy, 2 phút đọc bài này nhé bạn  

. Vì sao không ai dám động đến mộ của thầy phong thuỷ từng                      . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần    

                                                            xem tướng cho Võ Tắc Thiên?           . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong khi .....               . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

 .7 bài học đáng tiền từ người đàn ông giàu nhất trong lịch sử                           . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

.Trên đời này, vì sao có những người thường                                               . Tôi nằm mơ  thấy mình phỏng vấn Thượng Đế…”       

                                                                                                            xuyên gặp vận rủi?         .Có thể bạn chưa biết: 9 định luật lớn chi phối vận mệnh con người (P.1)

 . 10 quy tắc của Trời không thể phá vỡ,  nhiều người sau                   .Ông Park đã vận dụng binh pháp Tôn Tử và  Quỷ Cốc Tử  như thế nào để ...

                                                          khi biết thì hối hận đã muộn              . Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                     

  . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái         . Chuyện kể rằng, có một người đàn ông, một con chó ngao Tây Tạng và ...

  . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                             . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?