HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

Nuôi tôm hùm...ở trên bờ:
Từ ý tưởng đến thực tế và triển vọng
 
         (8.3.2019) Tôm hùm xưa nay không thể sống trong môi trường nhân tạo. Ngư dân cũng chỉ nuôi được tôm hùm trong lồng biển. Vậy mà TS. Mai Duy Minh đã chuyển hẳn “nhà” cho tôm hùm từ biển lên bờ...Đây là chuyện lạ có thật ở Khánh Hòa.
 
                  
                                                                            Ts Minh (áo trắng) và cộng sự
 
 Ông tiến sĩ làm bạn với ngư dân
Dẫn chúng tôi đi tham quan khu vực nuôi tôm hùm tại Trung tâm quốc gia giống hải sản miền Trung ở dốc Đá Trắng (thôn Xuân Đông, xã Vạn Hưng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa), TS. Mai Duy Minh (Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 3 - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) nhớ lại: “Đề bài giao cho tôi 200m2 hồ nuôi hùm, trong 3 năm cho 400kg tôm hùm và làm được thức ăn công nghiệp dạng viên khô (viết tắt là thức ăn viên). Năm 2016, lần đầu, tôi thả 300 con tôm hùm giống, tôm hùm chết dần chết mòn, sống được chừng 60 con. Thả tôm hùm bổ sung đợt 2, 3, 4… cũng chẳng khả quan hơn, có đợt chết gần hết đàn. Nhiều người bảo, làm không nổi đâu!”.
 
Trước khi thực hiện đề tài, TS. Minh chưa ngày nào trực tiếp nuôi tôm hùm. Ông chỉ từng tham gia dự án quy hoạch nuôi tôm hùm và làm đề tài về tuần hoàn nước. Ai cũng biết, con tôm hùm sống ở biển, ăn thức ăn tầng đáy, làm sao lên bờ, lại nuôi ở triền núi khô cằn nắng nóng như dốc Đá Trắng!
 
Ban đầu, TS. Minh nuôi tôm hùmtrong những hồ nhỏ vài mét vuông. Tôm hùm chết, ông mổ ra nghiên cứu, gửi mẫu đi phân tích; rồi lại nuôi ở hồ lớn hơn, sâu hơn, nhưng tôm hùm vẫn chết! Ông lại mời chuyên gia kiểm tra: môi trường nước tốt; thức ăn được kiểm duyệt kỹ. Riêng vấn đề phòng, trị bệnh cho tôm hùm là khoa học chưa giải quyết căn cơ. Vậy là TS. Minh quyết định đi tìm ngư dân nuôi tôm hùm ở vịnh Vân Phong.
 
TS. Minh đã gặp các ngư dân. Ông mời họ tham quan khu nuôi tôm hùm trên bờ. Dân cũng mời ông ra bè xem tôm hùm nuôi lồng bè trên biển của họ. Như những bạn chài, TS. Minh thoải mái ngồi nhậu với các ngư dân và ngủ lại trên bè. Quen biết hơn, ông gửi 200 con giống cho 2 ngư dân nuôi giùm để so sánh độ tăng trưởng giữa nuôi ở biển và nuôi trong hồ.
 
                      
                                              TS. Minh kiểm tra sự phát triển của tôm hùm trong bể nuôi nhân tạo.
Gửi tôm hùm cho ngư dân nuôi rồi, ông Minh thường xuyên ra bè thăm tôm, trao đổi. Khi đã thân thiết, mỗi ngư dân một ý, sôi nổi chia sẻ kinh nghiệm chọn giống, phân biệt tôm hùm bệnh, tôm khỏe, cách phòng, trị bệnh… TS. Minh ghi nhận hết, rồi về nghiền ngẫm thêm hàng loạt tài liệu trong và ngoài nước, phân tích, tiếp thu có chọn lọc để cho ra cách phòng, trị bệnh riêng.
Từ tháng 6-2017, tôm hùm giống thả nuôi tại trung tâm bắt đầu phát triển ổn định. Tết Kỷ Hợi 2019 vừa qua, những con tôm hùm loại 1 (từ 0,5kg/con) đã xuất hồ.
 
