HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

Liệu câu chuyện Icarus muốn vươn tới Mặt Trời có giống với những điều xảy ra hôm nay?
 
Mặt trái của khoa học và thói tự phụ của con người:
Để chúng ta đừng mãi bảo rằng “phản khoa học”.
 
           (15.11.2018) “Phản khoa học”, “khoa học chứng minh rằng…” là những cụm từ chúng ta thường nghe khi con người bất lực trước một hiện tượng tự nhiên nào đó. Tuy nhiên, cùng với thời gian, khoa học thực chứng ngày càng bộc lộ những mặt trái của mình..
 
Trải qua hơn bốn thế kỷ phát triển, khoa học thực chứng hiện đại đã có những phát triển vượt bậc và đóng góp to lớn cho nhân loại. Nhưng cũng không thể phủ nhận được rằng khoa học hiện nay không giải quyết được những vấn nạn lớn như ô nhiễm môi trường, văn minh tinh thần không theo kịp văn minh vật chất… Điều quan trọng là khoa học có nhiều mặt trái mà không phải ai cũng nhận ra.
 
1. Đóng khung quan niệm của con người
Khoa học cơ bản thường gắn liền với các tiên đề, định lý và định nghĩa… Thường thì các khái niệm đó do một nhà khoa học phát biểu, và trở thành nền tảng quan trọng cho việc phát triển các vấn đề tiếp theo. Tuy nhiên, những tiên đề, định lý và định nghĩa đó lại là cái khung hạn chế những nhà khoa học đi sau.
 
Tiến sĩ David Bohm (1917–1992), người đã cống hiến những ý tưởng cách tân cho lý thuyết lượng tử, tâm lý học thần kinh và triết học tinh thần. Ông cho rằng bắt đầu từ khi còn nhỏ, chúng ta đã học để nhìn thế giới qua một cái khung nhất định của những quan niệm, vì vậy chúng ta thường phản ứng ngay lập tức với mỗi trải nghiệm mới, thậm chí trước khi có thời gian để suy nghĩ“Theo cách này, chúng ta tin rằng một số cách cảm nhận và nhận thức thế giới là cố định, mặc dù thực ra là chúng đã được chúng ta khám phá và xây dựng ngay từ khi còn nhỏ và trở thành các thói quen.”
 
Nhà bác học Albert Einstein cho rằng, “quan niệm chung chỉ là hàng loạt những định kiến đã được nhồi nhét vào đầu óc bạn trước khi bạn đủ 18 tuổi.” 
Trong cuốn “Lý thuyết tương đối đặc biệt”, David Bohm viết: “Một khó khăn chính trong việc phát triển các khái niệm mới… trong toàn bộ khoa học – là khuynh hướng bám víu vào các khái niệm cũ vượt quá phạm vi hiệu lực của chúng; xu hướng này rõ ràng được tăng cường bởi thói quen của chúng ta – xem các thực thể và khung nhận thức đã biết như thể chúng có đặc tính vĩnh viễn tuyệt đối.” 
Bohm nhấn mạnh rằng chân lý phải được “hiểu theo một cách linh động về bản chất, và rằng kiến thức của chúng ta về chân lý có thể trải qua những phát triển mới về nền tảng ở thời điểm bất kỳ, những phát triển này có thể mâu thuẫn với cái khung nhận thức cũ theo cách bất ngờ và chứa đựng các đặc điểm mới bất ngờ.” 
 
Ngày nay, có rất nhiều người khi gặp một vấn đề mới trái với quan niệm đã có sẵn, họ sẽ ngay lập tức phủ nhận cho dù những điều đó đã được phát hiện ra và báo cáo bởi giới khoa học. Rõ ràng, đây là phương pháp tư duy bất hợp lý. Chẳng phải Einstein đã dám vượt ra khỏi lý luận của Newton để hình thành thuyết tương đối, và chẳng phải chính Einstein vốn ban đầu không tin và sau đó đã phải thừa nhận rằng hiệu ứng rối lượng tử là có tồn tại?
 
