HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Một câu hỏi lớn trước kỹ nguyên sáng tạo:
Các “ông lớn” phải làm gì để khỏi bị đào thải?
 
           
       Trong một hội nghị mới đây tại Thái Lan, với startup đang là câu chuyện thời sự, hội nghị này đặt ra một câu hỏi lớn: Các công ty, tập đoàn hiện hữu sẽ làm gì để bản thân không bị đào thải trước những phát minh thách thức ngành nghề truyền thống của thế kỷ 21?
 
Chúng ta chẳng còn lạ gì, và chuyện này đã và đang tạo áp lực cho nhiều ngành nghề truyền thống tại Việt Nam. Uber và Grab thách thức ngành taxi truyền thống. Airbnb thách thức khái niệm về khách sạn và lưu trú. Netflix thách thức các kênh giải trí truyền thống.
 
Spotify tái định nghĩa cách chúng ta tiếp cận âm nhạc... Đâu đó trên thế giới, luôn tồn tại một startup không tên, đang ngày đêm mày mò nghiên cứu, để lật tung ngành nghề mà ai đó đang theo đuổi. Câu hỏi đặt ra là, các tập đoàn lớn, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ làm gì để tồn tại trong bối cảnh này? Đây là câu hỏi không mang tính thời thượng như startup, nên có lẽ ít được quan tâm hơn. Trong khi đó, chính tập đoàn lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa mới là những trụ cột nuôi dưỡng nền kinh tế quốc gia.
 
Huấn luyện sáng tạo
Trong quí 2 năm nay, tôi liên tục tiếp các đoàn tham quan dành cho nhân sự cao cấp của các tập đoàn lớn trong khu vực. Họ đi thăm và lắng nghe những chuyển động của thế giới sáng tạo, của các startup, của các chuyên gia trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Lý do họ tổ chức các chuyến tham quan thực tế này, là để kích thích tinh thần sáng tạo của nhân sự trong nội bộ công ty, để mọi người bàng hoàng nhận ra rằng thế giới của họ thật nhỏ bé, và thế giới ngoài kia thay đổi với tốc độ kinh hoàng.
 
Khi trải qua thời gian và quá trình phát triển lâu dài, các tập đoàn, công ty hiện hữu bị giới hạn bởi chính sức ì do chính hệ thống, cơ chế, quy trình và bộ máy tổ chức tạo ra. Vì thế, họ dần mất đi khả năng thích ứng nhanh, khả năng linh hoạt, và tinh thần sáng tạo. Đối với các tập đoàn và công ty thức thời, điều đầu tiên họ có thể làm là tái huấn luyện đội ngũ, giúp đội ngũ bắt kịp với những đổi thay mang tính sống còn của mọi ngành nghề. Họ cần biết rằng, công việc của họ có thể biến mất, bản thân công ty có thể biến mất, như cách của thương hiệu danh giá Toys R Us biến mất vì phá sản năm nay. Tất cả chỉ vì quá chậm.
 
                     
 
Sáng tạo là kỹ năng. Sáng tạo cần phương pháp. Mà kỹ năng và phương pháp hoàn toàn có thể được huấn luyện. Vấn đề là, doanh nghiệp hiện hữu có hiểu rằng đó chính là chìa khóa để tồn tại trong thế kỷ này và những thế kỷ sau?
 
Văn hóa sáng tạo
Học thì dễ, hành thì khó. Người ta có thể đổ ngân sách huấn luyện vô giới hạn để tái đào tạo đội ngũ. Cuối cùng, đội ngũ có sáng tạo được không? Điều này còn phải xem văn hóa doanh nghiệp có cho phép con người ta sáng tạo. Thường thì sáng tạo được các công ty, tập đoàn xây thành dự án. Một buổi sáng đẹp trời nào đó, người ta khánh thành trung tâm sáng tạo và ra mắt ban quản trị dự án sáng tạo. Innovation Lab hay Innovation Center - trung tâm sáng tạo trở thành thời trang. Và ta cứ nhìn xem, có bao nhiêu trung tâm sáng tạo như thế do các tập đoàn, doanh nghiệp lập ra, hiện còn hoạt động? Đến những tập đoàn hùng vĩ nhất về công nghệ, còn phải bỏ dở dự án kiểu này, do hoạt động không hề hiệu quả. Tại sao?
 
