HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Một câu hỏi lớn trước kỹ nguyên sáng tạo:
Các “ông lớn” phải làm gì để khỏi bị đào thải?
 
           
       Trong một hội nghị mới đây tại Thái Lan, với startup đang là câu chuyện thời sự, hội nghị này đặt ra một câu hỏi lớn: Các công ty, tập đoàn hiện hữu sẽ làm gì để bản thân không bị đào thải trước những phát minh thách thức ngành nghề truyền thống của thế kỷ 21?
 
Chúng ta chẳng còn lạ gì, và chuyện này đã và đang tạo áp lực cho nhiều ngành nghề truyền thống tại Việt Nam. Uber và Grab thách thức ngành taxi truyền thống. Airbnb thách thức khái niệm về khách sạn và lưu trú. Netflix thách thức các kênh giải trí truyền thống.
 
Spotify tái định nghĩa cách chúng ta tiếp cận âm nhạc... Đâu đó trên thế giới, luôn tồn tại một startup không tên, đang ngày đêm mày mò nghiên cứu, để lật tung ngành nghề mà ai đó đang theo đuổi. Câu hỏi đặt ra là, các tập đoàn lớn, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ làm gì để tồn tại trong bối cảnh này? Đây là câu hỏi không mang tính thời thượng như startup, nên có lẽ ít được quan tâm hơn. Trong khi đó, chính tập đoàn lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa mới là những trụ cột nuôi dưỡng nền kinh tế quốc gia.
 
Huấn luyện sáng tạo
Trong quí 2 năm nay, tôi liên tục tiếp các đoàn tham quan dành cho nhân sự cao cấp của các tập đoàn lớn trong khu vực. Họ đi thăm và lắng nghe những chuyển động của thế giới sáng tạo, của các startup, của các chuyên gia trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Lý do họ tổ chức các chuyến tham quan thực tế này, là để kích thích tinh thần sáng tạo của nhân sự trong nội bộ công ty, để mọi người bàng hoàng nhận ra rằng thế giới của họ thật nhỏ bé, và thế giới ngoài kia thay đổi với tốc độ kinh hoàng.
 
Khi trải qua thời gian và quá trình phát triển lâu dài, các tập đoàn, công ty hiện hữu bị giới hạn bởi chính sức ì do chính hệ thống, cơ chế, quy trình và bộ máy tổ chức tạo ra. Vì thế, họ dần mất đi khả năng thích ứng nhanh, khả năng linh hoạt, và tinh thần sáng tạo. Đối với các tập đoàn và công ty thức thời, điều đầu tiên họ có thể làm là tái huấn luyện đội ngũ, giúp đội ngũ bắt kịp với những đổi thay mang tính sống còn của mọi ngành nghề. Họ cần biết rằng, công việc của họ có thể biến mất, bản thân công ty có thể biến mất, như cách của thương hiệu danh giá Toys R Us biến mất vì phá sản năm nay. Tất cả chỉ vì quá chậm.
 
                     
 
Sáng tạo là kỹ năng. Sáng tạo cần phương pháp. Mà kỹ năng và phương pháp hoàn toàn có thể được huấn luyện. Vấn đề là, doanh nghiệp hiện hữu có hiểu rằng đó chính là chìa khóa để tồn tại trong thế kỷ này và những thế kỷ sau?
 
Văn hóa sáng tạo
Học thì dễ, hành thì khó. Người ta có thể đổ ngân sách huấn luyện vô giới hạn để tái đào tạo đội ngũ. Cuối cùng, đội ngũ có sáng tạo được không? Điều này còn phải xem văn hóa doanh nghiệp có cho phép con người ta sáng tạo. Thường thì sáng tạo được các công ty, tập đoàn xây thành dự án. Một buổi sáng đẹp trời nào đó, người ta khánh thành trung tâm sáng tạo và ra mắt ban quản trị dự án sáng tạo. Innovation Lab hay Innovation Center - trung tâm sáng tạo trở thành thời trang. Và ta cứ nhìn xem, có bao nhiêu trung tâm sáng tạo như thế do các tập đoàn, doanh nghiệp lập ra, hiện còn hoạt động? Đến những tập đoàn hùng vĩ nhất về công nghệ, còn phải bỏ dở dự án kiểu này, do hoạt động không hề hiệu quả. Tại sao?
 