2. Kích thích và nuôi dưỡng thói tự phụ của con người
Albert Einstein đã từng nói:
 
                         
 
Những thành tựu khoa học khiến cho nhiều người tin tưởng rằng, khoa học của con người là vô cùng vĩ đại, vượt trên tất cả, là tuyệt đối đúng đắn, là phương pháp hợp lý duy nhất để nhìn nhận và giải thích thế giới.
Niềm tin vô điều kiện vào khoa học này đã kích thích và nuôi dưỡng thói tự phụ, phóng đại cái tôi của con người hoặc tạo nên những định kiến. Khi gặp một vấn đề gì đó mới, trái biệt với quan niệm hoặc hiểu biết có sẵn, thay vì cởi mở và khiêm tốn tìm hiểu thì rất nhiều người lập tức phủ nhận hoặc không thừa nhận, vì họ cho rằng nó trái với những điều mà khoa học của họ giải thích, hoặc vì khoa học chưa chứng minh, chưa khám phá ra được.
 
Thậm chí mặc dù vấn đề mới đó đã được khoa học chứng minh, giải thích rõ ràng, nhưng vì nó là mới nên nhiều người cũng không muốn tìm hiểu mà vội vàng phán xét rằng chúng là “phản khoa học”, “ngu muội”, “ấu trĩ”.
Ví dụ, mặc dù các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu ở Việt Nam đã thừa nhận khả năng chữa bệnh không dùng thuốc, không chạm tay vào bệnh nhân của lương y Nguyễn Đức Cần, và sự thừa nhận này đã được viết thành sách và tái bản nhiều lần bởi Bộ Văn hóa, nhưng nhiều người vẫn chỉ trích đó là xuyên tạc. Có người còn tin rằng các nhà khoa học “quá bận rộn” để dành thời gian nghiên cứu hoặc giải thích những vấn đề đó.
 
3. Khoa học biến dị trở thành một loại tôn giáo
 
                        
 
Nhiều nhà khoa học hay nhiều người sùng bái khoa học không tự nhận thức được những lỗ hổng to lớn trong hệ thống niềm tin của họ. Họ không có khả năng nhận ra rằng nhiều quan điểm của họ dựa trên một hệ thống niềm tin chứ không phải là một hệ thống tư duy hợp lý.
 
Có khá nhiều người khi nói về sự tiến hóa, cho rằng họ đúng một cách mặc định. Bất cứ ai dám tranh luận với họ đều phải chứng minh rằng họ sai, nhưng bản thân họ không có nghĩa vụ phải chứng minh họ đúng. Niềm tin của chủ nghĩa duy vật khoa học không đòi hỏi bằng chứng, chỉ có đức tin. Tin một sự kiện nào đó là đúng là một nguyên tắc then chốt của thứ tôn giáo duy khoa học. Đây không phải là điều bất thường trong các tôn giáo. Chẳng hạn Thiên Chúa giáo cho rằng Chúa tồn tại và không cần phải “chứng minh” điều đó. Sự tồn tại của Ngài được chấp nhận như một sự kiện của đức tin.
 
Tuy nhiên, chính khoa học cũng đi theo một khuôn mẫu y như thế. Trong cuốn “Pythagoras’ Trousers” (Chiếc quần của Pi-ta-go) viết bởi Margaret Wertheim, do Fourth Estate xuất bản tại London năm 1997 có một chương đặc biệt, đó là Chương 7: Ông Thánh Khoa học (The Saint Scientific).
Đó là một danh hiệu mà tác giả muốn tôn vinh Albert Einstein – người đoạt giải Nobel vật lý và được coi là nhà khoa học lớn nhất của thế kỷ 20 – bởi khó có thể tưởng tượng một con người bằng xương bằng thịt như chúng ta mà có thể “nghĩ ra” nhiều lý thuyết vĩ đại có tầm vóc bao trùm vũ trụ như Einstein. Mọi lý thuyết vật lý hiện đại dường như đều có “dấu vết” – hệ quả trực tiếp hoặc gián tiếp − từ các lý thuyết của Einstein.
 
Nhưng chính Einstein, người được coi là vị “thánh” của khoa học hiện đại lại nhắn nhủ người đời rằng Người nào tự cho mình là quan tòa của Sự thật và Kiến thức đều bị nhấn chìm bởi tiếng cười của các thần linh.” 
Ngày nay, nhiều người coi những nhà khoa học đoạt giải Nobel và phát biểu của họ là những chân lý. Nhưng họ không biết rằng một số giải Nobel đã được trao một cách nhầm lẫn. Ví dụ giải Nobel Y học năm 1926 trao cho một giáo sư Đan Mạch vì đã tìm ra một sinh vật mà ông ta gọi là Spiroptera carcinoma – được cho là gây ra bệnh ung thư nơi loài chuột. Tuy nhiên sau này người ta đã chứng minh rằng sinh vật này không phải là nguyên nhân chính gây ra ung thư.
 
