HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

Chiếc xô gỗ nghìn đô và câu chuyện hồi sinh ngành thủ công 700 tuổi của nghệ nhân Nhật Bản.
 
Lịch sử 700 năm của những chiếc xô gỗ Nhật
và câu chuyện hồi sinh đáng học cho các làng nghề Việt
 
            (22.1.2019) Với người Nhật, những chiếc xô gỗ “ki-oke” được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, từ múc nước đến đơm cơm, đựng gạo. Với họ, những chiếc xô gỗ có lịch sử 700 năm này là một nét văn hóa khó từ bỏ từ thời xa xưa.
Giờ đây, sau nhiều  thế kỷ lưu truyền và bổ sung dựa trên phương pháp truyền thống đã tạo ra một kết quả hoàn hảo: Người ta gần như không thể nhìn thấy các khớp giữa các thanh gỗ trên thân xô.
Nakagawa, một thợ thủ công lành nghề, chia sẻ: “Đối với tôi, ki-oke không chỉ là một đồ vật mà còn là kỹ nghệ, bề dày lịch sử và là cả một triết lý trong mỗi sản phẩm nữa”. Luôn đề cao trong công việc của mình – Nakagawa đã nhân được phần thưởng xứng đáng khi là người thắng cuộc trong giải thưởng nổi tiếng Loewe Craft 2017.
 
                       
                                                                                           Nakagawa
Duyên nợ với nghề
Câu chuyện bắt đầu với ông nội của Nakagawa, Kameichi, người 90 năm trước làm việc tại xưởng vẽ mộc nổi tiếng Tarugen khi chỉ mới 10 tuổi.
Ở tuổi 45, ông Kameichi đã từ bỏ công việc để thành lập công ty ki-oke của riêng mình, ông gọi nó là Nakagawa Mokkougei. Giờ đây được điều hành bởi Kiyotsugu – con trai của Kameichi và là cha của Nakagawa – công ty vẫn hoạt động và là một trong những công ty mộc truyền thống được đánh giá cao nhất tại Nhật Bản.
Nakagawa ban đầu không hề có ý muốn kế tục công việc của cha mình, nhưng cuối cùng anh bước chân vào công việc kinh doanh gia đình sau khi tốt nghiệp với bằng cử nhân từ Đại học Seika của Kyoto. Anh làm việc từ 10 đến 12 giờ mỗi ngày trong tuần để học nghề.
Năm 2003, anh mở xưởng của riêng mình – vẫn là một nhánh của công ty gia đình – ở tỉnh nông thôn Shiga, cách 90 phút lái xe từ trung tâm thành phố Kyoto mà anh lớn lên.
Không như các thùng gỗ được dùng để múc nước mà bạn thường thấy trong các nhà tắm của xứ sở hoa anh đào, mỗi xô gỗ thủ công của Nakagawa đều là một tạo tác nghệ thuật. Chúng tinh tế đến nỗi không để lộ bất kỳ đường ghép nào.
 
                      
                                                 Mỗi xô gỗ thủ công của Nakagawa đều là một tạo tác nghệ thuật.
Nhưng cũng như các thùng gỗ tiện dụng khác của người Nhật, xô gỗ của Nakagawa được chế tác từ gỗ bách Nhật Bản – loài cây thường được gọi là hinoki. Còn thùng gỗ được làm bằng gỗ bách thì được gọi là ki-oke. Nếu chỉ nhìn vẻ ngoài giản dị của những tạo tác bằng gỗ được bày trên la liệt trên bàn, bạn sẽ không bao giờ ngờ được rằng trị giá của chúng lại lên tới hàng ngàn USD. Nếu đổi sang tiền Việt, chúng chí ít cũng ngoài 23 triệu/chiếc.
Thường thì Nakagawa chỉ mất khoảng 1 ngày để hoàn thành một sản phẩm. Tuy nhiên, đối với những tạo tác đã giành giải Loewe thì khác, phải tốn đến cả 1 tháng cho 1 chiếc.
 
