HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

Chịu ơn của người một giọt nước, phải báo đáp lại bằng cả một dòng suối. 
 
Chuyện của Mạnh Thường Quân, Bá Nha, Tử Kỳ:
Học tình bạn của người xưa để nay nhìn lại
 
           “Bố y chi giao” là một thành ngữ chỉ mối thâm giao giữa những người bạn thuở cơ hàn, hoặc tri kỉ trong hoạn nạn. Lịch sử đã lưu lại những câu chuyện về tình bằng hữu gây xúc động lòng người.
 
Mạnh Thường Quân và môn khách
          Trong đám môn hạ của Mạnh Thường Quân có một thực khách đem lòng yêu mến tiểu thiếp của ông. Có người nói với Mạnh Thường Quân rằng: “Làm thực khách của ngài mà lại đi yêu phu nhân của ngài, thật là bất nghĩa, hay là giết ông ta đi”.
          Mạnh Thường Quân nói: “Thấy dung mạo xinh đẹp mà yêu thích là lẽ thường tình của con người!”. Và tha chết môn khách đó.
          Qua một thời gian, Mạnh Thường Quân lại chuẩn bị xe, ngựa, lễ vật cho môn khách nọ, để tiến cử ông ta với vua nước Vệ.
         Trước khi lên đường, Mạnh Thường Quân nói: “Ông và tôi là ‘bố y chi giao’, hi vọng ông và vua nước Vệ có được tiền trình rộng lớn”. Nhờ sự tiến cử của Mạnh Thường Quân, vị môn khách này sau khi đến nước Vệ đã được trọng dụng.
         Về sau quan hệ giữa hai nước Tề, Vệ xấu đi, vua nước Vệ chuẩn bị liên lạc chư hầu đem binh mã đánh nước Tề. Lúc bấy giờ vị môn khách nọ đứng ra ngăn cản, nói rằng:
         “Mạnh Thường Quân là người rất có đạo đức. Tôi từng làm việc có lỗi đối với ông ta, nhưng ông ta không hề trừng phạt tôi, mà còn khen tặng tôi trước mặt ngài. Hơn nữa, tôi nghe nói, vua trước đây của hai nước Tề, Vệ từng cắt máu ăn thề ‘đời sau không đánh lẫn nhau’, mà nay ngài lại vi phạm lời thề. Xin ngài không nên đánh nước Tề, nếu không, tôi nguyện lấy máu nơi cổ của mình làm bẩn áo ngài”.
          Do vị môn khách liều mình ngăn cản, nước Vệ đã bỏ ý định đánh Tề, giúp Mạnh Thường Quân tránh được mối hiểm họa trước mắt.
          Người xưa có câu rất hay rằng: Chịu ơn của người một giọt nước, phải báo đáp lại bằng cả một dòng suối”, huống gì đã chịu ơn người một mạng. Đức hạnh của Mạnh Thường Quân đã khiến vị môn khách cảm kích không thôi, vì thế mà sẵn sàng đem cái chết  ra để đổi lấy sự an toàn cho ân nhân của mình.
         Chỉ một câu “Bố y chi giao”, đã cho thấy cái giao tình của người xưa nặng tựa Thái Sơn, một ngày là huynh đệ thì cả đời vẫn là huynh đệ, có thể vì bạn mà xả thân không nuối tiếc. Là tri kỷ, nên trong bất kể tình huống nào vẫn luôn sát cánh cùng nhau, nếu không phải là đối phương, thì thế gian bao người không ai còn xứng đáng nữa. Cũng giống như câu chuyện về tình bạn giữa Bá Nha và Tử Kỳ mà ngàn đời sau vẫn luôn lưu truyền rộng khắp.
 
