HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

Các đời chúa Nguyễn đã
mở rộng lãnh thổ nước Việt ta như thế nào?(P5)
 
          (13.10.2018) Năm 1738, chúa Nguyễn Phúc Thụ qua đời, con trưởng là Nguyễn Phúc Khoát lên nối ngôi, người thời đấy gọi ông là Chúa Võ. Chúa Võ đã giúp hoàn thành việc mở mang lãnh thổ Đại Việt, nhưng cũng vì ông mà cơ nghiệp các đời chúa Nguyễn bị lụi tàn. Phải chờ …
 
Cao Miên dâng đất Long An, Tiền Giang
 
                        
 
Khi chúa Nguyễn sáp nhập các vùng đất của Chiêm Thành ở Bình Thuận và Ninh Thuận vào lãnh thổ, một số người Chăm đã sang Cao Miên để định cư sinh sống. Thế nhưng sau đó triều đình Cao Miên liên tục quấy nhiểu ức hiếp những người Chăm sinh sống ở đây.
 
Xem người Chăm là dân tộc thuộc quốc gia của mình, năm 1753, Chúa Võ sai Thiện Chính và Nguyễn Cư Trinh tiến sang Cao Miên để giải cứu người Chăm.
Năm 1754, Thiện Chính và Nguyễn Cư Trinh từ Gia Định chia quân làm hai hướng tiến sang Cao Miên. Quân Cao Miên đại bại, Quốc Vương là Nặc Nguyên phải chạy trốn đến Tầm Phong Thu (nay là tỉnh Kampong Thom), các Phủ ở Cao Miên đều đầu hàng.
Mùa xuân năm 1755, thống suất Thiện Chính rút về Mỹ Tho trước, còn những người Chăm đi sau. Nhưng trên đường đi, người Chăm bất ngờ bị hơn 1 vạn quân Cao Miên tập kích, phải đem hết xe chất thành lũy để ngăn ngăn quân Cao Miên đồng thời cho người đi cấp báo.
 
Thiện Chính vì sông sâu đầm lầy nên không thể đến được, Nguyễn Cư Trinh lập tức đưa quân ngay đến đánh khiến quân Cao Miên phải rút. Nguyễn Cư Trinh đưa hơn 5.000 người Chăm đến chân núi Bà Dinh (tức núi Bà Đen ngày nay) an toàn.
Vì chuyện này, quân Chúa Nguyễn lại tiến sang Cao Miên một lần nữa. Quân Cao Miên bị đánh tan tác, quốc vương Nặc Nguyên chạy đến Hà Tiên nương tựa Mạc Thiên Tứ (hậu duệ Mạc Cửu, người đã dâng cho Chúa Nguyễn vùng đất Hà Tiên và đảo Phú Quốc), nhờ Mạc Thiên Tứ làm trung gian, đổ lỗi việc sát hại người Chăm là do tướng Chiêu Chùy Ếch làm. Đồng thời quốc vương Nặc Nguyên xin dâng hai phủ là Tầm Bôn (tức Tân An, Long An ngày nay), Lôi Lạt (tức Gò Công, Tiền Giang ngày nay), xin cống nộp lễ vật còn thiếu 3 năm trước đó.
 
                                 
                                    Trong thời gian ngắn, quân Chúa Nguyễn hai lần liên tục đánh sang Cao Miên.
Chúa Võ không đồng ý mà yêu cầu Cao Miên phải giao cả kẻ sát hại người Chăm là tướng Chiêu Chùy Ếch. Quốc vương Nặc Nguyên báo rằng đã cho xử tử viên tướng này rồi. Chúa Nguyễn không tin nên yêu cầu giao cả gia đình tướng Chiêu Chùy Ếch thì Nặc Nguyên xin Chúa Nguyễn tha cho họ. Chúa Võ cho rằng quốc vương Cao Miên lừa dối nên không đồng ý.
 
