HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
“Hiệu ứng cửa sổ vỡ”.
Và rồi, tất cả là…quá muộn
 
           (11.1.2019) Lần thứ nhất đến trễ, không bị trừng phạt, rồi mới dưỡng thành thói quen đến trễ; Lần thứ nhất nới lỏng yêu cầu đối với mình, cuối cùng biến thành không có tiêu chuẩn đối với bản thân. Đây là điều mà rất nhiều người đang gặp phải.
 
Thận trọng với những điều được coi là nhỏ nhặt
Tin rằng trong cuộc sống, chúng ta đều đã từng có những trải nghiệm kiểu này: Ban đêm trước khi ngủ, bạn cầm điện thoại di động lên tự nói với mình: “Chỉ chơi mấy phút thôi!”, kết quả thành mấy tiếng đồng hồ.
Bạn vốn tửu lượng không tốt, trên bàn tiệc bằng hữu mời rượu, bạn không tiện từ chối, nói rằng chỉ uống một chén, kết quả là có chén thứ hai, chén thứ ba, cuối cùng trở về nhà trong tình trạng say mèm, thân thể bị hao tổn.
Bạn cùng bằng hữu dạo phố, vốn định không mua thứ gì cả, kết quả, nhân viên cửa hàng giới thiệu cho bạn một chiếc bút kẻ lông mày, cuối cùng bạn mua nguyên một bộ đồ trang điểm về nhà.
Rất nhiều chuyện đều tương tự như vậy, chỉ cần lần đầu tiên thay đổi một chút, kết quả những chuyện diễn ra tiếp theo là không thể kiểm soát được.
Từng nghe qua một câu chuyện rất nổi tiếng: Có một đứa trẻ lần đầu tiên ăn cắp đồ, trộm được một cây kim, người mẹ cảm thấy chỉ là một cây kim mà thôi, nên không trách phạt đứa con. Thế là sau đó đứa trẻ lại tiếp tục trộm những món đồ khác nữa.
Lớn lên, đứa trẻ đó đã trở thành một tay trộm vàng, cuối cùng bị giam vào ngục, còn bị phán quyết tử hình. Anh ta ở trên pháp trường, khóc lớn nói với mẹ: “Nếu lần đầu tiên con trộm cây kim, mẹ nghiêm khắc trừng phạt, thì hôm nay con đã không phải chết!”.
Tục ngữ nói: “Con đê ngàn dặm, vỡ bởi tổ kiến”, nếu như ban đầu bạn không kiểm soát được một vài ham muốn nhỏ, thỏa hiệp một chút, coi thường vài căn bệnh vặt vãnh,… cuối cùng nó sẽ biến thành rất lớn, thậm chí không thể kiểm soát được nữa.
Milan Kundera, một nhà văn Tiệp Khắc từng nói: “Lần đầu tiên phản bội, nếu không thể dừng lại thì sẽ dẫn đến nhiều lần phản bội nữa, cuối cùng giống như phản ứng dây chuyền, sẽ khiến ta càng đi càng xa”.
Lần đầu tiên phóng túng, sẽ có vô số lần về sau
Trong cuộc sống rất nhiều người đều đang nói kiên trì, nhưng người thực sự kiên trì được lại rất ít. Tác giả Murakami Haruki, sinh năm 1949 tại Kyoto, là một trong những tiểu thuyết gia, dịch giả văn học nổi tiếng người Nhật Bản. Từ mùa thu năm 1982 ông bắt đầu chạy bộ, mãi cho đến hôm nay, đã kiên trì được mấy chục năm.
 
                         
                                                                                     Tác giả Murakami Haruki
Người từng kiên trì chạy bộ, đều sẽ gặp được loại tình huống này: Hôm nay bận quá, không thể chạy; hôm nay quá mệt mỏi, để ngày mai chạy; hôm nay tâm trạng không tốt, không muốn chạy… Nếu như có lần lần thứ nhất kiếm cớ để cho mình từ bỏ kiên trì, thì đến cuối cùng, thường sẽ không muốn kiên trì nữa.
 