Ngư dân học ông tiến sĩ
Ngư dân Lê Xuân Hân (tổ 1, thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh) chia sẻ, ông đã mười mấy năm bươn chải nuôi tôm hùm lồng trong vịnh Vân Phong. Cơn bão năm 2017 cuốn sạch 500 lồng với 35.000 - 40.000 con tôm hùm giống, mất vài chục tỷ đồng. 100 con tôm giống của TS. Minh gửi nuôi cũng bị trôi mất.
 
Hiện nay, tôm hùm ông Hân nuôi đạt 0,5kg/con cũng bị chết nhiều do đen mang. “Nuôi tôm hùm ngoài biển 18 tháng, bán 1,4 - 1,5 triệu đồng/kg mới “cán vốn” thôi. Mô hình của thầy Minh khả quan vì khoa học, rút ngắn được công lao động, quản lý được con mồi, kiểm soát được môi trường nước, đặc biệt, chẳng sợ rủi ro gió bão”, ông Hân nói.
 
Đề tài Nghiên cứu công nghệ nuôi thâm canh tôm hùm thương phẩm (tôm hùm bông Panulirus ornatus) bằng thức ăn công nghiệp trong hệ thống tuần hoàn là công trình nghiên cứu cấp bộ, do TS. Mai Duy Minh làm chủ nhiệm, triển khai trong 3 năm (2016 - 2018) với nhiều nội dung, tổng kinh phí được cấp 5,1 tỷ đồng. Trong tháng 3, đề tài sẽ hoàn thành báo cáo kết quả để làm căn cứ đánh giá, xem xét cho phép tiếp tục nghiên cứu.
 
Ông Mai Duy Hảo, 1 trong 3 nhân viên gắn bó với khu nuôi tôm hùm từ ngày đầu, dí dỏm giải thích, ông có nước da trắng là bởi không phải lăn lộn ngoài biển như người nuôi tôm lồng. Hầu hết hoạt động nuôi tôm hùm ở đây đều được máy móc hỗ trợ.
Hệ thống nuôi tôm hùm gồm 2 bể tròn, 2 bể vuông lớn và 8 bể vuông nhỏ sâu nước 1 - 1,4m, cùng nhiều thiết bị phụ trợ. Bể vuông dễ tạo các góc khuất giúp tôm hùm trú ẩn, tránh bị ăn thịt; bể tròn lại tạo dòng xoáy, giúp loại bỏ chất thải, thức ăn dư qua lỗ thoát ở tâm đáy bể.
 
Đường kính hay cạnh bể từ 3m trở lên đảm bảo khoảng cách cho tôm hùm thương phẩm bật lùi không bị chạm vào thành bể gây tổn thương. Mỗi bể đều treo lưới để tôm đeo bám. Nước biển từ bể nuôi chảy vào bể lắng để giữ lại chất thải dạng hạt, rồi qua bể lọc sinh học để được vi sinh vật xử lý, sau đó chảy qua bể chứa, làm mát, sục khí Oxy, qua hệ thống UV diệt khuẩn rồi về lại bể nuôi.
 
Không chỉ chủ động về môi trường nước, TS. Minh còn tự làm thức ăn viên. Nuôi tôm hùm trong hồ, nếu dùng toàn thức ăn tươi, thường chứa mầm bệnh, dễ làm tôm bệnh, cũng dễ ô nhiễm do thức ăn thừa. Qua nhiều lần thử nghiệm, TS. Minh đã sản xuất thức ăn viên khá giống thức ăn tự nhiên, tan chậm, phù hợp với đặc tính của tôm hùm, vừa làm giảm giá thành, chủ động phòng bệnh, vừa có ý nghĩa khi chứng nhận xuất khẩu.
 