Không chỉ tổ chức xét duyệt giải Nobel nhầm lẫn, mà kể cả nhiều nhà khoa học đoạt giải Nobel cũng có các phát ngôn sai lầm. Ví dụ George Wald (1906 – 1997), Giáo sư về Khoa học thần kinh tại Đại học Harvard, đoạt Giải Nobel về sinh lý học và y khoa năm 1967 đã từng phát biểu: “Chỉ có thể có hai cách giải thích sự sống hình thành như thế nào: 1/ Sự sống hình thành tự phát dẫn tới tiến hóa, hoặc 2/ Sự sống do Chúa sáng tạo… Không có cách giải thích thứ ba. Lý thuyết sự sống hình thành tự phát đã bị bác bỏ về mặt khoa học bởi Louis Pasteur từ 120 năm trước, vì thế chỉ còn cách giải thích là sự sống ra đời bởi tác động siêu nhiên của Chúa. Nhưng tôi không thể chấp nhận triết lý đó bởi vì tôi không muốn tin vào Chúa. Do đó tôi chọn niềm tin vào cái mà tôi biết là bất khả thi về mặt khoa học, đó là sự sống hình thành tự phát dẫn tới tiến hóa.”
 
                          
 
Rõ ràng George Wald biết rõ rằng lý thuyết sự sống hình thành tự phát là SAI về khoa học, nhưng ông vẫn ủng hộ nó, đơn giản vì niềm tin của ông! Liệu uy tín của một nhà khoa học đoạt Giải Nobel có đủ để chúng ta tán thành lý do lựa chọn của ông không? Liệu có thể nói thuyết tiến hóa là một thứ “kinh thánh” của “tôn giáo khoa học”?
4. Khoa học trở thành “cái gậy đánh người”
Ngay từ khi bắt đầu học mẫu giáo, hầu hết mỗi chúng ta đã bắt đầu được tiếp xúc với khoa học. Và khoa học luôn là một một chủ đề rất quan trọng trong mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội: các môn học trong nhà trường đều phân thành 2 loại – khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, trang báo nào, kênh truyền hình nào cũng có chuyên mục khoa học, trong 365 ngày của một năm cũng có một ngày được lựa chọn để tôn vinh các nhà khoa học. Điều này khẳng định rằng khoa học đóng vai trò rất quan trọng và có ảnh hưởng vô cùng lớn trong đời sống của nhân loại.
 
Tuy nhiên lợi dụng sự tin tưởng thái quá thậm chí mù quáng của nhiều người vào “chân lý” của khoa học, nhiều lúc khoa học đã được sử dụng như là một công cụ để công kích ai đó. Chúng ta rất dễ tìm thấy trên các trang mạng xã hội, một số người sẵn sàng chỉ trích một cá nhân, một tổ chức hay một sự kiện nào đó vì họ cho rằng những điều ấy là “phản khoa học” hay “ngụy khoa học.”
Lấy ví dụ, mặc dù đã có rất nhiều báo cáo hay cuốn sách chỉ ra rằng sự tồn tại độc lập của ý thức đối với cơ thể người, hay cụ thể hơn là con người có “linh hồn” hay “nguyên thần” – những thứ tồn tại độc lập với xác thịt của con người. Tuy nhiên do khoa học chưa đủ công cụ và trình độ để chứng minh sự tồn tại của “linh hồn” hay “nguyên thần” của con người, nên nhiều người sùng bái khoa học sẵn sàng công kích và chỉ trích những ai tin vào sự tồn tại của “linh hồn” là mê tín, thiếu hiểu biết, thậm chí là ngu muội.
 
Thậm chí, chính quyền ở một số nước, đặc biệt là ở Trung Quốc, thường xuyên lợi dụng khoa học và những người sùng bái khoa học để chụp mũ và đàn áp tôn giáo, tín ngưỡng với cái cớ là “phản khoa học”, “mê tín”.
5. Khoa học bị lợi dụng để mê hoặc con người
Một trong những học thuyết gây tranh cãi lớn nhất của thế giới hiện đại đó là thuyết tiến hóa – học thuyết được coi là tổng hợp của nhiều môn khoa học. Mặc dù đã có vô số chứng minh rằng thuyết tiến hóa là sai lầm, nhưng cho đến nay nó vẫn chiếm một vị trí vô cùng vững chắc trong hệ thống giáo trình các trường học trên thế giới và có vô số người vẫn tin rằng con người là từ vượn người tiến hóa mà thành.
Triết học duy vật, mà cụ thể là triết học Marx dựa trên sự phát triển hạn hẹp của khoa học thế kỷ 19 đã vội vàng khẳng định sự thống trị của vật chất đối với ý thức, qua đó phủ nhận vai trò của ý thức, phủ nhận sự tồn tại của tín ngưỡng, tôn giáo và các phạm trù đạo đức đối với cuộc sống con người.
 