Khó giữ nhưng không thể để những tinh hoa truyền thống bị lụi tàn
 
                      
                                             Khó giữ nhưng không thể để những tinh hoa truyền thống bị lụi tàn.
Tuy nhiên, thời gian đã thay đổi và các đồ dùng rẻ tiền, nhựa hoặc các mặt hàng sản xuất hàng loạt đã trở nên sẵn có, nhu cầu vào thời của cha và ông của anh không còn như xưa nữa. Người thợ mộc thế hệ thứ ba này đã phải thực hiện một số thay đổi cần thiết cho công ty của mình về thiết kế, sản xuất và – cuối cùng – tiếp thị sản phẩm.
“Đối với thế hệ cha và ông tôi, luôn có đủ nhu cầu về sản phẩm của họ để họ không phải sáng tạo”, anh nói.
“Nhưng vì lối sống của mọi người đã thay đổi và họ không còn sử dụng ki-oke nữa. Nhưng đối với tôi, trong mỗi sản phẩm ki-oke chứa đựng những kỹ năng tuyệt vời, bề dày lịch sử, và cả một triết lý [sống]”.
“Để mất điều đó là ‘mottainai’ – một sự xấu hổ lớn – với tôi. Nếu tôi có thể truyền điều này cho thế hệ tiếp theo tôi sẽ sẵn sàng thay đổi hình thức, để hiện đại hóa, miễn là bản chất cũ của nó vẫn còn đó”.
 
Vượt ra khỏi khuôn khổ
Là một nghệ nhân đương đại và nghệ nhân bậc thầy, Nakagawa chủ yếu làm việc một mình, nhưng sau chiến thắng tại Loewe 2017, xô gỗ mỹ nghệ của Nakagawa đã nổi tiếng khắp Châu Âu. Và để sản phẩm ngày càng phổ biến hơn nữa, Nakagawa đã đồng ý hợp tác với nhiều nghệ sĩ và nhà thiết kế như OeO (hãng thiết kế nổi tiếng Đan Mạch), Denis Guidone (thiết kế gia người Ý), Hiroshi Sugimoto (nghệ sĩ đương đại nổi bật người Nhật) và Nendo (công ty thiết kế quyền lực hàng đầu Nhật Bản).
Sự hợp tác đa phương này cũng đưa đến một cách thức sử dụng xô gỗ mới: đó là để ướp lạnh sâm banh (champagne). Trong 2 năm vừa qua, Nakagawa đã là nhà cung cấp chính thức cho hãng rượu Dom Perignon đắt đỏ của Nhật Bản.
 
                       
                                                                       Nakagawa là nhà cung cấp
                                 chính thức xô ướp lạnh sâm banh cho hãng rượu Dom Perignon đắt đỏ của Nhật Bản.
Anh cũng bắt tay với hãng điện gia dụng Panasonic trong dự án GO ON, nơi anh làm việc đối với các phần khái niệm dựa trên chủ đề “thiết bị điện gia dụng của tương lai”.
Ngoài ra, anh còn làm việc với OeO trong dự án “ghế đẩu Ki-oke” dựa trên các dòng sản phẩm và phương pháp thiết kế của xô gỗ truyền thống.
“Điều độc đáo là chúng tôi đều là thế hệ trẻ – chủ yếu ở độ tuổi 30 và 40. Khi chúng tôi gặp nhau, chúng tôi nhận ra mỗi người đều có một cách thức riêng để quảng bá sản phẩm. Sự kết hợp này không giống như phong cách kiểu cũ. Mỗi chúng tôi đều sử dụng các phương tiện truyền thông khác nhau. Xét ra thì nó giống như là một nhóm đa chức năng vậy”, anh nói.
Nakagawa cho biết thái độ đối với hàng thủ công truyền thống ở Nhật Bản đã thay đổi kể từ khi cha anh lần đầu làm việc với ông nội anh tại Nakagawa Mokkougei – ngày nay sự quan tâm lớn nhất đến từ phía bên kia bờ biển xa xôi.
Dù rất được ủng hộ ở cả ở trong lẫn ngoài nước, Nakagawa vẫn không có ý bắt con trai của anh (mới 7 tuổi) nối nghiệp. Bởi Nhật Bản vốn có truyền thống giao trọng trách nối nghiệp gia đình cho con trai cả. Còn Nakagawa thì đã quyết định sẽ nhận thêm học viên và nhân viên, miễn họ có hứng thú với ki-oke và khát khao duy trì ngành nghề thủ công truyền thống này, không để nó bị tàn lụi.
                                                                                                                                                         Hồng Liên (t/h)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