Sáng tạo không phải là thời trang. Sáng tạo cũng không phải là phòng ban hay dự án. Sáng tạo phải nằm trong huyết quản của mỗi nhân viên, mỗi đội ngũ, trong từng dòng chảy của mỗi công việc thực hiện hàng ngày. Tôi hay đùa rằng, để tóc dài, mặc đồ dị hợm khác người chẳng qua chỉ là cái mã bên ngoài, chẳng nói được gì về con người sáng tạo bên trong. Sáng tạo nằm trong tư duy, trong cách suy nghĩ, trong cách con người ta tiếp cận và giải quyết vấn đề hàng ngày, hàng giờ. Sáng tạo, vì vậy phải là nền tảng văn hóa của một doanh nghiệp. Và văn hóa đó, phải được xây dựng, nâng niu, thực hành bởi chính những người lãnh đạo. Lãnh đạo không có tư duy sáng tạo, văn hóa không nuôi dưỡng sáng tạo, thì đừng mong có một trung tâm sáng tạo có thể sống sót qua một con trăng.
 
Hợp tác sáng tạo
Một trong những từ khóa quan trọng nhất của thế kỷ sáng tạo là collaboration - hợp tác. Trong một hội nghị về sáng tạo, ngài đại sứ Israel nói rằng, sở dĩ quốc gia này được xếp vào hàng đứng đầu các quốc gia sáng tạo, một phần là nhờ sự đa dạng trong sắc dân, sự giao thoa của những nền tảng kiến thức khác nhau, cách tư duy khác nhau, cách tiếp cận khác nhau. Sáng tạo đòi hỏi sự dung nạp và nuôi dưỡng của những cách làm, cách nghĩ, cách đặt vấn đề, cách giải quyết vấn đề từ những thế giới quan, nhân sinh quan hoàn toàn khác nhau. Đó là lý do, sáng tạo không dừng lại ở kỹ thuật và công nghệ. Nó phải là sự kết hợp lạ lùng nhất của khoa học, kỹ thuật, và nghệ thuật. Vậy, tập đoàn, doanh nghiệp có thể làm gì để mở lòng ra và nuôi dưỡng sự hợp tác này, khi họ có quá nhiều quy trình, cơ cấu nặng nề về tổ chức?
 
                      
 
Có hai điều mà doanh nghiệp hiện hữu cần lưu ý. Trước hết, đội ngũ cần phải được huấn luyện để thay đổi tư duy, để hiểu rằng sáng tạo là sống còn, để thay đổi thái độ rằng chẳng có ai là giỏi nhất. Một tập đoàn, có thể biến mất, có thể bị xóa sổ bởi phát minh của một đứa trẻ nào đó mà bình thường bạn còn không thèm nhìn đến. Khi đã có tư duy và thái độ tôn trọng sáng tạo rồi, có hai hướng hợp tác có thể mở ra. Một là, doanh nghiệp thu hút cộng đồng startup và sáng tạo đến với mình, bằng cách xây dựng những vườn ươm, chương trình hỗ trợ sáng tạo, hỗ trợ startup trong những ngành nghề liên quan. Ví dụ ngân hàng thì ươm startup về FinTech - công nghệ tài chính, công nghệ blockchain. Tập đoàn về thực phẩm thì ươm các startup về nông nghiệp, chế biến thực phẩm, dịch vụ ẩm thực...
 
Hai là, nếu không có nguồn lực để tự mình vận hành, doanh nghiệp có thể hợp tác với các trung tâm, cộng đồng sáng tạo hiện có của Nhà nước hoặc tư nhân để tham gia vào các hoạt động xây dựng nhóm ngành (cluster) có liên quan đến doanh nghiệp mình, tham gia ươm tạo các startup có tiềm năng, tham gia tạo cơ hội trở thành nơi thử nghiệm cho startup (test-beds), và cuối cùng, tham gia đầu tư, mua lại các nghiên cứu, công nghệ mới có tiềm năng giúp doanh nghiệp sáng tạo hơn.
Dù sử dụng hình thức tiếp cận nào, sự tham gia, tương tác sâu và liên tục của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là vô cùng cần thiết, trước tiên là cho sự sống còn của chính doanh nghiệp.
 