Sáng tạo không phải là thời trang. Sáng tạo cũng không phải là phòng ban hay dự án. Sáng tạo phải nằm trong huyết quản của mỗi nhân viên, mỗi đội ngũ, trong từng dòng chảy của mỗi công việc thực hiện hàng ngày. Tôi hay đùa rằng, để tóc dài, mặc đồ dị hợm khác người chẳng qua chỉ là cái mã bên ngoài, chẳng nói được gì về con người sáng tạo bên trong. Sáng tạo nằm trong tư duy, trong cách suy nghĩ, trong cách con người ta tiếp cận và giải quyết vấn đề hàng ngày, hàng giờ. Sáng tạo, vì vậy phải là nền tảng văn hóa của một doanh nghiệp. Và văn hóa đó, phải được xây dựng, nâng niu, thực hành bởi chính những người lãnh đạo. Lãnh đạo không có tư duy sáng tạo, văn hóa không nuôi dưỡng sáng tạo, thì đừng mong có một trung tâm sáng tạo có thể sống sót qua một con trăng.
 
Hợp tác sáng tạo
Một trong những từ khóa quan trọng nhất của thế kỷ sáng tạo là collaboration - hợp tác. Trong một hội nghị về sáng tạo, ngài đại sứ Israel nói rằng, sở dĩ quốc gia này được xếp vào hàng đứng đầu các quốc gia sáng tạo, một phần là nhờ sự đa dạng trong sắc dân, sự giao thoa của những nền tảng kiến thức khác nhau, cách tư duy khác nhau, cách tiếp cận khác nhau. Sáng tạo đòi hỏi sự dung nạp và nuôi dưỡng của những cách làm, cách nghĩ, cách đặt vấn đề, cách giải quyết vấn đề từ những thế giới quan, nhân sinh quan hoàn toàn khác nhau. Đó là lý do, sáng tạo không dừng lại ở kỹ thuật và công nghệ. Nó phải là sự kết hợp lạ lùng nhất của khoa học, kỹ thuật, và nghệ thuật. Vậy, tập đoàn, doanh nghiệp có thể làm gì để mở lòng ra và nuôi dưỡng sự hợp tác này, khi họ có quá nhiều quy trình, cơ cấu nặng nề về tổ chức?
 
                      
 
Có hai điều mà doanh nghiệp hiện hữu cần lưu ý. Trước hết, đội ngũ cần phải được huấn luyện để thay đổi tư duy, để hiểu rằng sáng tạo là sống còn, để thay đổi thái độ rằng chẳng có ai là giỏi nhất. Một tập đoàn, có thể biến mất, có thể bị xóa sổ bởi phát minh của một đứa trẻ nào đó mà bình thường bạn còn không thèm nhìn đến. Khi đã có tư duy và thái độ tôn trọng sáng tạo rồi, có hai hướng hợp tác có thể mở ra. Một là, doanh nghiệp thu hút cộng đồng startup và sáng tạo đến với mình, bằng cách xây dựng những vườn ươm, chương trình hỗ trợ sáng tạo, hỗ trợ startup trong những ngành nghề liên quan. Ví dụ ngân hàng thì ươm startup về FinTech - công nghệ tài chính, công nghệ blockchain. Tập đoàn về thực phẩm thì ươm các startup về nông nghiệp, chế biến thực phẩm, dịch vụ ẩm thực...
 
Hai là, nếu không có nguồn lực để tự mình vận hành, doanh nghiệp có thể hợp tác với các trung tâm, cộng đồng sáng tạo hiện có của Nhà nước hoặc tư nhân để tham gia vào các hoạt động xây dựng nhóm ngành (cluster) có liên quan đến doanh nghiệp mình, tham gia ươm tạo các startup có tiềm năng, tham gia tạo cơ hội trở thành nơi thử nghiệm cho startup (test-beds), và cuối cùng, tham gia đầu tư, mua lại các nghiên cứu, công nghệ mới có tiềm năng giúp doanh nghiệp sáng tạo hơn.
Dù sử dụng hình thức tiếp cận nào, sự tham gia, tương tác sâu và liên tục của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là vô cùng cần thiết, trước tiên là cho sự sống còn của chính doanh nghiệp.
 
