HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

Chịu ơn của người một giọt nước, phải báo đáp lại bằng cả một dòng suối. 
 
Chuyện của Mạnh Thường Quân, Bá Nha, Tử Kỳ:
Học tình bạn của người xưa để nay nhìn lại
 
           “Bố y chi giao” là một thành ngữ chỉ mối thâm giao giữa những người bạn thuở cơ hàn, hoặc tri kỉ trong hoạn nạn. Lịch sử đã lưu lại những câu chuyện về tình bằng hữu gây xúc động lòng người.
 
Mạnh Thường Quân và môn khách
          Trong đám môn hạ của Mạnh Thường Quân có một thực khách đem lòng yêu mến tiểu thiếp của ông. Có người nói với Mạnh Thường Quân rằng: “Làm thực khách của ngài mà lại đi yêu phu nhân của ngài, thật là bất nghĩa, hay là giết ông ta đi”.
          Mạnh Thường Quân nói: “Thấy dung mạo xinh đẹp mà yêu thích là lẽ thường tình của con người!”. Và tha chết môn khách đó.
          Qua một thời gian, Mạnh Thường Quân lại chuẩn bị xe, ngựa, lễ vật cho môn khách nọ, để tiến cử ông ta với vua nước Vệ.
         Trước khi lên đường, Mạnh Thường Quân nói: “Ông và tôi là ‘bố y chi giao’, hi vọng ông và vua nước Vệ có được tiền trình rộng lớn”. Nhờ sự tiến cử của Mạnh Thường Quân, vị môn khách này sau khi đến nước Vệ đã được trọng dụng.
         Về sau quan hệ giữa hai nước Tề, Vệ xấu đi, vua nước Vệ chuẩn bị liên lạc chư hầu đem binh mã đánh nước Tề. Lúc bấy giờ vị môn khách nọ đứng ra ngăn cản, nói rằng:
         “Mạnh Thường Quân là người rất có đạo đức. Tôi từng làm việc có lỗi đối với ông ta, nhưng ông ta không hề trừng phạt tôi, mà còn khen tặng tôi trước mặt ngài. Hơn nữa, tôi nghe nói, vua trước đây của hai nước Tề, Vệ từng cắt máu ăn thề ‘đời sau không đánh lẫn nhau’, mà nay ngài lại vi phạm lời thề. Xin ngài không nên đánh nước Tề, nếu không, tôi nguyện lấy máu nơi cổ của mình làm bẩn áo ngài”.
          Do vị môn khách liều mình ngăn cản, nước Vệ đã bỏ ý định đánh Tề, giúp Mạnh Thường Quân tránh được mối hiểm họa trước mắt.
          Người xưa có câu rất hay rằng: Chịu ơn của người một giọt nước, phải báo đáp lại bằng cả một dòng suối”, huống gì đã chịu ơn người một mạng. Đức hạnh của Mạnh Thường Quân đã khiến vị môn khách cảm kích không thôi, vì thế mà sẵn sàng đem cái chết  ra để đổi lấy sự an toàn cho ân nhân của mình.
         Chỉ một câu “Bố y chi giao”, đã cho thấy cái giao tình của người xưa nặng tựa Thái Sơn, một ngày là huynh đệ thì cả đời vẫn là huynh đệ, có thể vì bạn mà xả thân không nuối tiếc. Là tri kỷ, nên trong bất kể tình huống nào vẫn luôn sát cánh cùng nhau, nếu không phải là đối phương, thì thế gian bao người không ai còn xứng đáng nữa. Cũng giống như câu chuyện về tình bạn giữa Bá Nha và Tử Kỳ mà ngàn đời sau vẫn luôn lưu truyền rộng khắp.
 