Kinh tế sáng tạo là kinh tế mà ở đó mọi doanh nghiệp, từ tập đoàn, doanh nghiệp nhỏ và vừa đến doanh nghiệp startup đều sáng tạo. Sáng tạo không chỉ là startup. Sáng tạo cần sự liên kết, cần sự hợp tác giữa tất cả các khu vực kinh tế, từ Nhà nước đến tư nhân, từ khởi nghiệp đến tập đoàn. Thiếu đi những liên kết quan trọng này, không thể có một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả và bền vững. (Xem thêm bài: “Một góc nhìn, những câu hỏi, bạn sẽ thấy mình…đổi khác”)
 
                                                                                                                                                  Nguyễn Phi Vân

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni  giảng        . “Tiên tích đức, hậu tầm long”-  Điều       . Lý Tiểu Long - tài năng cái thế, cái 

       giải thế nào về cách tiêu                           làm nên nhà phong thủy Tả                          chết của tuổi thanh xuân:

                 tai, giải hạn?                                            Ao lừng danh đất                                          Vì đâu nên nỗi? (P2)

      NO PHOTO                       NO PHOTO                        NO PHOTO

 

Ngày Xuân, không ít đền chùa tấp nập người đến làm lễ cúng      Từ một cậu bé nghèo khó trở thành nhà phong thủy kiệt       Việc Lý Tiểu Long đột ngột ra đi năm 32 tuổi đã đem đến

sao, giải hạn, cầu tài, với ước mong tiêu tai trừ hoạ, năm mới        xuất  lừng danh đất Việt. Câu chuyện truyền kỳ về cuộc        sự  tiếc nuối vô hạn cho người hâm mộ. Nhưng nhìn từ

thuận buồm xuôi gió. Có một số lễ cúng không hề rẻ, mà hiệu       đời cụ Tả Ao cũng để lại cho người thời nay không ít suy       khía cạnh   võ công truyền thống, Lý Tiểu Long là người 

quả thực sự thì vẫn còn là một ẩn đố.                                             ngẫm, thật   đúng với câu nói: “tiên tích đức, hậu tầm long”.    luyện võ thực thụ,đáng lẽ anh đã có thể để lại sự nghiệp huy …

 

. Với "thông điệp ngoại giao tinh tế”, Việt        . “Người bình thường”  với…    . Nếu không dám ‘bước về phía trước’, 

      Nam chắc chắn  tổ chức Hội nghị                  đôi chân trần trên tuyết                 với những điều này, bạn sẽ mãi

           Thượng đỉnh Mỹ - Triều?                                                                                              ngậm ngùi tiếc nuối

          NO PHOTO                         NO PHOTO                        NO PHOTO

 

Nếu Việt Nam trở thành nơi tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh           Một bà cụ nặng nhọc lê bước trên phố. Bà cụ đi chân đất trên    Cuộc sống vốn ngắn ngủi trong khi tuổi trẻ là hữu hạn.

Mỹ - Triều lần thứ hai thì đây tiếp tục là một thông điệp                 tuyết. Một đôi nam nữ trẻ, tay xách lỉnh kỉnh những  túi to,        Những lựa chọn của bạn ngày hôm nay sẽ quyết định việc

ngoại giao đầy tinh tế của ông Trump.                                            vừa nói chuyện vừa cười đến nỗi không để ý thấy bà cụ.          bạn sẽ thành công hay cảm thấy hối tiếc sau 10 năm nữa.