                        
                                                                            Thức ăn viên cho tôm hùm
Bên cạnh đó, TS. Minh đã chủ động giảm thiểu dịch bệnh trong hồ nuôi tôm hùm mà không cần loại bỏ nguồn tôm giống mang mầm bệnh. Hiện nay, TS. Minh đã kiểm soát được bệnh sữa, bạc vỏ trên tôm hùm và đang tìm cách khống chế bệnh đen mang.
Ông Hân tiết lộ, ông đã nuôi tôm hùm giống bố mẹ, định đưa TS. Minh nghiên cứu cho ra tôm giống mà bão làm chết hết. Hiện ông đang tìm mua đất để xây hồ nuôi tôm hùm trên cạn với quy mô bằng 8/10 quy mô đề tài, sau đó nhờ TS. Minh giúp đỡ kỹ thuật. Điều đó cho thấy, lão ngư này có niềm tin vào tiềm năng của mô hình.
 
Thành quả và trăn trở của nhà khoa học
Đề tài nuôi tôm hùm bông từ con giống 20g/con lên tôm thương phẩm trong bể nuôi tái sử dụng nước, dùng 100% thức ăn viên của TS. Minh đã cơ bản giải quyết được 3 vấn đề quan trọng: quản lý môi trường nước, phòng trị bệnh và tự làm thức ăn công nghiệp.
Tuy vậy, so sánh với kết quả nuôi tôm hùm lồng của người dân thì tăng trưởng khối lượng và tỷ lệ sống vẫn thấp hơn. Sau 18 tháng nuôi, tôm hùm lồng đạt cỡ 0,9 - 1kg/con; tỷ lệ sống 80%; tôm nuôi trong hồ đạt khoảng 0,68kg/con, tỷ lệ sống 71%. Nếu tính trên quy mô 100m2 hồ nuôi, với tổng chi 546 triệu đồng, giá bán 1,8 triệu đồng/kg (tôm loại 1) thì lỗ khoảng 46 triệu đồng.
 
Nhưng tính toán cho thấy, nếu nâng cao chất lượng nước, quản lý hiệu quả hơn tình hình dịch bệnh, đồng thời tiếp tục cải tiến chất lượng thức ăn viên thì tôm có thể đạt 0,8kg/con, tỷ lệ sống 80%, lợi nhuận 41%. Như vậy, tuy trước mắt chưa mang lại lợi nhuận kinh tế nhưng kết quả nghiên cứu trên có ý nghĩa nền tảng để tiếp tục cải tiến kỹ thuật, xây dựng quy trình nuôi tôm hùm thực sự hiệu quả trong vài năm tới, đáp ứng tiêu chí công nghệ cao, sạch môi trường, bền vững và xuất khẩu.
 
Được biết, TS. Minh đã được mời tư vấn xây dựng mô hình phát triển nuôi tôm hùm bông và xanh trên bờ, mỗi loại 5 tấn sản phẩm, quy mô 5.000m2 tại Công ty TNHH Thủy sản Đắc Lộc (tỉnh Phú Yên). Một vài doanh nghiệp cũng đang tìm hiểu và gợi ý sẽ tham gia đầu tư kinh phí để hoàn thiện công nghệ và sở hữu kết quả này.
 
TS. Minh chia sẻ, hy vọng sau này đề tài sẽ liên kết được nhiều doanh nghiệp Việt Nam cùng phát triển, bởi đề tài cho phép nhiều đơn vị tham gia thiết kế, chế tạo các thiết bị, hồ nuôi nhiều kích cỡ; hoặc cung cấp nguyên liệu sản xuất thức ăn… Nhưng cái khó là phải giữ được công nghệ cho doanh nghiệp Việt. Trước mắt, những người dân có kinh nghiệm nuôi tôm hùm lồng có thể áp dụng nuôi trong bể bán tuần hoàn (thay nước biển thường xuyên hơn) và dùng thức ăn tươi, có lãi mà ít rủi ro hơn nuôi lồng biển.
                                                                                                                         Theo Nguyễn Vũ (Báo Khánh Hòa)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Cụ bà có người chồng “đẹp trai hết mức     . Không thèm giống bất kỳ hệ thống         . Suýt nữa, chỉ suýt nữa thôi,  