Cao sơn lưu thủy, tri kỷ khó tìm
 
                       
                                                                                  Bá Nha và Tử Kỳ. 
          Vào lúc Tấn, Sở đang giao hảo nhau. Bá Nha là người nước Sở, nhưng lại làm quan đến chức Thượng đại phu của nước Tấn. Bá Nha nổi tiếng là một phong lưu mặc khách, lại có ngón đàn tuyệt diệu nhất đời; ngày liền đêm, Bá Nha không bao giờ rời cây Dao cầm thiết thân của mình.
           Năm ấy, trên đường từ Sở về lại Tấn sau  chuyến công cán, Bá Nha cho thuyền đỗ lại bến Hàm Dương vào một đêm trăng thanh gió mát. Bá Nha cho đồng tử đốt lư trầm trước thuyền, rồi lấy Dao cầm ra so phím thử dây.
           Dưới ánh trăng trong, tiếng đàn quyện lấy hương trầm đang cất vút lên cao giữa đêm thu thanh vắng, bỗng một tiếng ”bựt”, dây tơ đồng đứt. Bá Nha giật mình tự nghĩ, hẳn là có người nào đang nghe lén tiếng đàn, bèn chuẩn bị cho quân lính lên bờ tìm hiểu.
          Lúc này, trên bờ mới vọng lên tiếng nói của một gã tiều phu trấn an và ngợi ca tiếng đàn của người trên thuyền. Đó chính là Tử Kỳ. Đôi bên đối đáp không lâu thì Bá Nha nhận ra, Tử Kỳ tuy thân phận thấp hèn, nhưng lại có thể hiểu thấu tiếng đàn của ông. Bá Nha sinh lòng kính phục, mời Tử Kỳ lên thuyền đàm đạo.
           Ngồi đàm đạo không lâu, Bá Nha lại thử tài Tử Kỳ một lần nữa. Ông nối lại dây đàn, tập trung đến chốn non cao, đánh lên một khúc, Tử Kỳ khen rằng: “Thiện tại hồ cổ cầm, nguy nguy hồ nhược Thái Sơn”, nghĩa là: Đánh đàn hay thay, vời vợi tựa Thái Sơn.
Bá Nha ngưng thần, ý tại lưu thủy, khảy lên một khúc nữa, Tử Kỳ lại khen rằng” “Đăng đăng hồ nhược lưu thủy”, nghĩa là: Cuồn cuộn như nước chảy. Sung sướng vì tìm được tri âm. Bá Nha sai người bày tiệc đối ẩm, rồi sau đó lại kết nghĩa anh em với Tử Kỳ. Cả hai hẹn ước vào ngày Trung thu năm sau sẽ lại gặp nhau ở ghềnh đá chân núi Mã Yên…
          Tuy nhiên, trời không chiều lòng người, Tử Kỳ qua đời trước dịp hẹn ước. Tuy nhiên, ông chưa bao giờ quên lời hứa với người anh em kết nghĩa của mình. Tử Kỳ di ngôn lại rằng xin được mai táng ở chân núi Mã Yên để hoàn thành lời hẹn ước với Bá Nha.
 
                       
 
          Ngày hẹn ước, Bá Nha tìm đến nơi thì nghe được tin dữ. Ông đau lòng đến viếng Tử Kỳ, và sau đó sai người mang cây Dao cầm tới, dốc hết tâm lực đàn khúc “Thiên thu trường hận“. Tấu xong khúc nhạc, Bá Nha vái cây Dao cầm một vái, đoạn tay nâng đàn lên cao, đập mạnh vào phiến đá trước mộ Tử Kỳ. Dao cầm vỡ tan, trục ngọc phím đồng rơi lả tả.
Sau đó Bá Nha ngâm bốn câu thơ nói rằng:
Dao cầm đập nát đau lòng phượng,
Ðàn vắng Tử Kỳ, đàn với ai?
Gió xuân khắp mặt bao bè bạn,
Muốn kiếm tri âm, ôi khó thay!
           Lòng yêu thương, tình bạn của Bá Nha và Tử Kỳ trên đời này quả thực khó tìm. Hai người tuy ở hai thế giới khác nhau, một người là quan cho nước Tấn, một người là một danh sĩ ẩn dật, làm nghề đốn củi, nhưng tâm hồn lại đồng điệu với nhau, chỉ qua một vài ngón đàn đã xem nhau như tri kỷ.
          Chiếc Dao cầm của Bá Nha vốn là vật bất ly thân, nhưng cuối cùng đã vỡ vụn chỉ vì không tìm được tri âm của nó. Mới thấy rằng, trong thiên hạ bằng hữu có thể nhiều nhưng để kiếm được một tri kỷ thì không hề dễ. Cho nên, nếu có thể tìm được một người bạn tâm giao thì chính là niềm hạnh phúc, nhất định cần trân trọng và gìn giữ.
 