Tuy nhiên Nguyễn Cư Trinh đã dâng sớ tâu nhắc lại kế “tằm ăn dâu” và khuyên Chúa nên nhận 2 phủ này, lời sớ tâu có đoạn rằng:
Từ xưa, sở dĩ dùng đến binh, chẳng qua là muốn giết đứa cừ khôi, mở mang bờ cõi mà thôi. Nay Nặc Nguyên đã hối quá, biết nộp đất hiến của. Nếu không cho y hàng, thì y chạy trốn; mà từ Gia Định đến La Bích, đường sá xa xôi, không tiện đuổi đánh. Vậy muốn mở mang bờ cõi, chi bằng hãy lấy hai phủ ấy, giữ chặt phía sau cho hai dinh (Phiên Trấn và Trấn Biên). Năm xưa, đi mở phủ Gia Định, trước phải mở phủ Hưng Phước (Biên Hoà), rồi mới mở đến phủ Lộc Dã (Đồng Nai) để quân dân đoàn tụ, rồi mới mở đất Sài Côn. Đó là cái kế ‘tằm ăn dâu’ đó”.
Chúa Võ thuận theo lời tâu này, đồng ý nhận 2 phủ mới.
 
Cao Miên tiếp tục dâng đất Trà Vinh, Bến Tre, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Kiên Giang, Cà Mau
Năm 1757 Nặc Nguyên mất, chú họ là Nặc Nhuận tạm nắm quyền. Nhưng Nặc Nhuận muốn ngôi Vương nên tấu lên Chúa Võ phong xin phong tước Vương cho mình. Chúa Võ yêu cầu Nặc Nhuận phải dâng hai vùng đất là Trà Vang (nay là Trà Vinh và Bến Tre), Ba Thắc (nay là Sóc Trăng và Bạc Liêu) mới chuẩn tấu.
Thế nhưng sang năm 1758, Nặc Nhuận bị con rể là Nặc Hinh nổi loạn giết chết để cướp ngôi. Con của Nặc Nhuận là Nặc Ong Ton chạy sang Hà Tiên lánh nạn và nhờ Mạc Thiên Tứ cầu cứu với Chúa Nguyễn đánh đuổi Nặc Hinh giành lại ngôi Quốc Vương Cao Miên cho mình.
 
                        
                                                                  Bạc Liêu xưa kia. (Ảnh từ dauxuanambo.blogspot.hk)
Chúa Võ nhận lời, sai Trương Phúc Du đem quân thảo phạt. Ninh Hinh thua chạy đến Tầm Phong Xoài thì bị phiên liêu là Ốc Nha Uông giết chết.
Chúa Võ đồng ý sắc phong cho Nặc Ong Ton là Quốc Vương nhưng yêu cầu phải dâng thêm vùng đất Tầm Phong Long (tức An Giang, Đồng Tháp bây giờ).
Ngoài ra Nặc Ong Ton vì để tạ ơn Mạc Thiên Tứ đã cưu mang giúp đỡ mình khi hoạn nạn nên đã tặng riêng 5 phủ là: Kompong Som (Vũng Thơm), Kampot (Cần Bột), Chal Chun (Chưn Rùm hay Chân Sâm), Bantey M éas (Sài Mạt) và Raung Veng (Linh Quỳnh). Tuy nhiên Mạc Thiên Tứ đã dâng hết cả 5 phủ này cho chúa Nguyễn. 5 phủ này đều thuộc tỉnh Kiên Giang và Cà Mau ngày nay.
 
Hoàn tất công cuộc khai phá phương Nam
Năm 1758, cả một vùng đất Nam Bộ đã thuộc về Chúa Nguyễn. Công cuộc Nam tiến của các đời chúa Nguyễn đến đây cũng kết thúc.
Nếu vào thời điểm tháng 10/1558, thời Chúa Nguyễn đầu tiên là Nguyễn Hoàng chỉ có hai vùng đất là Thuận Hóa và Quảng Nam còn hoang sơ chưa được khai phá…
Thì đúng 200 năm sau, trải qua 8 đời Chúa Nguyễn đến năm 1758, lãnh thổ Đàng Trong đã vô cùng rộng lớn, trải dài hết vùng đất Nam Bộ đến tận vùng cực Nam, định hình cho nước Việt Nam ngày nay. Đó là công lao các đời Chúa Nguyễn tạo thành.
 
