HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

 
Đạo trị quốc của người xưa: "Chân lạnh tổn thương đến tim,
dân lạnh tổn thương đến quốc gia"
 
             (1.1.2019) Mạnh Tử nói: “Chính nhờ nhân đức mà Hạ, Thương, Chu đã giữ được ngai vàng, và cũng vì bất nhân mà họ mất nước. Nó quyết định sự suy đồi hay hưng thịnh, bảo tồn hay diệt vong của các nước chư hầu”.
 
Dưới đây là trí tuệ trị quốc an dân của tiền nhân, được ghi chép trong các thư tịch cổ còn lưu lại tới ngày nay:
 
1. “Từ xưa đến nay, kẻ thù địch với người dân thì sớm muộn người dân tất thắng”.
(Trích “Tân thư – Đại chính thượng” của Giả Nghi đời Hán)
Trong bài thơ “Cảm hứng”, Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm viết:
“Cổ lai quốc dĩ dân vi bản,
Đắc quốc ưng tri tại đắc dân
.”
Tạm dịch:
Xưa nay quốc gia lấy dân làm gốc,
Giữ được quốc gia là do được lòng dân.
 
                          
                                                                      Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm
Các triều đại lịch sử xưa nay đều vậy, thuở đầu lập nước là do được lòng dân. Nhưng đến thời mạt vận thì chỉ vì lợi ích mà đối địch với lòng dân, vua quan quân coi dân như kẻ thù nên mới dẫn đến họa diệt vong.
 
2. “Cái gốc trị quốc là ở yên dân. Cái gốc yên dân là ở đủ dùng. Cái gốc đủ dùng là ở không quấy nhiễu dân làm ăn”.
(Trích “Hoài Nam Tử – Thái tộc”)
Cái gốc quản lý quốc gia là phải làm cho người dân an cư lạc nghiệp. Cái gốc an cư lạc nghiệp là để người dân được ăn mặc tiêu dùng đầy đủ. Cái gốc để người dân có đầy đủ ăn mặc tiêu dùng là không can nhiễu quấy rối cưỡng đoạt, để người dân hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường.
 
Trong Tam Quốc Chí, Trần Thọ cũng có câu: “Quốc dĩ dân vi bản, dân dĩ thực vi Thiên”, nghĩa là: Quốc gia lấy người dân làm gốc, người dân coi việc ấm no là Trời. Như vậy, cái gốc của trị quốc là lo cho người dân được an cư lạc nghiệp, được ấm no.
Người dựng được nước là người coi trọng nhân dân, lo cho cuộc sống và lợi ích của nhân dân, như vậy người dân ắt sẽ quy về, từ đó mà giúp vương triều thành đại nghiệp.
Những năm cuối triều Tần có một thư sinh tên là Lịch Thực Kỳ, học vấn uyên bác. Ông từng hiến kế giúp Lưu Bang mưu trí chiếm được đất Trần Lưu. Sau này ông được phong làm Quảng Dã Quân.
Sau khi triều Tần diệt vong, Lưu Bang và Hạng Vũ tranh bá. Lưu Bang liên kết các địa phương chống lại lực lượng của Hạng Vũ, chiếm đóng Huỳnh Dương và Thành Cao. Phía tây bắc Huỳnh Dương có ngọn núi Ngao Sơn, trên núi có tòa thành nhỏ được xây dựng từ thời nhà Tần. Trong thành có rất nhiều kho chứa lương thực nên mới gọi là Ngao Thương, đây cũng là kho lương thực lớn nhất vùng Quan Đông.
 
Sau khi bị Hạng Vũ tấn công dữ dội, Lưu Bang tính kế rút lui, nhường khu vực từ Thành Cao về phía đông cho Hạng Vũ. Lưu Bang hỏi Lịch Thực Kỳ có kế sách nào không. Lịch Thực Kỳ nói: “Bậc vương giả coi dân là Trời, mà người dân coi cái ăn là Trời. Quân Sở không biết giữ kho thóc mà tiến về phía đông, đây là cơ hội Trời giúp nhà Hán thành công đó. Nếu chúng ta rút khỏi Thành Cao lui về giữ đất Củng, đất Lạc, như thế tức là đem kho lương thực quan trọng như thế này dâng cho kẻ thù. Việc này sẽ gây ra bất lợi vô cùng cho cục diện hiện nay. Mong ngài hãy nhanh chóng tổ chức binh lực, cố thủ Ngao Thương, nhất định sẽ thay đổi được cục diện bất lợi hiện nay”.
Lưu Bang thực hiện theo kế sách Lịch Thực Kỳ, cuối cùng giành được thắng lợi.
 