                                                                                                                                                            Tuệ Tâm (t/h)

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

.“…Tại sao lại không thử chứ?”. Với “lời        . Bạn cần làm gì để có thể thâm nhập        . Trước cánh cổng Đại học, hãy chậm lại

     khuyên tốt nhất  tôi từng nhận được”            thành công vào thị trường mới?                       đôi chút  để cân nhắc một con 

     này,  ông đã là thị trưởng New York                                                                                              đường ít người lựa chọn hơn.

       NO PHOTO                                            NO PHOTO

 

Và không chỉ 1, ông có 3 nhiệm kỳ liên tiếp làm thị trưởng        Phải có một phương pháp tiếp cận khoa học và nghiêm          Đại học, đó là lựa chọn đương nhiên của rất nhiều người.

Thành phố New York. Ông cũng là người sáng lập và sở         túc. Đó là kinh nghiệm rút ra sau nhiều thành công và cả        Con đường đại học mở ra những viễn cảnh về công việc tốt,

hữu 88% Bloomberg L.P., một công ty truyền thông về            thất bại  trong việc giúp các công ty thâm nhập thị trường        thu nhập cao, chân trời tri thức rộng mở. Nhưng đại học chắc 

tin tức tài chính. Ông là tỷ phú Michael Bloomberg .                mới  của Dave Sutton - Chủ tịch kiêm CEO của...                     chắn không phải con đường duy nhất đưa chúng ta tới tương 

 

. Giới tỷ phú đang chuẩn bị kế hoạch             . Từ sự bại trận của Napoleon, nghĩ           . Thần đồng Nguyễn Đăng Cảo, người 

           gì  trước nguy cơ thảm                                về những “tháp ngà” nhiều                             dám ví vua nhà Thanh như 

             họa trên Trái Đất?                                                CEO đang “ngự”                                           “ếch ngồi đáy giếng”

       NO PHOTO                                           NO PHOTO

 

Douglas Rushkoff là tác giả của nhiều cuốn sách bán chạy         Napoleon bại trận phải chăng là do quá chủ quan trên đỉnh      Trong lịch sử khoa bảng dân tộc, có một người dù đỗ đầu 

trong lĩnh vực truyền thông, công nghệ, văn hóa… Douglas        cao vinh quang, mãi đắm mình trong tháp ngà ngập tràn          nhưng lại không được phong Trạng nguyên bởi tính tình của 

cũng là giáo sư tại trường City University of New York, và           men say chiến thắng mà thiếu đi những suy nghĩ tỉnh táo,         ông. Dù triều đình đã bãi chức ông nhưng nhiều lần khi bị 

trường Queens College. Dưới đây là một trải nghiệm do ...        bình thường? Các CEO có bao giờ tự hỏi mình như thế?            nhà Thanh bắt bí thì triều đình lại phải nhờ cậy đến ông...

 

* Có thể bạn đã bỏ lỡ 

 

.Cho những ai đang chênh vênh trước cuộc đời:  Chúng ta tạo             .“Cuộc đời của cây tre” và câu chuyện của Jobs:  Những bài học đáng

                                nên số mệnh hay là nạn nhân của số mệnh?                                                                                     suy ngẫm về thành công

.“Ám ảnh sai lầm” –  Một sai lầm của mọi đời người                             . Muốn làm giàu cần biết thêm:  5 điều không phải trường kinh tế nào...

. "Tôi đã cố gắng hết sức rồi nhưng tại sao vẫn không có gì?              . “Thời buổi này, trung thực đáng giá bao nhiêu?”  Và câu trả

                                        Tôi phải làm sao?". Phải, làm sao đây?                                                                                       lời khiến ta kinh ngạc

 . NGƯỜI GIÀU - HỌ ĐÃ LÀM GÌ?                                                           .Giải oan cho Mạc Đăng Dung:  Một góc nhìn khác về triều đại nhà Mạc.

.Nếu một ngày bỗng khó khăn chồng chất,  mong bạn hãy đọc        Nếu là 1 trong số 8 kiểu người dưới đây,  có lẽ bạn nên làm mới

                                                                       2 mẫu chuyện này rồi…tùy bạn.                                                                           bản thân càng sớm càng tốt!