Cao sơn lưu thủy, tri kỷ khó tìm
 
                       
                                                                                  Bá Nha và Tử Kỳ. 
          Vào lúc Tấn, Sở đang giao hảo nhau. Bá Nha là người nước Sở, nhưng lại làm quan đến chức Thượng đại phu của nước Tấn. Bá Nha nổi tiếng là một phong lưu mặc khách, lại có ngón đàn tuyệt diệu nhất đời; ngày liền đêm, Bá Nha không bao giờ rời cây Dao cầm thiết thân của mình.
           Năm ấy, trên đường từ Sở về lại Tấn sau  chuyến công cán, Bá Nha cho thuyền đỗ lại bến Hàm Dương vào một đêm trăng thanh gió mát. Bá Nha cho đồng tử đốt lư trầm trước thuyền, rồi lấy Dao cầm ra so phím thử dây.
           Dưới ánh trăng trong, tiếng đàn quyện lấy hương trầm đang cất vút lên cao giữa đêm thu thanh vắng, bỗng một tiếng ”bựt”, dây tơ đồng đứt. Bá Nha giật mình tự nghĩ, hẳn là có người nào đang nghe lén tiếng đàn, bèn chuẩn bị cho quân lính lên bờ tìm hiểu.
          Lúc này, trên bờ mới vọng lên tiếng nói của một gã tiều phu trấn an và ngợi ca tiếng đàn của người trên thuyền. Đó chính là Tử Kỳ. Đôi bên đối đáp không lâu thì Bá Nha nhận ra, Tử Kỳ tuy thân phận thấp hèn, nhưng lại có thể hiểu thấu tiếng đàn của ông. Bá Nha sinh lòng kính phục, mời Tử Kỳ lên thuyền đàm đạo.
           Ngồi đàm đạo không lâu, Bá Nha lại thử tài Tử Kỳ một lần nữa. Ông nối lại dây đàn, tập trung đến chốn non cao, đánh lên một khúc, Tử Kỳ khen rằng: “Thiện tại hồ cổ cầm, nguy nguy hồ nhược Thái Sơn”, nghĩa là: Đánh đàn hay thay, vời vợi tựa Thái Sơn.
Bá Nha ngưng thần, ý tại lưu thủy, khảy lên một khúc nữa, Tử Kỳ lại khen rằng” “Đăng đăng hồ nhược lưu thủy”, nghĩa là: Cuồn cuộn như nước chảy. Sung sướng vì tìm được tri âm. Bá Nha sai người bày tiệc đối ẩm, rồi sau đó lại kết nghĩa anh em với Tử Kỳ. Cả hai hẹn ước vào ngày Trung thu năm sau sẽ lại gặp nhau ở ghềnh đá chân núi Mã Yên…
          Tuy nhiên, trời không chiều lòng người, Tử Kỳ qua đời trước dịp hẹn ước. Tuy nhiên, ông chưa bao giờ quên lời hứa với người anh em kết nghĩa của mình. Tử Kỳ di ngôn lại rằng xin được mai táng ở chân núi Mã Yên để hoàn thành lời hẹn ước với Bá Nha.
 
                       
 
          Ngày hẹn ước, Bá Nha tìm đến nơi thì nghe được tin dữ. Ông đau lòng đến viếng Tử Kỳ, và sau đó sai người mang cây Dao cầm tới, dốc hết tâm lực đàn khúc “Thiên thu trường hận“. Tấu xong khúc nhạc, Bá Nha vái cây Dao cầm một vái, đoạn tay nâng đàn lên cao, đập mạnh vào phiến đá trước mộ Tử Kỳ. Dao cầm vỡ tan, trục ngọc phím đồng rơi lả tả.
Sau đó Bá Nha ngâm bốn câu thơ nói rằng:
Dao cầm đập nát đau lòng phượng,
Ðàn vắng Tử Kỳ, đàn với ai?
Gió xuân khắp mặt bao bè bạn,
Muốn kiếm tri âm, ôi khó thay!
           Lòng yêu thương, tình bạn của Bá Nha và Tử Kỳ trên đời này quả thực khó tìm. Hai người tuy ở hai thế giới khác nhau, một người là quan cho nước Tấn, một người là một danh sĩ ẩn dật, làm nghề đốn củi, nhưng tâm hồn lại đồng điệu với nhau, chỉ qua một vài ngón đàn đã xem nhau như tri kỷ.
          Chiếc Dao cầm của Bá Nha vốn là vật bất ly thân, nhưng cuối cùng đã vỡ vụn chỉ vì không tìm được tri âm của nó. Mới thấy rằng, trong thiên hạ bằng hữu có thể nhiều nhưng để kiếm được một tri kỷ thì không hề dễ. Cho nên, nếu có thể tìm được một người bạn tâm giao thì chính là niềm hạnh phúc, nhất định cần trân trọng và gìn giữ.
 