Kinh tế sáng tạo là kinh tế mà ở đó mọi doanh nghiệp, từ tập đoàn, doanh nghiệp nhỏ và vừa đến doanh nghiệp startup đều sáng tạo. Sáng tạo không chỉ là startup. Sáng tạo cần sự liên kết, cần sự hợp tác giữa tất cả các khu vực kinh tế, từ Nhà nước đến tư nhân, từ khởi nghiệp đến tập đoàn. Thiếu đi những liên kết quan trọng này, không thể có một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả và bền vững. (Xem thêm bài: “Một góc nhìn, những câu hỏi, bạn sẽ thấy mình…đổi khác”)
 
                                                                                                                                                  Nguyễn Phi Vân

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Vị bác sĩ và bài học về đạo đức               . “Cầm vàng còn sợ vàng rơi;             . Một câu hỏi không ít người muốn

                                                                   Tay cầm quyết định đời đời ấm no”            biết:  Những người như thế nào

                                                                                                                                                      mới gặp được Phật Tổ?

     NO PHOTO                        NO PHOTO                       NO PHOTO

 

 Một bác sĩ vội vàng vào bệnh viện sau khi nhận được          Đó là tờ quyết định vào biên chế nhà nước. Với tờ “Biên chế      Xưa có đôi vợ chồng già, cả đời thắp hương bái Phật, luôn 

cuộc gọi cho một ca phẫu thuật khẩn cấp. Ông nhanh          suốt đời” này, người có nó nghiễm nhiên được hưởng mọi          luôn hướng thiện. Tro hương mà họ thắp bái Phật, Bồ Tát 

chóng thay trang phục và đi thẳng vào phòng cấp cứu.        chế  độ, quyền lợi suốt đời, dù họ làm việc có hiệu quả hay        gom lại đầy một bao. Hai cụ càng ngày tuổi càng cao và

                                                                                                            không. Và đó chính là lực cản, là nguyên nhân trì trệ của ....       mong muốn cuối đời của họ là được một lần gặp Phật tổ

 

. Trên đỉnh cao quyền lực, nhìn lại    . Trải qua cả hai tình huống cực nghèo  . Đối diện với khách hàng đang tức

   con đường thành công của tỷ           và rất giàu,  tôi đã học được ít nhiều          giận tới khiếu nại,  bạn nên làm 

         phú Donald Trump                                  về ý nghĩa của đồng tiền                            gì để tất cả cùng…vui?

     NO PHOTO             NO PHOTO                      

 

Ông trùm bất động sản của nước Mỹ rồi trở thành Tổng thống,        Tim Denning là blogger nổi tiếng, tác giả của trang web               Đối diện với khách hàng đang tức giận tới khiếu nại, 

hình ảnh của tỷ phú Donald Trump không chỉ được nhân dân          Addicted2Success, chuyên viết về đề tài khởi nghiệp và              việc xử lý thỏa đáng có thể biến nguy cơ thành cơ hội 

Mỹ biết đến mà đã lan truyền rộng rãi trên toàn thế giới. Vậy           phát triển bản thân. Dưới đây là những đúc rút của ông về ý        và nếu biết vận dụng tốt cơ hội này thì còn có thể tạo 

điều gì đã giúp ông tạo ra sự nghiệp như thế?.                                   nghĩa đồng tiền, vừa được chia sẻ trên mạng xã hội Linkedin.       nên sự ....

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

.

. Chuyện “đại ca hè phố” Tấn Beo  và tình người của chàng nghệ sĩ      . Đường đời không có kẻ thù –Một bài học đáng giá ngàn vàng từ cuộc đời Tư Mã Ý 

. Để con cháu trở nên thông thái hơn và thành công hơn,  người      . Tò mò một chút: Gia đình các đời Tổng thống Mỹ  được & không được

                                                        Do Thái đã dạy con như thế nào?                                                                                         làm gì trong Nhà Trắng?

. Để “mọi vật xung quanh không rơi vào bóng tối”,  hãy nghe tỷ phú         . Trở lại vụ án Lệ Chi viên và nỗi oan thấu trời Nguyễn Trãi : Ai thật sự là 

                                                      Lý Gia Thành chia sẻ 4 điều vứt bỏ                                                                                  hung thủ giết vua Lê Thái Tông ?