  . Đầu năm đi lễ chùa chiền: Có         . Mãi tới năm 1789, nhân loại mới có    . Xuân Trường – HLV Park, ngược dòng 

        lý nào cứ xin thì sẽ được?                  bản hiến pháp đầu tiên. Vậy các          thành công và thất bại: Câu chuyện

                                                                        triều đại xưa làm sao thịnh trị?                về vị “sứ giả” của điều kỳ lạ ấy

       NO PHOTO                        NO PHOTO                         NO PHOTO

Đến hẹn lại lên, những ngày đầu xuân, già trẻ gái trai lại đua       Vì sao mãi đến tận cuối thế kỷ 18 thì bộ hiến pháp thành       Đó là chàng trai trẻ Lee Dong-jun, người  đã "đạo diễn" 

nhau trẩy hội đi chùa. Tuổi già xin an khang thọ mệnh, tuổi          văn đầu tiên của nhân loại mới xuất hiện? Và tại sao xã         thương vụ đưa Lương Xuân Trường sang K-League 3 năm

trẻ xin công việc, tình duyên, tuổi xồn xồn xin tiền tài, mua          hội  hoàng quyền phương Đông xưa lại chưa từng xuất            trước không mấy thành công và cũng là...người "mai mối" 

mau bán đắt. Cứ vậy, nghìn nghịt cổng chùa, khói hương …       hiện qua hiến pháp nhưng vẫn thịnh trị, an dân?                       HLV Park Hang Seo ngược dòng, đến với bóng đá Việt Nam ..

 

. Biến căng thẳng thành cơ hội thành      . Là doanh nhân, là sếp, bí quyết nào  . Một nhà không quét sao có thể quét 

   công:  Nói cũng dễ như…làm, nếu                để bạn trở thành một người             thiên hạ?-  Một điển cố ngàn năm

           biết 7 chiến lược này                                           hạnh phúc?                                             vẫn chưa hề cũ

      NO PHOTO                                                 

Căng thẳng là một phần không thể tránh khỏi trong cuộc sống.     Hạnh phúc, dù có nhiều hình dung và định nghĩa khác        Con người hiện đại thường nóng vội, tham cái lợi trước 

Nó khiến con người cảm thấy choáng ngợp và sa lầy trong           nhau,  thường thì dễ có ở nơi những người thành đạt và      mắt. Khi gây dựng đại nghiệp, họ chỉ muốn một bước là

những suy nghĩ tiêu cực. Người thành công luôn biết cách            giàu sang. Thành công trong cuộc sống hầu như là điều       thành tựu,  một đêm là thành danh. Họ luôn xem “việc 

biến những căng thẳng trở thành "nhân viên ưu tú" làm việc....       kiện tiên quyết  để có hạnh phúc cá nhân...                          nhỏ” là tầm thường, nhưng lại quên mất rằng

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.“Nàng lọ lem” H’Hen Niê và những điều  giải thích vì sao thế giới này yêu nàng đến vậy.