                                                                                                                                                            Tuệ Tâm (t/h)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Sau hàng thập kỷ để “con rồng Trung   . Giữa “biển” kẻ buôn người bán đó,    .Thế giới đã có thể chẳng giống bây

   Quốc” thức giấc,  ông Trump đang          làm thế nào  để bạn trở thành một             giờ nếu bức thư này bị Tổng 

             từng bước ‘thít cổ’ nó                                 kẻ “buôn may bán đắt”?.                          thống Mỹ lãng quên

       NO PHOTO                                             NO PHOTO

Với bài phát biểu ngày 4/10/2018 của Phó Tổng thống Mỹ               Xã hội ngày càng phát triển, thị trường trăm người bán        Đó là lá thư đặc biệt của nhà bác học Albert Eistein  gửi

Mike Pence, giới chức Mỹ đã trình bày một cái nhìn toàn               vạn  người mua, cạnh tranh khốc liệt. Giữa “biển” kẻ              cho Tổng thống Roosevelt 80 năm trước, được đánh

diện về Trung Quốc cũng như lên kế hoạch chặn đứng                  buôn người bán đó, làm thế nào để bạn trở thành một             giá là một sự kiện có ý nghĩa thay đổi tiến trình lịch sử 

tham vọng của nền kinh tế số 2 thế giới.                                         kẻ “buôn may bán đắt”?- Chia sẻ của một “nhà buôn” trẻ         của nhân loại…Lá thư này vỏn vẹn chỉ có khoảng 20 ..

 

  . Kẻ không được mời chiến thắng       .  Để không đưa ra những quyết định   . Từ ông trùm vũ khí lớn nhất nước Đức 

 Thành quả của  những kinh nghiệm          sai lầm,  Tôn Tử chỉ ra 5 nhược                 đến đế chế BMW:  Bí quyết nào

          tại 18 công ty…phá sản                      điểm nguy hiểm CEO nên tránh                     đứng sau thành công của họ?

        NO PHOTO                                              NO PHOTO

Một công ty lớn tuyển dụng nhân sự. Cuối cùng qua 3 vòng thi        Binh Pháp Tôn Tử đã liệt kê ra 5 nhược điểm nguy hiểm có        Là một trong 10 gia tộc giàu nhất thế giới và nắm quyền 

tuyển chỉ còn lại 11 người được lọt vào vòng cuối cùng để vào        thể dẫn đến thất bại trong việc dụng binh. Dù là các tướng           kiểm  soát tập đoàn BMW nhưng gia tộc Quandt lại có 

6 vị trí quan trọng, do chính tổng giám đốc và những nhân vật        lĩnh ngày xưa, hay lãnh đạo điều hành công ty ngày nay, chỉ         những góc  khuất liên quan tới phát xít Đức trong Thế 

cao cấp trong công ty trực tiếp phỏng vấn.                                      cần nắm vững những điều này sẽ không đưa ra những ....             chiến thứ hai. Cũng  bởi điều này, họ hiếm khi xuất hiện ...

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ 

 

. Nếu một mai sắp rời khỏi thế gian này,  bạn sẽ hối tiếc điều gì?        . “Tôi tử tế”: Lần đầu tiên  bạn làm một việc tử tế là khi nào? 

. Nhà kinh tế học người Rumani và câu chuyện  về một con                    . Khi bạn nghèo, hãy tiêu tiền cho người khác,  đừng tính toán nhiều, nhé ..

                                                   người thích trúng số là…trúng                    .Có lẽ bạn nên biết:  8 kiểu phúc tướng của người phụ nữ 

. Kẻ vô thần bệnh hoạn Hitler và lời giải cho câu hỏi:  Vì sao hắn              . Kẻ vô thần bệnh hoạn Hitler và lời giải cho câu hỏi: Vì sao hắn muốn

                                                  muốn xóa sổ “chủng tộc Do Thái”?                                                                                      xóa sổ “chủng tộc Do Thái”? (P2)

 .Câu chuyện truyền kỳ về cuộc đời cụ Tả Ao, nhà phong thủy          . Cuộc đời Vua Mèo và câu chuyện truyền kỳ về khu dinh thự trên 

                                                                      lừng danh đất Việt                                                                                            mảnh đất mu rùa ở Đồng Văn

. Không phải ở sắc đẹp mà là khí chất, hương vị.  Vậy, “hương vị”            .Không thua kém loài người, chim ưng có thể thọ đến 70 tuổi.  