Haruki cũng tự hỏi liệu bản thân có thể kiên trì được bao lâu. Nhưng ông cũng tự đáp lại mình rằng: “Nếu tôi lấy bận bịu làm cái cớ để không chạy, tôi sẽ không bao giờ chạy lại được nữa. Tôi chỉ có một ít lý do để tiếp tục chạy, và vô số lý do để bỏ. Tất cả những gì tôi có thể làm là giữ cho một ít lý do đó được đánh bóng đẹp đẽ”. Bởi vì ông chưa bao giờ có một lần “lười biếng”, cho nên ông kiên trì cho tới bây giờ.
Kiên trì làm một việc, kiên trì tới cùng xác thực là rất khó, bởi vì thời điểm chúng ta không muốn làm, kiểu gì cũng sẽ tìm cho mình lý do, để cho mình ở vào trạng thái nhẹ nhõm dễ chịu.
Nhưng mà, dù cho kiên trì một sự việc rất khó, cũng đừng để cho mình một lần có ý nghĩ từ bỏ, bởi vì từ bỏ một lần, lần thứ hai lại càng dễ dàng hơn.
 
Hiệu ứng “Cửa sổ vỡ”
 
                        
 
Thuyết “Cửa sổ vỡ” được 2 giáo sư người Mỹ là James Q. Wilson và George L. Kelling giới thiệu đầu tiên trong một bài báo vào tháng 3/1982.
“Nếu một tòa nhà với một vài cửa sổ bị phá vỡ và không được sửa chữa sẽ có xu hướng thu hút những kẻ phá hoại phá thêm vài cửa sổ khác. Cuối cùng, họ có thể đột nhập vào tòa nhà, và nếu nó trống, họ sẽ chiếm lấy nó hoặc thậm chí đốt phá nó. Tương tự như vậy, nếu một vỉa hè có rác tích tụ, thì người ta sẽ tiếp tục xả rác hoặc để cả túi rác ở đó …”
Vào những năm 60, 90 của thế kỷ trước, New York có tỉ lệ tội phạm rất cao mặc dù lúc đó New York đã là một thủ đô tài chính của thế giới. Khắp thành phố, đầy bức tường vẽ sơn chằng chịt, trộm cắp vặt, trốn vé tàu điện, các vụ giết người và mua bán ma tuý …
 
          
                                         Khắp thành phố, đầy bức tường vẽ sơn chằng chịt, trộm cắp vặt, trốn vé tàu điện,
                                                các vụ giết người và mua bán ma tuý … (Ảnh từ Brooklyn Street Art)
Thế rồi, hai thanh tra cảnh sát là David Gunn và William Bratton được phái đến để làm trong sạch hệ thống tàu điện ngầm của New York, vốn là huyết mạch giao thông của gần 97% người dân thành phố. Chỉ sau một vài năm, tình hình tội phạm ở New York đã tụt giảm nhanh xuống 65%. Hai “chuyện nhỏ bé” là xóa sạch những hình sơn vẽ và đưa nhân viên cảnh sát mặc thường phục có mặt tại các nhà ga để bắt những vụ trốn vé tàu… đã làm thay đổi bộ mặt và nét văn hóa của New York.
Khi 2 thanh tra quyết định làm những “chuyện nhỏ bé”, có rất nhiều lời khuyên rằng 2 ông nên tập trung vào những chuyện to tát như án mạng hay buôn bán ma tuý. Nhưng rốt cuộc những chuyện lặt vặt mà 2 ông quyết tâm thực hiện đã mang lại kết quả toàn diện.
Một căn phòng nếu như có cửa sổ bị vỡ, nếu không có ai đi tu bổ, không lâu sau, các cửa sổ khác cũng sẽ vô duyên vô cớ bị người đập vỡ.
 
Một bức tường xuất hiện hình vẽ mà không bị tẩy sạch, rất nhanh trên tường sẽ xuất hiện hàng loạt những nét vẽ nguệch ngoạc, những hình vẽ khó coi.
Tại một nơi rất sạch sẽ, mọi người sẽ không vô ý ném rác ra đó, nhưng một khi trên mặt đất có rác rưởi xuất hiện, mọi người sẽ không chút do dự ném loạn rác rưởi mà không chút cảm thấy xấu hổ.
 