 . Hà Nội – Còn lại gì  những chữ Hàng…ăn uống xưa, nay?​                  . Trời sinh ta ra ắt có chỗ dùng”,  kẻ tầm thường ắt có phúc phận riêng  

. Thế nào là một con người không còn hy vọng? Hay câu hỏi:                      .Tuyên bố chấn động của thần đồng 12 tuổi người Mỹ:  Chúa thực 

                                                          Giáo dục rốt cuộc là vì điều gì?                                                                        sự hiện hữu, Stephen Hawking đã sai“ 

.Chỉ mong ai đó nói với tôi rằng :  ‘Nước Việt đẹp nhất là con                    .Giọt nước giữa sa mạc và người đàn bà trên chiếc xe   Rolls Royce: 

                                                                         người Việt’,được không ?                                              2 câu chuyện, một bài học cuộc đời đáng giá

.“Nếu tôi sống thêm hai nghìn năm nữa  thì tổ quốc của tôi,...,                      . Cho dù bạn có tài năng cỡ nào đi chăng nữa,  nếu thiếu vắng kỹ ...

. Trần Thủ Độ - Một trời công, tội  và lá số tử vi không phải ai....                   . Có một người đàn ông thuộc về  một…thế giới khác ở Quảng Nam...

. Câu chuyện phong thủy dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt,  một                 . Bạn chăm sóc da & trang điểm thường xuyên, liệu có biết 7 mẹo 

                                                           trong “tứ lệnh tộc” vùng Kinh Bắc                                                                                             hữu ích này không? 

. “Tiểu bất nhẫn tắc loạn đại mưu”: Chuyện 6 vĩ nhân  biết NHẪN         .Vị thầy phong thủy nào đã trấn yếm  khiến vương triều nhà Hồ 

                                                    làm nên đại nghiệp thời Tam Quốc                                                                                 chỉ tồn tại 7 năm ngắn ngủi?

. Bạn thông minh nhưng vẫn thất bại.  Vậy, thông minh…                           .  Câu chuyện phong thủy dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt, một trong 

                                                                     kiểu gì mới thành công?                                                                             “tứ lệnh tộc” vùng Kinh Bắc(P2)

.“Hãy sống như một người giàu có”.  Hiểu đúng triết lý này, bạn...        . Phong thủy - Đâu phải cần đến những ông thầy 

.Cho những ai đang chênh vênh trước cuộc đời:  Chúng ta tạo                  . Đừng tin họ

                                  nên số mệnh hay là nạn nhân của số mệnh?           . Vì sao người Do Thái luôn thành công?   

.“Ám ảnh sai lầm” –  Một sai lầm của mọi đời người                             . Muốn làm giàu cần biết thêm:  5 điều không phải trường kinh tế nào...

. "Tôi đã cố gắng hết sức rồi nhưng tại sao vẫn không có gì?              .Có một “Tam giác quỷ” như thế  ở vùng núi Tây Bắc nước ta, bạn có biết? 

                                             Tôi phải làm sao?". Phải, làm sao đây?          . Bị thầy đuổi học vì “thiểu năng trí tuệ”, người mẹ đã biến 

.Người Mỹ giàu lên nhờ Giấc mơ Mỹ. Còn VN có thể giàu không....                                                              cậu thành thiên tài vĩ đại nhất thế kỷ 

. Câu chuyện của lão ăn mày dưới đây,  một là ăn mày, hai là…            . Vì sao người Do Thái không tin  "không ai giàu ba họ"? 

. Nhớ anh em Lưu –Quan –Trương, bàn về  5 bài học kinh doanh        . Mong muốn cuối đời của Thành Cát Tư Hãn  và cuộc gặp đáng 

                                                   sâu sắc từ Tam Quốc Diễn Nghĩa              .Nếu một ngày bỗng khó khăn chồng chất,  mong bạn hãy đọc 

 . Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.  Hiểu được sẽ .....                                                                              2 mẫu chuyện này rồi…tùy bạn. 

. Tại sao họ thất bại để thành công,  còn chúng ta lại cứ mãi                  . Bạn có muốn bán được nhiều hàng hóa hơn không? 

                                                                 dừng chân sau thất bại?              . Vì sao chúng ta thất bại 

Làm gì & vốn đâu - Hai câu hỏi của mọi đời người?             . Biến tấu để.... khác và ... bạn có thị trường