Trong thực tế thì đã có nhiều nghiên cứu khoa học và các báo cáo những phát hiện trên toàn thế giới khẳng định rằng ý thức thực sự có tác động lớn đến vật chất, thậm chí chứng minh rằng vật chất và ý thức là một thể nhất tính.
Và khoa học, một lần nữa đã được sử dụng một cách tinh vi để mê hoặc con người.
Kết luận
Không thể phủ nhận những đóng góp của khoa học thực chứng hiện đại đối với sự phát triển của nhân loại 400 năm vừa qua, nhưng những phân tích bên trên đã phần nào cho chúng ta thấy những mặt trái của khoa học và tác hại khi nó bị lạm dụng và lợi dụng.
Những gì con người đã biết là hữu hạn, còn những điều chưa biết là vô hạn. Vậy nên, đứng trước những phát hiện mới xung đột với quan niệm vốn có của bản thân, chúng ta cần khiêm tốn, cởi mở mà nhìn nhận thì mới có thể nhận thức lại mới và nhìn nhận lại bản thân. Đó cũng là cách mà nền văn minh và xã hội loài người đã phát triển từ xưa tới nay.
                                                                                                                                Thiện Tâm tổng hợp

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Sự nghiệp của bạn là một cuộc đua            . Có thể bạn phản đối, nhưng…,      . Tiến sĩ Lê Thẩm Dương: "Bất tín, bất

   đường trường.  Nếu chạy nước rút,               đừng tin những gì người                  nghĩa, bất hiếu hoàn toàn sửa được

    bạn có nguy cơ ‘chết trước cửa ...                         tiêu dùng nói                                      nhưng bất nhân thì không"

       NO PHOTO                                              

“Cố gắng không ngừng nghỉ cho đến khi nào thành công” từ         Phản hồi từ người dùng rất hữu ích, nhưng không phải là           Trong chương trình Quyền lực ghế nóng lên sóng truyền

lâu đã được xem như lý do hiển nhiên giúp mọi doanh nhân         tất cả. Để cung cấp đúng điều người tiêu dùng đang mong          hình với chủ đề Tiếc nuối, Xin lỗi, Cảm ơn. Tiến sĩ Lê 

thành đạt trong sự nghiệp, cuộc sống. Tuy nhiên, theo một          muốn, từ đó chăm sóc khách hàng tốt hơn, doanh nghiệp            Thẩm Dương đã có nhiều pha bình luận gay cấn...

nhà sáng lập nổi tiếng, quan điểm này đôi khi lại chính là ....        cần tin vào những dữ liệu người dùng

 

   . Nên làm gì để  thay đổi vận                . Sinh viên thông minh và có kĩ năng         . Một ý tưởng lạ lùng biến cô thành 

        mệnh một đời người?                            họ đang ở đâu?-  Một câu hỏi từ…                     triệu phú:  Huấn luyện

                                                                             quán cà phê, trà sữa, xe ôm                                    mèo đi…toilet

       NO PHOTO                     NO PHOTO                         NO PHOTO

Người xưa cho rằng, phúc khí của một người không những là          Có một nghịch lý: Các bạn sinh viên bây giờ thích lao động      Rebecca Rescate là một cô gái như mọi cô gái khác 

mang theo từ tiền kiếp mà còn do hành thiện tích đức, tích               chân tay hơn lao động trí tuệ. Các bạn sinh viên đang để         ở New York. Căn hộ ở New York, Mỹ, chật chội khiến 

phúc mà có; xét cho cùng, có thể thực sự thay đổi vận mệnh           chất xám của mình đóng cục vào đó để đi chạy xe ôm,            Rebecca  Rescate nẩy ra cách dạy mèo đi toilet của

con người nằm ở hai chữ “nhân quả”.                                                   bê trà sữa... Hãy dùng trí óc để tạo ra giá trị chứ đừng ....          người và bán giải pháp đó khắp thế giới. Thế rồi…

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

. Tìm thấy mảnh đất “long hổ cùng chầu” táng tổ tiên.  Dòng họ Vũ nổi danh đất Việt

. Một bí mật về sức mạnh lớn hơn tất cả  trong lá thư của Albert           . Mặt trái của khoa học và thói tự phụ của con người:  Để chúng ta 

                                                                Einstein gửi con gái, bạn có biết?                                                            đừng mãi bảo rằng “phản khoa học”.