                       
 
Đây chính là lý luận của hiệu ứng “Cửa sổ vỡ”. Đồ tốt mọi người sẽ tận lực bảo hộ nó, nhưng đồ tốt một khi có vết tích, mọi người sẽ tự giác mặc kệ nó trở nên tệ hơn. Tựa như một số người nghiện thuốc, lần thứ nhất không để ý, sau này lâm vào tình trạng nghiện thuốc mà không thể tự thoát ra được, hủy hoại thân thể của mình.
Để một thứ tốt trở thành xấu, thường thường là từ một hành vi rất nhỏ sinh ra đấy. Tựa như lần thứ nhất đến trễ, không có bị trừng phạt, rồi mới dưỡng thành thói quen đến trễ; lần thứ nhất hạ thấp yêu cầu đối với chính mình, cuối cùng đối với mình không còn muốn yêu cầu nữa. Cho nên, đừng bỏ mặc cơ hội lần thứ nhất, đừng phá vỡ cánh cửa sổ đầu tiên.
                                                                                                                                                       Tuệ Tâm, theo SOH

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

     . Biển Đông và nguy cơ đối đầu           . Dành cho những người dám thay         . Lào sẽ là nạn nhân tiếp theo của 

         quân sự Mỹ - Trung ngày                      đổi:  Muốn làm giàu bạn tuyệt                     “vành đai và con đường”

                  càng hiện hữu                                đối nên thay đổi 11 điều này                                 Trung Quốc.

         NO PHOTO                         NO PHOTO                       NO PHOTO

 

 Sự đối đầu quân sự Mỹ-Trung ở Biển Đông rất nguy hiểm.         Nếu bạn làm việc chăm chỉ nhưng thu nhập của bạn vẫn        Lào nằm trong nhóm 8 nước có tỷ lệ nợ với Trung Quốc

Với các sự cố leo thang và lời lẽ hiếu chiến ở cả hai phía,            không đạt được như mức mong muốn thì bạn cần phải           cao  nhất trong nhóm 68 nước có tham gia vào dự án 

nó có thể đang trên bờ vực vượt khỏi tầm kiểm soát, theo            thay đổi. Hãy khám phá ra nguyên nhân vì sao bạn                Vành đai & Con đường, tiền chi ra cho dự án đường sắt 

nhà phân tích Mark J. Valencia...                                                         vẫn chẳng thể làm giàu được.                                                     tương đương một nửa GDP của Lào.

 

. Câu chuyện thật sự về vụ đắm tàu    . Để thành công, cần có trí thông minh    . Forbes: Nếu bạn muốn xây dựng sự 

Titanic:  Sự thật còn “tuyệt vời” hơn           cảm xúc.  Để thành công hơn,                   giàu có,  hãy ghi nhớ những 

      những gì trên màn ảnh nhỏ                         đây là 10 cách cần làm                                      nguyên tắc này

      NO PHOTO                         NO PHOTO                         NO PHOTO

 

Thảm họa Titanic đã được không ít các tác phẩm văn học       Trí thông minh cảm xúc (Emotion Intelligence Quotient – EQ).     Warren Buffett: "Trong các trường kinh doanh, những

và điện ảnh tái hiện, nhưng chắc chắn ít ai biết rằng, câu        là khả năng theo dõi cảm giác và cảm xúc của mình cũng            hoạt  động khó khăn, phức tạp sẽ gặt hái được nhiều 

chuyện thực sự phía sau con tàu còn bi thương và cảm            như của người khác, phân biệt chúng, và sử dụng thông tin         thành quả hơn, nhưng ở trường đời, sự đơn giản sẽ mang 

động hơn nhiều so với các thước phim trên màn ảnh nhỏ.        này để dẫn dắt tư duy và hành động của mình.                            lại hiệu quả tốt hơn".  Đó là 1 trong 8 điều nếu bỏ qua bạn ...

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ 

 

.Có một người đàn ông thuộc về một…thế giới khác ở Quảng Nam như thế (P.7)

. Giáng sinh, bàn chuyện niềm tin: Chúng ta được và mất gì  nếu tin          . Trong cõi u minh, có một đôi mắt  đang dõi theo từng ý từng 

                                                               hoặc không tin vào thần thánh?                                                                                              niệm của chúng ta

. Chúng ta đã sai rồi, hỡi người Việt mến yêu. Vẻ đẹp của người Việt         . Về cuộc "trốn chạy" của 152 đồng bào đến Đài Loan : Trăm đường 

                                                                  chúng ta đâu phải là như thế                                                                                    trốn chạy, chung một tủi hờn

. Sự tử tế đang ở đâu giữa nước Việt chúng ta,  qua lời kể của             . Vì sao tháp chuông nhà thờ trong  trường Đại học Luật 

                                                                   một người “ở bển” mới về?                                                                         TP. HCM không bị phá hủy ?

. Câu chuyện về một sĩ tử ăn may nhất lịch sử khoa                                        .Một trưa hè trong showroom xe hơi và bà mẹ xin nước: 

                                                   cử Việt:   Bỏ bài thi trắng vẫn đỗ tiến sĩ                                                                Hai câu chuyện dân sales “phải” đọc

 . Nếu một mai sắp rời khỏi thế gian này,  bạn sẽ hối tiếc điều gì?        .Hãy tìm cách chạm vào…tiền kiếp,  để con sư tử hùng mạnh trong bạn ....