    có thể” và ước mơ  mua 5 giây trên            khuôn mẫu nào, nền giáo dục Phần              một thiên tài bóng đá đã 

     truyền hình để nói 3 từ đặc biệt                     Lan vẫn… đứng đầu thế giới?                    không thể nào xuất hiện

        NO PHOTO                        NO PHOTO                      NO PHOTO

 Một cụ bà 94 tuổi tại Mỹ mơ ước truyền đi thông điệp 3 từ           Hoa Kỳ không được xếp hàng đầu khi nói đến chất lượng            Ở cái tuổi 34, tiền bạc, danh vọng và sự thừa nhận, tất cả

mà bà tâm đắc nhất trên sóng TV. Khi câu chuyện của bà            hệ thống giáo dục. Vinh dự đó lại thuộc về Phần Lan, một            những thứ ấy Ronaldo đã đủ đầy. Nhưng ít ai biết được

được gửi đến đài truyền hình, nó xúc động đến nỗi, họ                quốc gia Bắc Âu không theo bất kỳ hệ thống khuôn mẫu                rằng,chân sút số 1 Bồ Đào Nha – Cristiano Ronaldo

quyết định thực hiện miễn phí giấc mơ này.                                    nào trong các trường học.                                                                     suýt nữa .đã không có mặt trên đời này

 

. Những nhân tố cốt lõi nào thay đổi vận      . Dân quân biển của Trung Quốc ở     . Cảnh tỉnh cho tất cả: “Lưỡi là gốc 

mệnh đời người?  Đây là điều mà dường       Biển Đông:  Chiêu trò “lập lờ đánh        rễ của lợi hại,  miệng là cửa ngõ

       như ai ai cũng đang tìm kiếm.                         lận con đen” của Bắc Kinh                             của phúc hoạ”.

           NO PHOTO                        NO PHOTO                          

Trong thời đại mà đạo đức xã hội sa sút, dục vọng con         Đã từng không ít lần tàu cá dân quân Trung Quốc thị uy gây       Nói – là một loại năng lực; im lặng, lại là một loại trí tuệ.

người quá lớn, vậy đâu là nhân tố cốt lõi thay đổi vận             rối ở Biển Đông, nhưng chưa bao giờ rầm rộ như gần đây.          Chúng ta mất vài năm để học nói, nhưng lại mất mấy chục

mệnh đời người? Đây là điều mà dường như ai ai                  Tuần qua rộ tin họ đã bao vây đảo Thị Tứ, đuổi ngư dân                năm để học cách im lặng. Bởi vậy, khi mở miệng cần

cũng đang tìm kiếm.                                                               Philippines ra  khỏi ngư trường vốn quen thuộc với người Phi.          phải nhớ “lưỡi là gốc rễ của lợi hại

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.Khách hàng và nhân viên cũng là…thượng đế:  Bài học hay ở                  . Chuyện vị trạng nguyên xứ Nghệ chỉ thích…làm dân,  nhưng vẫn 

                                                chuỗi nhà hàng làm “đảo điên” thế giới                                                       sẵn sàng giúp Vua khi vận nước lâm nguy

.Mãi tới năm 1789, nhân loại mới có bản hiến pháp đầu tiên.                   . “Anh ngày sau phú quý không thể nói hết,  chỉ tiếc…”: Chuyện 

                                                Vậy các triều đại xưa làm sao thịnh trị?                                                          những lời tiên tri về Đinh Tiên Hoàng

.“Nàng lọ lem” H’Hen Niê và những điều  giải thích vì sao thế                                  Biết để đừng bỏ lỡ: Ba tố chất của một người  có khả năng