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

. Lũ cuốn, lở núi, đường hư…chúng ta đổ lỗi cho trời. Vậy các ‘sếp’ xưa            . Người tử tế Park Hang-seo cùng lời nhắn nhủ cho tất cả: Tiềm

                                                                    ứng xử thế nào trước thiên tai?                                                                      năng của đất nước này là vô hạn

.Chữ “uri” của người Hàn, chữ “nghĩa” của người Việt ta:  Sao phải     . Chuyện về người trinh nữ 2018 năm trước với sự ra đời  của Chúa 

                                    nhờ   đến ông Park Hang- seo, chúng ta mới nhớ?                                                      Jesus và truyền thống tặng quà Giáng Sinh

. Tìm thấy mảnh đất “long hổ cùng chầu” táng tổ tiên.  Dòng họ                      . Có một người đàn ông thuộc về một…thế giới khác ở Quảng

                                                                                  Vũ nổi danh đất Việt                                                                                               Nam như thế (P.3)

. Một bí mật về sức mạnh lớn hơn tất cả  trong lá thư của Albert              . Mặt trái của khoa học và thói tự phụ của con người:  Để chúng ta 

                                                                Einstein gửi con gái, bạn có biết?                                                            đừng mãi bảo rằng “phản khoa học”.

. Chuyện “đại ca hè phố” Tấn Beo  và tình người của chàng nghệ sĩ      . Đường đời không có kẻ thù –Một bài học đáng giá ngàn vàng từ cuộc đời Tư Mã Ý 

. Để con cháu trở nên thông thái hơn và thành công hơn,  người      . Tò mò một chút: Gia đình các đời Tổng thống Mỹ  được & không được

                                                        Do Thái đã dạy con như thế nào?                                                                                         làm gì trong Nhà Trắng?

. Để “mọi vật xung quanh không rơi vào bóng tối”,  hãy nghe tỷ phú         . Trở lại vụ án Lệ Chi viên và nỗi oan thấu trời Nguyễn Trãi : Ai thật sự là 

                                                      Lý Gia Thành chia sẻ 4 điều vứt bỏ                                                                                  hung thủ giết vua Lê Thái Tông ?

. Để trở nên quyến rũ hơn trong mắt đàn ông, các mỹ nhân                     . Chuyện về người phụ nữ duy nhất trong lịch sử  chỉ muốn trở thành bậc 

                                                                Trung Hoa xưa đã làm gì?                                                                                  “mẫu nghi thiên hạ”, sinh ra vua

  . Ngẫm hành trình sinh mệnh của cá hồi,  nghĩ về cuộc đời                         .Chỉ dành cho những gia đình giàu có:  Bí quyết gì để một gia tộc

                                                                                 của…tôi và bạn                                                                                                     hưng thịnh suốt 800 năm?

 .Lời khuyên của một triệu phú  về cái giá của… sự giàu có                                  . Thường xuyên nuốt nước bọt,  Hoàng đế Càn Long trường thọ hơn ...

. “Từ bây giờ đừng kêu cha ra mở cửa cho con nữa”:  3 câu chuyện             . Nỗi lo không của riêng ai: Một thế hệ không đọc sách  là một thế hệ 

                                                                        khiến ta thiện lương hơn                                                                                                             không có hy vọng

.Bạn muốn sử dụng phong thủy để cải biến vận mệnh?  Liệu bạn đã       . Dẫu được biết đến là bài thơ thần của Lý Thường Kiệt,  nhưng tác giả 

                                                           vận  dụng phong thủy đúng cách?                                                     “Nam quốc sơn hà” vẫn còn là một dấu hỏi…

.“Nhân sinh có mệnh, phú quý do Trời”.  Vậy ai cai quản phúc phận...  . Nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp  là huyệt Đại Cát, “tụ khí tàng phong” 

. “Điều độ chỉ dành cho những ai hèn nhát”  – Lời nhắn nhủ                       . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái 

                                            của một triệu phú ở thung lũng Silicon        . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

  . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam                          . Tài năng số mệnh may rủi.... Điều gì giúp bạn thành công?

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong                 .“Mối quan hệ gia đình độc hại” –  Một lý giải vì sao chúng ta mãi 

                 khi với một số khác thì việc làm giàu hết sức dễ dàng?                                                                                                        không trưởng thành 

. 5 bài học kinh doanh sâu sắc  từ…Tam Quốc Diễn Nghĩa                     .Trên đời này, vì sao có những người thường  xuyên gặp vận rủi?      

.Cá chép vì sao ngàn năm  vẫn không thể ‘hoá Rồng’?                                 .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

. Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                                 . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

. Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                       . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần 

 . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                              . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?