                         
                             Lưu Bang thực hiện theo kế sách Lịch Thực Kỳ, cuối cùng giành được thắng lợi. (Ảnh minh họa)
 
3. “Ngựa mệt không sợ roi, dân mệt không sợ hình phạt”.
(Trích “Giám thiết luận – Chiếu Thánh” của Hoàn Khoan đời Hán)
Khi ngựa sức cùng lực kiệt thì roi vọt cũng không có tác dụng, nó cũng chẳng sợ nữa. Người dân đói rét khổ cực thì hình phạt nghiêm khắc cũng không khiến họ sợ nữa. Khi người dân bị dồn đến mức không thể sống tiếp thì trấn áp tàn khốc thế nào đi nữa cũng không có tác dụng.
Tục ngữ cũng có những câu như: “Chó cùng rứt giậu”, hay “Con giun xéo lắm cũng quằn”, chính là nói lên đạo lý này.
 
4. “Một người kêu than, thì đạo trị quốc (vương đạo) đã bị tổn hại”.
(Trích “Tiềm phu luận – Cứu biên” của Vương phù đời Hán)
Đạo trị quốc dùng nhân đức cảm hóa thu phục lòng người nên mới được gọi là vương đạo.
Trong nước chỉ cần có một người dân kêu than thống khổ thôi thì có nghĩa đạo trị quốc đã bị tổn hại rồi. Câu nói này tuy đơn giản nhưng lại chứa đựng trí tuệ rất sâu xa: Chớ vì vấn đề nhỏ chỉ liên quan đến thiểu số hoặc người cá biệt mà coi thường bỏ qua. Khổ đau, vui buồn của mỗi người dân đều ảnh hưởng đến an nguy và trị an quốc gia.
 
5. “Chân lạnh tổn thương đến tim, dân lạnh tổn thương đến quốc gia”.
(Trích “Thân giám –  Chính thể” của Tuân Duyệt đời Hán)
Chân lạnh sẽ gây tổn thương cho nội tạng cơ thể người. Người dân áo không đủ mặc thì chính quyền quốc gia sẽ bị tổn hại, bị chê trách.
Tuân Duyệt từng nói rằng sự vui buồn giàu nghèo của người dân là có quan hệ mật thiết đến chính quyền, đến quân chủ, đến người lãnh đạo. Đây cũng chính là tư tưởng ‘lấy dân làm gốc’ của Nho gia.
 
                         
                                      Chân lạnh tổn thương đến tim, dân lạnh tổn thương đến quốc gia. (Ảnh minh họa)
 
6. “Quốc gia hưng thịnh bởi coi dân như con đỏ, quốc gia suy vong bởi coi dân như cỏ rác”.
(Trích “Tam quốc chí – Ngô chí – Hạ Thiệu truyện”)
Quốc gia sở dĩ hưng thịnh là do coi người dân như trẻ sơ sinh mà nâng niu chăm sóc. Ngược lại, một quốc gia khi đã coi người dân như cỏ rác mà chà đạp ruồng bỏ thì quốc gia đó đã đến bờ diệt vong rồi.
Đây chính là lời mà Trung thư lệnh Hạ Thiệu của nước Ngô nói khi khuyên Ngô đế Tôn Hạo, đại ý rằng quân vương cần phải yêu quý và bảo vệ bách tính, bởi chính người dân mới có thể quyết định sự hưng suy tồn vong của quốc gia.
 
7. “Trên bình an là bởi làm yên vui kẻ dưới; tốt cho mình là bởi đem lợi ích cho người”.
(Trích “Ngũ đẳng chư hầu luận” của Lục Cơ đời Tấn)
Người thống trị muốn bình an vô sự, thì cần phải yêu quý bảo vệ chăm lo cho những người dân ở dưới, khiến người người yên vui. Bản thân mình muốn có được lợi ích, thì trước tiên cần phải làm cho người khác có được lợi ích.
Lục Cơ cho rằng: Người thống trị phải chia sẻ quyền lợi với người ở dưới thì mới có thể duy trì thống trị lâu dài được. Cần coi trọng người dân và lợi ích của họ thì đó chính là nguyên tắc quan trọng quản lý quốc gia.
 