. Thời cổ đại, các mỹ nhân làm đẹp thế nào  khiến vua chúa ngẩn ngơ?   . Đọc lại Binh pháp Tôn Tử  để hiểu thêm 2 chữ “đợi chờ” của bậc thánh nhân.

. Cổ nhân bảo: “Sinh tử hữu mệnh, phú quý tại thiên”  - Những               . "Tôi đã cố gắng hết sức rồi nhưng tại sao vẫn không có gì?

                                                      lời  này có thực sự đúng không?                                                                                                Tôi phải làm sao?"... 

. Nhà kinh tế học người Rumani và câu chuyện  về một con                    . Khi bạn nghèo, hãy tiêu tiền cho người khác,  đừng tính toán nhiều, nhé ..

                                                   người thích trúng số là…trúng                   .Có lẽ bạn nên biết:  8 kiểu phúc tướng của người phụ nữ 

. Kẻ vô thần bệnh hoạn Hitler và lời giải cho câu hỏi:  Vì sao hắn             . Kẻ vô thần bệnh hoạn Hitler và lời giải cho câu hỏi: Vì sao hắn muốn

                                                  muốn xóa sổ “chủng tộc Do Thái”?                                                                                      xóa sổ “chủng tộc Do Thái”? (P2)

 .Câu chuyện truyền kỳ về cuộc đời cụ Tả Ao, nhà phong thủy          . Cuộc đời Vua Mèo và câu chuyện truyền kỳ về khu dinh thự trên 

                                                                      lừng danh đất Việt                                                                                            mảnh đất mu rùa ở Đồng Văn

. Không phải ở sắc đẹp mà là khí chất, hương vị.  Vậy, “hương vị”            .Không thua kém loài người, chim ưng có thể thọ đến 70 tuổi.  

                                                 gì làm nên một “người đẹp”?                                                          Nếu biết thêm vì sao, có lẽ bạn phải lặng im…xấu hổ

.Cho những ai đang chênh vênh trước cuộc đời: Chúng ta tạo nên ...      .Vì sao người Do Thái không tin  "không ai giàu ba họ"?  

.“Ám ảnh sai lầm” –  Một sai lầm của mọi đời người                              . Phong thủy - Đâu phải cần đến những ông thầy

 . NGƯỜI GIÀU - HỌ ĐÃ LÀM GÌ?                                                               .Giải oan cho Mạc Đăng Dung:  Một góc nhìn khác về triều đại nhà Mạc.

.Nếu một ngày bỗng khó khăn chồng chất,  mong bạn hãy đọc              . Đừng tin họ         

                                                                       2 mẫu chuyện này rồi…tùy bạn.             .Người Mỹ giàu lên nhờ Giấc mơ Mỹ. Còn VN có thể giàu không....

. Mong muốn cuối đời của Thành Cát Tư Hãn  và cuộc gặp đáng                  . 6 bài học "đắt giá đến ngàn đời" từ Thành Cát Tư  Hãn  cho 

                            giá ngàn vàng với Trường Xuân Chân Nhân                                                                                                 những ai muốn làm sếp  

. Câu chuyện của lão ăn mày dưới đây,  một là ăn mày, hai là…          . Và bạn hỡi, đừng bao giờ  để cuộc đời mình phải nói… “giá như”    

                                                      dân sales, không thể không đọc            .Vì sao người Do Thái luôn thành công? 

 . Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.  Hiểu được sẽ .....             . Quý nhân, bạn là ai?  Và trong cuộc đời này, ai là   quý nhân của bạn?   

. Bạn có muốn bán được nhiều hàng hóa hơn không?         . Vì sao chúng ta thất bại?

 . Nỗi sợ thất bại - Một sai  lầm của con người                       .Giai thoại về ngôi mộ nhà họ “Ngô Đình” tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình 

. Bị thầy đuổi học vì “thiểu năng trí tuệ”, người mẹ đã biến          . Một góc nhìn, những câu hỏi, bạn sẽ thấy mình… đổi khác     

                                          cậu thành thiên tài vĩ đại nhất thế kỷ            . Lời khuyên của một người giàu 

Làm gì & vốn đâu - Hai câu hỏi của mọi đời người?           . Biến tấu để.... khác và ... bạn có thị trường