                                                                   giới này yêu nàng đến vậy.                                                                                               làm được việc lớn

 . Hà Nội – Còn lại gì  những chữ Hàng…ăn uống xưa, nay?​                  . Trời sinh ta ra ắt có chỗ dùng”,  kẻ tầm thường ắt có phúc phận riêng  

. Thế nào là một con người không còn hy vọng? Hay câu hỏi:                      .Tuyên bố chấn động của thần đồng 12 tuổi người Mỹ:  Chúa thực 

                                                          Giáo dục rốt cuộc là vì điều gì?                                                                        sự hiện hữu, Stephen Hawking đã sai“ 

.Chỉ mong ai đó nói với tôi rằng :  ‘Nước Việt đẹp nhất là con                    .Giọt nước giữa sa mạc và người đàn bà trên chiếc xe   Rolls Royce: 

                                                                         người Việt’,được không ?                                              2 câu chuyện, một bài học cuộc đời đáng giá

.“Nếu tôi sống thêm hai nghìn năm nữa  thì tổ quốc của tôi,...,                      . Cho dù bạn có tài năng cỡ nào đi chăng nữa,  nếu thiếu vắng kỹ ...

. Trần Thủ Độ - Một trời công, tội  và lá số tử vi không phải ai....                   . Có một người đàn ông thuộc về  một…thế giới khác ở Quảng Nam...

. Câu chuyện phong thủy dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt,  một                 . Bạn chăm sóc da & trang điểm thường xuyên, liệu có biết 7 mẹo 

                                                           trong “tứ lệnh tộc” vùng Kinh Bắc                                                                                             hữu ích này không? 

. “Tiểu bất nhẫn tắc loạn đại mưu”: Chuyện 6 vĩ nhân  biết NHẪN         .Vị thầy phong thủy nào đã trấn yếm  khiến vương triều nhà Hồ 

                                                    làm nên đại nghiệp thời Tam Quốc                                                                                 chỉ tồn tại 7 năm ngắn ngủi?

. Bạn thông minh nhưng vẫn thất bại.  Vậy, thông minh…                           .  Câu chuyện phong thủy dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt, một trong 

                                                                     kiểu gì mới thành công?                                                                             “tứ lệnh tộc” vùng Kinh Bắc(P2)

 . Phong thủy - Đâu phải cần đến những ông thầy                                   . Đừng tin họ

. Vì sao người Do Thái luôn thành công?                                                     . Muốn làm giàu cần biết thêm:  5 điều không phải trường kinh tế nào...

. "Tôi đã cố gắng hết sức rồi nhưng tại sao vẫn không có gì?              .Có một “Tam giác quỷ” như thế  ở vùng núi Tây Bắc nước ta, bạn có biết? 

                                             Tôi phải làm sao?". Phải, làm sao đây?          . Bị thầy đuổi học vì “thiểu năng trí tuệ”, người mẹ đã biến 

.Người Mỹ giàu lên nhờ Giấc mơ Mỹ. Còn VN có thể giàu không....                                                              cậu thành thiên tài vĩ đại nhất thế kỷ 

. Câu chuyện của lão ăn mày dưới đây,  một là ăn mày, hai là…            . Vì sao người Do Thái không tin  "không ai giàu ba họ"? 

. Nhớ anh em Lưu –Quan –Trương, bàn về  5 bài học kinh doanh      

                                                   sâu sắc từ Tam Quốc Diễn Nghĩa              .Nếu một ngày bỗng khó khăn chồng chất,  mong bạn hãy đọc 

 . Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.  Hiểu được sẽ .....                                                                              2 mẫu chuyện này rồi…tùy bạn. 

 . Vì sao chúng ta thất bại                                                                 . Bạn có muốn bán được nhiều hàng hóa hơn không? 

Làm gì & vốn đâu - Hai câu hỏi của mọi đời người?               . Biến tấu để.... khác và ... bạn có thị trường