                        
                       Trên bình an là bởi làm yên vui kẻ dưới; tốt cho mình là bởi đem lợi ích cho người. (Ảnh minh họa)
 
8. “Việc thiên hạ thì nên cùng với người thiên hạ gánh vác. Trí tuệ một người sao có thể làm nên”.
(Trích “Tống thư – Nhan Diên Chi truyện” của Lương Thẩm Ước đời Nam Triều)
Sự việc của cả một quốc gia nên cùng bàn bạc với người dân toàn quốc để cùng quản lý. Việc phức tạp như thế này lẽ nào trí tuệ sức lực của một người có thể làm nổi?
Thời Tống Văn Đế, Lưu Trạm và Ân Cảnh Nhân độc chiếm triều chính, Binh bộ hiệu úy Nhan Diên Chi đã dùng lời nói này bày tỏ phê phán những người nắm quyền, và nói rõ cái đạo trị quốc.
 
9. “Người giỏi tàng trữ tài sản là tàng trữ ở trong nhân dân”.
(Trích “Tấn thư – Mộ Dung Hoàng tải ký” của Phòng Huyền Linh đời Đường)
Bậc quân chủ giỏi tàng trữ tài sản là người đem tài sản tàng trữ ở trong nhân dân.
Vua nước Tiền Yên là Mộ Dung Hoàng khuyến khích phát triển sản xuất. Nhưng vì chế độ thuế điền địa quá hà khắc, nên Ký thất tham quân Phong Dụ bèn khuyên ông: “Nên giảm thuế mà tàng trữ tài sản đó ở trong bách tính”. Chỉ cần người dân giàu có thì nguồn tài sản quốc gia mới được có được cơ sở vững chắc lâu bền.
          (Còn nữa)
                                                                                                                                                                    ĐKN

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni  giảng        . “Tiên tích đức, hậu tầm long”-  Điều       . Lý Tiểu Long - tài năng cái thế, cái 

       giải thế nào về cách tiêu                           làm nên nhà phong thủy Tả                          chết của tuổi thanh xuân:

                 tai, giải hạn?                                            Ao lừng danh đất                                          Vì đâu nên nỗi? (P2)

      NO PHOTO                       NO PHOTO                        NO PHOTO

 

Ngày Xuân, không ít đền chùa tấp nập người đến làm lễ cúng      Từ một cậu bé nghèo khó trở thành nhà phong thủy kiệt       Việc Lý Tiểu Long đột ngột ra đi năm 32 tuổi đã đem đến

sao, giải hạn, cầu tài, với ước mong tiêu tai trừ hoạ, năm mới        xuất  lừng danh đất Việt. Câu chuyện truyền kỳ về cuộc        sự  tiếc nuối vô hạn cho người hâm mộ. Nhưng nhìn từ

thuận buồm xuôi gió. Có một số lễ cúng không hề rẻ, mà hiệu       đời cụ Tả Ao cũng để lại cho người thời nay không ít suy       khía cạnh   võ công truyền thống, Lý Tiểu Long là người 

quả thực sự thì vẫn còn là một ẩn đố.                                             ngẫm, thật   đúng với câu nói: “tiên tích đức, hậu tầm long”.    luyện võ thực thụ,đáng lẽ anh đã có thể để lại sự nghiệp huy …

 

. Với "thông điệp ngoại giao tinh tế”, Việt        . “Người bình thường”  với…    . Nếu không dám ‘bước về phía trước’, 

      Nam chắc chắn  tổ chức Hội nghị                  đôi chân trần trên tuyết                 với những điều này, bạn sẽ mãi

           Thượng đỉnh Mỹ - Triều?                                                                                              ngậm ngùi tiếc nuối

          NO PHOTO                         NO PHOTO                        NO PHOTO

 

Nếu Việt Nam trở thành nơi tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh           Một bà cụ nặng nhọc lê bước trên phố. Bà cụ đi chân đất trên    Cuộc sống vốn ngắn ngủi trong khi tuổi trẻ là hữu hạn.

Mỹ - Triều lần thứ hai thì đây tiếp tục là một thông điệp                 tuyết. Một đôi nam nữ trẻ, tay xách lỉnh kỉnh những  túi to,        Những lựa chọn của bạn ngày hôm nay sẽ quyết định việc

ngoại giao đầy tinh tế của ông Trump.                                            vừa nói chuyện vừa cười đến nỗi không để ý thấy bà cụ.          bạn sẽ thành công hay cảm thấy hối tiếc sau 10 năm nữa.