. Để trở nên quyến rũ hơn trong mắt đàn ông, các mỹ nhân                     . Chuyện về người phụ nữ duy nhất trong lịch sử  chỉ muốn trở thành bậc 

                                                                Trung Hoa xưa đã làm gì?                                                                                  “mẫu nghi thiên hạ”, sinh ra vua

  . Ngẫm hành trình sinh mệnh của cá hồi,  nghĩ về cuộc đời                         .Chỉ dành cho những gia đình giàu có:  Bí quyết gì để một gia tộc

                                                                                 của…tôi và bạn                                                                                                     hưng thịnh suốt 800 năm?

. Nếu bạn muốn thành công ở tuổi 30 thì ở tuổi 20,  những kỹ                  . Dẫu được biết đến là bài thơ thần của Lý Thường Kiệt,  nhưng tác giả 

                                                                  năng này bạn cần phải học                                                         “Nam quốc sơn hà” vẫn còn là một dấu hỏi…

 .Lời khuyên của một triệu phú  về cái giá của… sự giàu có                               . Thường xuyên nuốt nước bọt,  Hoàng đế Càn Long trường thọ hơn ...

. “Từ bây giờ đừng kêu cha ra mở cửa cho con nữa”:  3 câu chuyện         . Nỗi lo không của riêng ai: Một thế hệ không đọc sách  là một thế hệ 

                                                                         khiến ta thiện lương hơn                                                                                              không có hy vọng

. “Hãy bình tĩnh mà…hoang mang”:  Những chia sẻ với người trẻ         .Bạn muốn sử dụng phong thủy để cải biến vận mệnh?  Liệu bạn đã 

                                                                            của những người còn trẻ                                                                     vận  dụng phong thủy đúng cách?

.“Nhân sinh có mệnh, phú quý do Trời”.  Vậy ai cai quản phúc phận,     . Kiếp nhân sinh những điều mong bạn hiểu,  để khỏi hối hận về sau.      

                                                                         may mắn của bạn?           

.“Mối quan hệ gia đình độc hại” –  Một lý giải vì sao chúng ta mãi         . Ông chủ Nhật và người ăn mày  và câu trả lời vì sao hàng Nhật 

                                                                       không trưởng thành                                                                                                       chinh phục cả thế giới

. “Điều độ chỉ dành cho những ai hèn nhát”  – Lời nhắn nhủ                          .Chuyện vị tiến sĩ cao ngạo và chú gấu chó: Ai cũng nên đọc

                                      của một triệu phú ở thung lũng Silicon                                                                                                                 một lần ... hối tiếc.

  . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam                          . Tài năng số mệnh may rủi.... Điều gì giúp bạn thành công?

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong                  . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

                 khi với một số khác thì việc làm giàu hết sức dễ dàng?               . Chuyện ba chàng trai và vườn táo lạ:   Giàu nghèo nằm ở tầm nhìn 

. 5 bài học kinh doanh sâu sắc  từ…Tam Quốc Diễn Nghĩa                     .Trên đời này, vì sao có những người thường  xuyên gặp vận rủi?      

.Cá chép vì sao ngàn năm  vẫn không thể ‘hoá Rồng’?                                 .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

.Ông Park đã vận dụng binh pháp Tôn Tử và  Quỷ Cốc Tử                       . 5 chiến thuật kinh điển trong binh pháp  giúp cuộc đời bạn thay 

                           như thế nào để dẫn U23 Việt Nam tới kỳ tích?                                                                                                               đổi chỉ sau 1 đêm 

 .7 bài học đáng tiền từ người đàn ông giàu nhất trong lịch sử                   . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

. Gửi các bạn muốn làm GĐ tuổi 22:  Để trở thành doanh                      . Nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp  là huyệt Đại Cát,   

                                                              nhân, cần làm việc 14h/ngày…                                                                                                      “tụ khí tàng phong”  

. Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                                . Chuyện Nhà sư và Chúa trời: Ai cũng cần đọc để biết  nắm bắt cơ hội 

. Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                       . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần 

  . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái         . Chuyện kể rằng, có một người đàn ông, một con chó ngao Tây Tạng và ...

  . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                              . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?