                               
                                                              Bản đồ Đại Việt năm 1758. (Ảnh từ tlichsunuocvietnam.com)
 
Một phút lơ là để loạn thần thao túng dẫn đến mất nước
Sau khi lãnh thổ rộng lớn, đất nước cường thịnh, Chúa Võ lại chỉ lo tận hưởng cuộc sống xa hoa, không còn tha thiết với việc nước nữa. Chúa Võ bị cậu là Trương Phúc Loan dụ dỗ đi vào con đường nữ sắc không quan tâm đến vận nước, để từ đó Trương Phúc Loan có cơ hội nắm hết quyền hành, khiến vận nước rối bời, muôn dân ca thán.
Năm 1765 Chúa Võ mất, viết di chiếu nhường ngôi cho con là Nguyễn Phúc Luân (thân phụ của Nguyễn Phúc Ánh tức vua Gia Long sau này). Biết Nguyễn Phúc Luân là người thông minh khó mà uy hiếp, Trương Phúc Loan đã bố trí người giết chết cận vệ rồi bắt giam Nguyễn Phúc Luân, đồng thời phong Nguyễn Phúc Thuần mới 11 tuổi lên nối ngôi. Ngay sau đó Nguyễn Phúc Luân cũng chết trong ngục. Mọi việc đều do Trương Phúc Loan thao túng khiến Đàng Trong ngày càng suy yếu.
 
Năm 1767, Lại bộ Thương thư Nguyễn Cư Trinh, trụ cột nhà Nguyễn qua đời, không còn ai có sức ngăn cản Trương Phúc Loan nữa. Những người có tài có tâm với nước đều bị Trương Phúc Loan tìm cách hãm hại, quốc khố ngày càng kiệt quệ
Có được quyền hành, Trương Phúc Loan tha hồ vơ vét của cải mặc cho quốc nạn cũng như dân tình đói khổ, thuế sản vật các mỏ vàng Thu Bồn, Đồng Hương, Trà Sơn, Trà Vân… đều rơi vào tay Loan. Loan tổ chức thu thuế ở các cảng sông, cảng biển quan trọng và thu thuế khai thác các nguồn tài nguyên, khoáng sản ở Quảng Nam mỗi năm ước đạt bảy tám vạn quan tiền bỏ vào túi riêng, chỉ nộp công khố khoảng một hai phần. Thêm vào đó, Loan công khai bán quan, chạy ngục nên đã thâu tóm được một lượng tài sản kếch xù. 
 
Sử sách ghi lại rằng, có năm ngập lụt, nước tràn vào cả dinh thự của Trương Phúc Loan ở Phần Dương. Sau khi nước rút ông ta phơi vàng bạc ở sân cho khô ráo làm sáng rực cả một góc trời. Cả nhà họ Trương chia nhau nắm giữ mọi chức vụ chủ chốt trong triều đình.
Trương Phúc Loan không quan tâm đến đời sống người dân, mặc cho dân đói khổ vì thiên tai, ông ta còn tăng các khoản sưu thuế rất nặng. Cuộc sống người dân Đàng Trong đang phồn thịnh bỗng chốc trở nên nghèo đói lầm than, người dân oán thán gọi Trương Phúc Loan là Trương Tần Cối. (Tần Cối là một gian thần bán nước thời Nam Tống bên Trung Quốc) 
Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn nổ ra đã đánh đổ Chúa Nguyễn. 8 đời Chúa Nguyễn đều có công Nam tiến mở rộng lãnh thổ, đời sống Đàng Trong rất sung túc, nhưng Chúa Võ cuối đời chỉ lo hưởng lạc mà bị quyền thần thao túng, khiến cơ nghiệp sụp đổ.
 
Nhà Nguyễn lấy lại Giang Sơn, mở rộng lãnh thổ lớn gấp hơn 1,7 lần ngày nay
Sau này hậu duệ Chúa Nguyễn là Nguyễn Phúc Ánh (cháu nội của Chúa Võ Nguyễn Phúc Khoát, con của Nguyễn Phúc Luân) đã đánh thắng được Tây Sơn, thống nhất toàn cõi lãnh thổ, lên ngôi Vua vào năm 1802, hiệu là Gia Long, lập ra triều đại nhà Nguyễn.
Các đời vua Gia Long và Minh Mạng, Việt Nam ngày càng hùng mạnh khiến Ai Lao (tức Lào ngày nay) phải thần phục, xin được đặt dưới sự bảo hộ và sáp nhập vào lãnh thổ Việt Nam.
Nhà Nguyễn cũng đưa quân sang Cao Miên đánh bại quân Xiêm la, khiến Cao Miên mong được bảo hộ, đồng thời sáp nhập hầu hết các vùng đất Cao Miên vào lãnh thổ Việt Nam.
Đến năm 1835 thời vua Minh Mạng, với các vùng đất từ Ai Lao và Cao Miên sáp nhập vào, lãnh thổ Việt Nam đạt đến cực điểm, rộng 575.000 km2 tức gấp hơn 1,7 lần so với Việt Nam bây giờ (diện tích Việt Nam hiện là 331.698 km2, theo cổng thông tin điện tử chính phủ năm 2009).
 