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

. Lũ cuốn, lở núi, đường hư…chúng ta đổ lỗi cho trời. Vậy các ‘sếp’ xưa            . Người tử tế Park Hang-seo cùng lời nhắn nhủ cho tất cả: Tiềm

                                                                    ứng xử thế nào trước thiên tai?                                                                      năng của đất nước này là vô hạn

.Chữ “uri” của người Hàn, chữ “nghĩa” của người Việt ta:  Sao phải     . Chuyện về người trinh nữ 2018 năm trước với sự ra đời  của Chúa 

                                    nhờ   đến ông Park Hang- seo, chúng ta mới nhớ?                                                      Jesus và truyền thống tặng quà Giáng Sinh

. Tìm thấy mảnh đất “long hổ cùng chầu” táng tổ tiên.  Dòng họ                      . Có một người đàn ông thuộc về một…thế giới khác ở Quảng

                                                                                  Vũ nổi danh đất Việt                                                                                               Nam như thế (P.3)

. Một bí mật về sức mạnh lớn hơn tất cả  trong lá thư của Albert              . Mặt trái của khoa học và thói tự phụ của con người:  Để chúng ta 

                                                                Einstein gửi con gái, bạn có biết?                                                            đừng mãi bảo rằng “phản khoa học”.

. Chuyện “đại ca hè phố” Tấn Beo  và tình người của chàng nghệ sĩ      . Đường đời không có kẻ thù –Một bài học đáng giá ngàn vàng từ cuộc đời Tư Mã Ý 

. Để con cháu trở nên thông thái hơn và thành công hơn,  người      . Tò mò một chút: Gia đình các đời Tổng thống Mỹ  được & không được

                                                        Do Thái đã dạy con như thế nào?                                                                                         làm gì trong Nhà Trắng?

. Để “mọi vật xung quanh không rơi vào bóng tối”,  hãy nghe tỷ phú         . Trở lại vụ án Lệ Chi viên và nỗi oan thấu trời Nguyễn Trãi : Ai thật sự là 

                                                      Lý Gia Thành chia sẻ 4 điều vứt bỏ                                                                                  hung thủ giết vua Lê Thái Tông ?

. Để trở nên quyến rũ hơn trong mắt đàn ông, các mỹ nhân                     . Chuyện về người phụ nữ duy nhất trong lịch sử  chỉ muốn trở thành bậc 

                                                                Trung Hoa xưa đã làm gì?                                                                                  “mẫu nghi thiên hạ”, sinh ra vua

  . Ngẫm hành trình sinh mệnh của cá hồi,  nghĩ về cuộc đời                         .Chỉ dành cho những gia đình giàu có:  Bí quyết gì để một gia tộc

                                                                                 của…tôi và bạn                                                                                                     hưng thịnh suốt 800 năm?

 .Lời khuyên của một triệu phú  về cái giá của… sự giàu có                                  . Thường xuyên nuốt nước bọt,  Hoàng đế Càn Long trường thọ hơn ...

. “Từ bây giờ đừng kêu cha ra mở cửa cho con nữa”:  3 câu chuyện             . Nỗi lo không của riêng ai: Một thế hệ không đọc sách  là một thế hệ 

                                                                        khiến ta thiện lương hơn                                                                                                             không có hy vọng

.Bạn muốn sử dụng phong thủy để cải biến vận mệnh?  Liệu bạn đã       . Dẫu được biết đến là bài thơ thần của Lý Thường Kiệt,  nhưng tác giả 

                                                           vận  dụng phong thủy đúng cách?                                                     “Nam quốc sơn hà” vẫn còn là một dấu hỏi…

.“Nhân sinh có mệnh, phú quý do Trời”.  Vậy ai cai quản phúc phận...  . Nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp  là huyệt Đại Cát, “tụ khí tàng phong” 

. “Điều độ chỉ dành cho những ai hèn nhát”  – Lời nhắn nhủ                       . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái 

                                            của một triệu phú ở thung lũng Silicon        . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại

  . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam                          . Tài năng số mệnh may rủi.... Điều gì giúp bạn thành công?

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong                 .“Mối quan hệ gia đình độc hại” –  Một lý giải vì sao chúng ta mãi 

                 khi với một số khác thì việc làm giàu hết sức dễ dàng?                                                                                                        không trưởng thành 

. 5 bài học kinh doanh sâu sắc  từ…Tam Quốc Diễn Nghĩa                     .Trên đời này, vì sao có những người thường  xuyên gặp vận rủi?      

.Cá chép vì sao ngàn năm  vẫn không thể ‘hoá Rồng’?                                 .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

. Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                                 . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

. Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                       . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần 

 . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                              . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?