                                                 gì làm nên một “người đẹp”?                                                          Nếu biết thêm vì sao, có lẽ bạn phải lặng im…xấu hổ

.Cho những ai đang chênh vênh trước cuộc đời:  Chúng ta tạo                .“Cuộc đời của cây tre” và câu chuyện của Jobs:  Những bài học đáng

                                nên số mệnh hay là nạn nhân của số mệnh?                                                                                                  suy ngẫm về thành công

.“Ám ảnh sai lầm” –  Một sai lầm của mọi đời người                              . Muốn làm giàu cần biết thêm:  5 điều không phải trường kinh tế nào...

. "Tôi đã cố gắng hết sức rồi nhưng tại sao vẫn không có gì?              . “Thời buổi này, trung thực đáng giá bao nhiêu?”  Và câu trả

                                        Tôi phải làm sao?". Phải, làm sao đây?                                                                                                    lời khiến ta kinh ngạc

 . NGƯỜI GIÀU - HỌ ĐÃ LÀM GÌ?                                                               .Giải oan cho Mạc Đăng Dung:  Một góc nhìn khác về triều đại nhà Mạc.

.Nếu một ngày bỗng khó khăn chồng chất,  mong bạn hãy đọc            Nếu là 1 trong số 8 kiểu người dưới đây,  có lẽ bạn nên làm mới

                                                                       2 mẫu chuyện này rồi…tùy bạn.                                                                                         bản thân càng sớm càng tốt!

. Mong muốn cuối đời của Thành Cát Tư Hãn  và cuộc gặp đáng             .Bốn câu chuyện, những góc nhìn.  Để có thể vững vàng bước tiếp,

                               giá ngàn vàng với Trường Xuân Chân Nhân                                                                                            bạn không nên bỏ qua

. Quý nhân, bạn là ai?  Và trong cuộc đời này, ai là                               .7 điều gửi sếp của một nhân viên có lòng.  Nếu là sếp, bạn

                                                                          quý nhân của bạn?                                                                                     nên mời cậu này về làm việc  

.Bốn câu chuyện dạy con  dành cho những bậc làm cha, làm mẹ         Nước Nhật với 2 lần mở cửa  và định mệnh được trao tay bởi 2 người Mỹ

.Người Mỹ giàu lên nhờ Giấc mơ Mỹ. Còn VN có thể giàu không....    . 5 luận điểm nghe quen quen dưới đây  có thể “giết chết” con  ....  

. Câu chuyện của lão ăn mày dưới đây,  một là ăn mày, hai là…          . Và bạn hỡi, đừng bao giờ  để cuộc đời mình phải nói… “giá như”    

                                                      dân sales, không thể không đọc            .Vì sao người Do Thái luôn thành công? 

. Nhớ anh em Lưu –Quan –Trương, bàn về  5 bài học kinh doanh           .Vì sao người Do Thái không tin  "không ai giàu ba họ"?  

                                                   sâu sắc từ Tam Quốc Diễn Nghĩa            . Phong thủy - Đâu phải cần đến những ông thầy

 . Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.  Hiểu được sẽ .....              .Nếu bạn đang thất bại và, kể cả…chưa,  chiếc “túi khôn” dưới đây...

. Những lời chúc chấn động và dị thường  của Chánh án                  . Đừng tin họ                                                                             

                       Tòa án Tối cao Mỹ khiến cả thế giới sửng sốt               . Ông vua giải trí Walt Disney  và 7 bài học cuộc sống vô cùng quý giá

  . Bạn có muốn bán được nhiều hàng hóa hơn không?         . Vì sao chúng ta thất bại?

 . Nỗi sợ thất bại - Một sai  lầm của con người                       .Giai thoại về ngôi mộ nhà họ “Ngô Đình” tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình 

. Bị thầy đuổi học vì “thiểu năng trí tuệ”, người mẹ đã biến          . Một góc nhìn, những câu hỏi, bạn sẽ thấy mình… đổi khác     

                                          cậu thành thiên tài vĩ đại nhất thế kỷ            . Lời khuyên của một người giàu 

Làm gì & vốn đâu - Hai câu hỏi của mọi đời người?           . Biến tấu để.... khác và ... bạn có thị trường 

  . 6 bài học "đắt giá đến ngàn đời" từ Thành Cát Tư  Hãn  cho                . Sự khác biệt giữa kẻ bình thường và người xuất chúng,  

                                                        những ai muốn làm sếp                                                                & chuyện phú ông chọn người thừa kế