                             
                                    Bản đồ Việt Nam năm 1835 sau khi sáp nhập các vùng đất của Lào và Campuchia
                                                                            (Ảnh từ tlichsunuocvietnam.com)
                                   (Hết)
                                                                                                                                                       Trần Hưng

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. Không tin bạn cũng nên xem: Ba bí       . Chuyện về ông nội “Tể tướng Lưu         . Đọc “Thằng ăn hại” trong tuyển 

 quyết đã được kiểm chứng  để kiếm       gù” và 23 điều thiện nên thực hành           tập  “Những thằng già nhớ mẹ” 

 nhiều tiền hơn và làm việc ít hơn.                      để phúc báo vô lượng                                để nhớ mẹ nhiều hơn

     NO PHOTO                         NO PHOTO                        

 Tương tự như cách để giảm cân (ăn ít hơn hoặc tập thể           Từ đời Tấn (265 – 420) xuất hiện một cuốn sách kinh               Hồi nhỏ tôi không thích ăn xôi. Đơn giản vì mẹ tôi 
dục nhiều hơn), để tăng lợi nhuận, bạn phải tăng doanh             điển của Đạo gia tên là “Thái Thượng Cảm Ứng Thiên”,           bán xôi, mỗi khi bán ế, bà thường “mời” tôi ăn. Con 
thu hoặc cắt giảm chi phí. Và một trong những cách hiệu           chỉ dẫn cho vô số người trở nên phú quý. Những người           nít ăn  hoài  một thứ ngán. Đôi khi tôi làm eo không
quả để tăng doanh thu là tăng năng suất bằng cách sử .....         tốt đặc biệt có thể chiểu theo đó mà thăng hoa tầng thứ...         ăn, bà chẳng nói gì.
  
          làm nên đại nghiệp                                      gọi là “kẻ ngốc”?                  nhân thành công như thế trên đất Nhật.
     NO PHOTO                      NO PHOTO                       NO PHOTO
 Nếu một người chấp nhận đánh đổi, trả giá....người đó có      Có một câu nói như thế này: Cuộc sống của người giàu,        Mang trong mình niềm đam mê nghiên cứu vì con người, 
tố chất của người kinh doanh. Không sợ mất tiền, tư duy        người nghèo chẳng thể nào hiểu được. Có 2 thái cực của       đem lại sự sống cho những sinh linh bé nhỏ, chàng trai 
"mất thì làm lại", đó là tố chất của người TỰ TIN vào năng     người giàu mà người nghèo không thể hiểu được: một là        du học sinh người Việt năm nào giờ đây đã trở thành nhà 
lực bản thân. Người này sẽ làm nên đại nghiệp.                     sự ham mê những thứ xa xỉ đến tột cùng của họ, hai là ...        phát minh đồng thời là một doanh nhân thành công trên ...
 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

. Hỡi các vị nguyên thủ quốc gia, các vị “không đủ trưởng thành                     . Chuyện về vị thủ tướng “chẳng bao giờ có một nụ cười đầy đủ”  

                                                                 để nói những điều như vậy.”                                                                     dưới góc nhìn của chính con trai ông.

.Không có bóng dáng của đại gia đứng sau mình,“đã nữ” Ngô              . Bạn có biết, giá trị của bạn là bao nhiêu  và ai sẽ là người định giá đó?

                                           Thanh  Vân đã thành công như thế nào?                    .Câu hỏi của cả triệu người:  Vì sao hành thiện nhưng không được ....? 