. Mong muốn cuối đời của Thành Cát Tư Hãn  và cuộc gặp đáng             .  Bốn câu chuyện, những góc nhìn.  Để có thể vững vàng bước tiếp,

                               giá ngàn vàng với Trường Xuân Chân Nhân                                                                               bạn không nên bỏ qua

. Quý nhân, bạn là ai?  Và trong cuộc đời này, ai là                               .7 điều gửi sếp của một nhân viên có lòng.  Nếu là sếp, bạn

                                                                          quý nhân của bạn?                                                                          nên mời cậu này về làm việc  

.Bốn câu chuyện dạy con  dành cho những bậc làm cha, làm mẹ         Nước Nhật với 2 lần mở cửa  và định mệnh được trao tay bởi 2 người Mỹ

. 5 luận điểm nghe quen quen dưới đây  có thể “giết chết” con            . Luôn luôn có đủ lý do để chần chừ  - “Bí quyết” để bạn mãi

                                                             người doanh nhân trong bạn                                                                                         sống trong nghèo khó

. Có thể bạn chưa tin: Không có thách thức,  sẽ không có ....                       . Giọt nước mắt học trò  và sự thất bại của lẽ phải

                                                    ......   thành công và hạnh phúc.                . Ông vua giải trí Walt Disney  và 7 bài học cuộc sống vô cùng quý giá  

.Người Mỹ giàu lên nhờ Giấc mơ Mỹ. Còn VN có thể giàu không....        . Và bạn hỡi, đừng bao giờ  để cuộc đời mình phải nói… “giá như” 

. Câu chuyện của lão ăn mày dưới đây,  một là ăn mày, hai là…              .Tư duy số đông là tầm thường và nông cạn?  Và bởi vậy, 

                                                      dân sales, không thể không đọc                                                                             thất bại cũng là điều…dễ hiểu

. Nhớ anh em Lưu –Quan –Trương, bàn về  5 bài học kinh doanh              . Nếu đánh mất niềm tin và cảm thấy chán chường,  

                                                   sâu sắc từ Tam Quốc Diễn Nghĩa                                                                    những khi ấy,   chúng ta cần phải 

 . Thời - Chữ quan trọng nhất trong Kinh Dịch.  Hiểu được sẽ .....    . Nếu bạn đang thất bại và, kể cả…chưa,  chiếc “túi khôn” dưới đây...

. Những lời chúc chấn động và dị thường  của Chánh án                  . Đừng tin họ                                                                             

                       Tòa án Tối cao Mỹ khiến cả thế giới sửng sốt             . Sự cô độc và khó khăn  là hai yếu tố rèn nên một người khởi nghiệp

. Tại sao họ thất bại để thành công,  còn chúng ta lại cứ mãi           . Bạn có muốn bán được nhiều hàng hóa hơn không? 

                                                                 dừng chân sau thất bại?        . Vì sao chúng ta thất bại?

 . Nỗi sợ thất bại - Một sai  lầm của con người                       .Giai thoại về ngôi mộ nhà họ “Ngô Đình” tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình 

 . Vì sao có những người luôn đen đủi hơn người khác? Đừng      . Vì sao người Do Thái không tin  "không ai giàu ba họ"?  

                               lo,  có cách để bạn được may mắn hơn               . Phong thủy - Đâu phải cần đến những ông thầy  

. Bị thầy đuổi học vì “thiểu năng trí tuệ”, người mẹ đã biến          . Một nghiên cứu đã tìm ra đáp án cho câu hỏi: Tại sao 

                                          cậu thành thiên tài vĩ đại nhất thế kỷ                                                                                 bạn thông minh mà ... nghèo?

 . Vì sao người Do Thái luôn thành công?                                  . 4 bài học đắt giá ở đời  từ chuyện chia thức ăn của sư tử, báo và bầy sói

 . Làm gì & vốn đâu - Hai câu hỏi của mọi đời người?        . Biến tấu để.... khác và ... bạn có thị trường 

  . 6 bài học "đắt giá đến ngàn đời" từ Thành Cát Tư  Hãn  cho             . Sự khác biệt giữa kẻ bình thường và người xuất chúng,  

                                                        những ai muốn làm sếp                                                                & chuyện phú ông chọn người thừa kế

 . Lời khuyên của một người giàu                                                              . Một góc nhìn, những câu hỏi, bạn sẽ thấy mình… đổi khác