. Chuyện “đại ca hè phố” Tấn Beo  và tình người của chàng nghệ sĩ      . Đường đời không có kẻ thù –Một bài học đáng giá ngàn vàng từ cuộc đời Tư Mã Ý 

. Để con cháu trở nên thông thái hơn và thành công hơn,  người      . Tò mò một chút: Gia đình các đời Tổng thống Mỹ  được & không được

                                                        Do Thái đã dạy con như thế nào?                                                                                         làm gì trong Nhà Trắng?

. Để “mọi vật xung quanh không rơi vào bóng tối”,  hãy nghe tỷ phú         . Trở lại vụ án Lệ Chi viên và nỗi oan thấu trời Nguyễn Trãi : Ai thật sự là 

                                                      Lý Gia Thành chia sẻ 4 điều vứt bỏ                                                                                  hung thủ giết vua Lê Thái Tông ?

. Để trở nên quyến rũ hơn trong mắt đàn ông, các mỹ nhân                     . Chuyện về người phụ nữ duy nhất trong lịch sử  chỉ muốn trở thành bậc 

                                                                Trung Hoa xưa đã làm gì?                                                                                  “mẫu nghi thiên hạ”, sinh ra vua

  . Ngẫm hành trình sinh mệnh của cá hồi,  nghĩ về cuộc đời                         .Chỉ dành cho những gia đình giàu có:  Bí quyết gì để một gia tộc

                                                                                 của…tôi và bạn                                                                                                     hưng thịnh suốt 800 năm?

 .Lời khuyên của một triệu phú  về cái giá của… sự giàu có                                  . Thường xuyên nuốt nước bọt,  Hoàng đế Càn Long trường thọ hơn ...

. “Từ bây giờ đừng kêu cha ra mở cửa cho con nữa”:  3 câu chuyện             . Nỗi lo không của riêng ai: Một thế hệ không đọc sách  là một thế hệ 

                                                                         khiến ta thiện lương hơn                                                                                              không có hy vọng

.Bạn muốn sử dụng phong thủy để cải biến vận mệnh?  Liệu bạn đã       . Dẫu được biết đến là bài thơ thần của Lý Thường Kiệt,  nhưng tác giả 

                                                           vận  dụng phong thủy đúng cách?                                                     “Nam quốc sơn hà” vẫn còn là một dấu hỏi…

.“Nhân sinh có mệnh, phú quý do Trời”.  Vậy ai cai quản phúc phận,      . Nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp  là huyệt Đại Cát, “tụ khí tàng phong” 

                                                                         may mắn của bạn?                   . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái 

.“Mối quan hệ gia đình độc hại” –  Một lý giải vì sao chúng ta mãi         . Ông chủ Nhật và người ăn mày  và câu trả lời vì sao hàng Nhật 

                                                                       không trưởng thành                                                                                                       chinh phục cả thế giới

. “Điều độ chỉ dành cho những ai hèn nhát”  – Lời nhắn nhủ                          .Chuyện vị tiến sĩ cao ngạo và chú gấu chó: Ai cũng nên đọc

                                      của một triệu phú ở thung lũng Silicon                                                                                                                 một lần ... hối tiếc.

  . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam                          . Tài năng số mệnh may rủi.... Điều gì giúp bạn thành công?

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong                  . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

                 khi với một số khác thì việc làm giàu hết sức dễ dàng?               . Chuyện ba chàng trai và vườn táo lạ:   Giàu nghèo nằm ở tầm nhìn 

. 5 bài học kinh doanh sâu sắc  từ…Tam Quốc Diễn Nghĩa                     .Trên đời này, vì sao có những người thường  xuyên gặp vận rủi?      

.Cá chép vì sao ngàn năm  vẫn không thể ‘hoá Rồng’?                                 .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

 .7 bài học đáng tiền từ người đàn ông giàu nhất trong lịch sử                   . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

. Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                                . Chuyện Nhà sư và Chúa trời: Ai cũng cần đọc để biết  nắm bắt cơ hội 

. Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                       . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần 

 . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                              . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?