. Không tôn trọng “Quân – Sư – Phụ” như ông cha xưa,  thiếu “lương            . “Có chuyện gì không con?”… Và bạn hỡi,  “Hãy trân quý thời gian khi

                                                          sư”, Việt Nam làm sao “hưng  quốc”?                                                                          người thân vẫn còn ở bên mình”.

.Kinh doanh buôn bán tăng gấp 2, mua sắm tăng gấp 4:  Một giải               . Làm người thật khó, làm người quân tử còn khó hơn.  Với 8 kiểu 

                                 pháp sử dụng đồng tiền không thể tuyệt vời hơn.                                                                        người dưới đây, bạn nên chú ý

. Lũ cuốn, lở núi, đường hư…chúng ta đổ lỗi cho trời. Vậy các ‘sếp’ xưa            . Người tử tế Park Hang-seo cùng lời nhắn nhủ cho tất cả: Tiềm

                                                                    ứng xử thế nào trước thiên tai?                                                                      năng của đất nước này là vô hạn

.Chữ “uri” của người Hàn, chữ “nghĩa” của người Việt ta:  Sao phải     . Chuyện về người trinh nữ 2018 năm trước với sự ra đời  của Chúa 

                                    nhờ   đến ông Park Hang- seo, chúng ta mới nhớ?                                                      Jesus và truyền thống tặng quà Giáng Sinh

. Tìm thấy mảnh đất “long hổ cùng chầu” táng tổ tiên.  Dòng họ                      . Có một người đàn ông thuộc về một…thế giới khác ở Quảng

                                                                                  Vũ nổi danh đất Việt                                                                                               Nam như thế (P.3)

. Một bí mật về sức mạnh lớn hơn tất cả  trong lá thư của Albert              . Mặt trái của khoa học và thói tự phụ của con người:  Để chúng ta 

                                                                Einstein gửi con gái, bạn có biết?                                                            đừng mãi bảo rằng “phản khoa học”.

. Để con cháu trở nên thông thái hơn và thành công hơn,  người      . Tò mò một chút: Gia đình các đời Tổng thống Mỹ  được & không được

                                                        Do Thái đã dạy con như thế nào?                                                                                         làm gì trong Nhà Trắng?

. Để “mọi vật xung quanh không rơi vào bóng tối”,  hãy nghe tỷ phú         . Trở lại vụ án Lệ Chi viên và nỗi oan thấu trời Nguyễn Trãi : Ai thật sự là 

                                                      Lý Gia Thành chia sẻ 4 điều vứt bỏ                                                                                  hung thủ giết vua Lê Thái Tông ?

. Để trở nên quyến rũ hơn trong mắt đàn ông, các mỹ nhân                     . Chuyện về người phụ nữ duy nhất trong lịch sử  chỉ muốn trở thành bậc 

                                                                Trung Hoa xưa đã làm gì?                                                                                  “mẫu nghi thiên hạ”, sinh ra vua

  . Ngẫm hành trình sinh mệnh của cá hồi,  nghĩ về cuộc đời                         .Chỉ dành cho những gia đình giàu có:  Bí quyết gì để một gia tộc

                                                                                 của…tôi và bạn                                                                                                     hưng thịnh suốt 800 năm?

. “Từ bây giờ đừng kêu cha ra mở cửa cho con nữa”:  3 câu chuyện...          . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái

.Bạn muốn sử dụng phong thủy để cải biến vận mệnh?  Liệu bạn đã       . Dẫu được biết đến là bài thơ thần của Lý Thường Kiệt,  nhưng tác giả 

                                                           vận  dụng phong thủy đúng cách?                                                     “Nam quốc sơn hà” vẫn còn là một dấu hỏi…

.“Nhân sinh có mệnh, phú quý do Trời”.  Vậy ai cai quản phúc phận...  . Nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp  là huyệt Đại Cát, “tụ khí tàng phong” 

  . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam                          . Tài năng số mệnh may rủi.... Điều gì giúp bạn thành công?

 . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại                                              . Đường đời không có kẻ thù –Một bài học đáng giá ngàn vàng từ cuộc đời Tư Mã Ý  

. 5 bài học kinh doanh sâu sắc  từ…Tam Quốc Diễn Nghĩa                     . Thường xuyên nuốt nước bọt,  Hoàng đế Càn Long trường thọ hơn ...

. Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                                 . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

. Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                       . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần 

 . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                              . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?