HỘI KHOA HỌC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC - NHÂN TÀI VIỆT NAM - TP. HỒ CHÍ MINH

Trái: Đảo Tự do,, Mỹ; Giữa: Đảo Thiên Nga, sông Seine, Pháp; Phải: Vườn Hoa Cửa Nam, Việt Nam.
 
Bạn có biết: Đã từng có một
bức tượng Nữ Thần Tự Do như thế tại Hà Nội
 
        Cách đây hơn 125 năm, Việt Nam chúng ta cũng đã có một tượng Nữ Thần Tự Do. Vậy lịch sử tượng Tự do soi sáng Thế giới (thông thường được gọi là Nữ Thần Tự Do) từ khi xuất hiện cho đến khi biến mất tại Hà Nội, Việt Nam, là như thế nào?
 
Trước hết cần có vài hàng nói về tượng Nữ Thần Tự do tại cảng New York.
 
          Tượng Nữ Thần Tự Do tại hải cảng New York trên đảo Liberty phía nam đảo Ellis là một món quà đặc biệt của Pháp tặng Hoa Kỳ và được chính thức khánh thành ngày 28 tháng 10, 1886, sau hơn hai năm thực hiện tượng cùng làm chân đài, để kỷ niệm lễ độc lập ngày 4 tháng 7 1884 của Hoa Kỳ. Người thực hiện là điêu khắc gia Frédéric Auguste Bartholdi. Tượng đúng ra mang tên “Tự do Soi Sáng Thế giới” với biểu hiệu tượng là một người phụ nữ mặc áo choàng rộng đại diện cho Nữ thần La mã mang tên Libertas, đầu đội vương miện có bảy tia dài và nhọn tượng trưng cho nguồn sáng tỏa chiếu ra khắp 7 đại dương và 7 châu, tay phải dơ cao một bó đuốc, trong tay trái ôm một tấm bảng có ghi ngày độc lập Hoa Kỳ (4/7/1776). Tượng cao 46 m. Dưới chân tượng có sợi xích sắt chặt đứt đoạn hàm ý chống lại ách nô lệ. Tượng là một biểu tượng cho Tự do và cho Hợp Chủng Quốc: một dấu hiệu đón chào tất cả những người di dân từ khắp nơi đến đất hứa.
          Khi làm tượng Nữ thần, ngoài tượng chính, và một phiên bản gốc kích thước cao hơn 11 m đặt ở trên đảo Grenelle, sông Seine, Paris, Bartholdi có làm một số phiên bản gốc nhỏ có kích thước cỡ 2.85m (chiếm tỷ lệ 1/16 so với tượng chính), trong số đó, một bản đặt trong vườn Luxembourg, Paris, và một phiên bản nhỏ cùng cỡ được cho lên tàu mang sang Việt Nam để dự tham dự Hội chợ Đấu xảo Hà Nội (nay là Cung văn hóa Hữu Nghị Việt – Xô) vào năm 1887.
          Lý do sau khi chinh phục được vùng Đông Dương, và có Hòa ước Patenôtre vào năm 1884 (hòa ước Giáp Thân 1884), chính phủ Pháp muốn tổ chức một cuộc đấu xảo/triển lãm (thời đó hai chữ đấu xảo được hiểu theo nghĩa là triển lãm). Địa điểm là một khu đất cỏ trống rộng, nơi thường được tổ chức thi Hương vào những nãm có cuộc thi. Cuộc triển lãm có mục đích phô trương sự văn minh, kỹ thuật tân tiến của Pháp cùng ý đồ “khai hóa”, mang ánh sáng văn minh soi sáng dân thuộc địa qua tượng “Tự Do soi sáng Thế giới”.
          Sau cuộc triển lãm năm 1887, khu đất trống phải trả lại cho trường thi Hương diễn ra cứ bốn nãm một lần, tượng được hội Bắc kỳ tương tế (Fraternite Tonkinoise) mượn tạm để khánh thành trụ sở, sau đó tượng được Pháp trao lại cho cho chính quyền Hà Nội, Việt Nam, và được mang đặt tại quảng trường bốn tòa nhà, nơi có một vườn hoa mới làm giữa bốn tòa nhà được dùng làm tòa Thị chính, Kho bạc, nhà Bưu điện, và phủ Thống sứ , nơi này sau đó được mang tên là vườn hoa Chí Linh (nơi hiện nay có tượng đài Lý Thái Tổ và mang tên công viên Lý Thái Tổ).
           Khi chính phủ bảo hộ muốn mang tượng ông Paul Bert – vị Thống sứ đầu tiên của nhà nước bảo hộ đã qua đời vào ngày 11, ttháng 11, 1886, chỉ sau bẩy tháng nhậm chức Thống sứ- từ Pháp qua để kỷ niệm Quốc Khánh nước Pháp (14 tháng 7, 1890), họ muốn đặt tượng ông Paul Bert tại vườn hoa Chí Linh, và như thế là tượng Nữ Thần phải mang đi chỗ khác. Trong khi chờ đợi một chỗ đặt, tượng Nữ thần phải đứng trên bãi đất đâu đó. Một kỹ sư Pháp tên Daurelle đề nghị đặt tượng ngay trên nóc Tháp Rùa (Quy sơn Tháp), thế là sau một thời gian nằm trên đất, dân Hà nội thấy tượng Nữ thần (hay tượng Bà Đầm Xòe) đứng trên nóc Tháp Rùa, quay mặt về vườn hoa Chí Linh/vườn hoa Paul Bert/Ngân hàng Đông Dương gần cạnh đó.
          Vườn hoa Paul Bert còn được gọi là vườn hoa Nhà kèn, vì ở đấy có một nhà bát giác mà hàng tuần đội kèn đồng của dàn quân nhạc Pháp ra đó biểu diễn. Những chi tiết này được viết rõ trong cuốn “Le vieux Tonkin” (Bắc Ký cổ xưa) của Claude Bourrin, viết về xứ Bắc Kỳ trong thời điểm từ 1890 đến 1894 (nhà in IDEO, Hà Nội, 1941, tr. 48-49).
  
           (1) Hình chụp từ phía tây hồ Gươm: tượng thần Tư do trên nóc Tháp rùa nhìn về tượng Paul Bert (góc bên tay trái),
                                            hình này lấy từ báo L’ Indépendance tonkinoise, số đặc biệt, ra tháng 7/1891
          Như vậy, tượng Nữ Thần bị đặt trên đất một thời gian rồi được đặt trên nóc Tháp Rùa, rồi đến năm 1896 lại được mang xuống vì bị sự phản đối và chỉ trích nặng nề của người dân địa phương và cả một số giới chức Pháp. Và rồi, tượng được chuyển đến vườn hoa Neyret ở phía đông hồ Hoàn kiếm (tức Vườn Hoa Cửa Nam gần Thư viện Quốc gia) cho đến ngày Cách Mạng Tháng 8 1945. Tượng vào thời điểm đó được mệnh danh là Tượng Đài Công Lý (Monument de La Justice).
 
           
                        (8) – (9): Bức tượng toàn thân của Paul Bert tay cầm lá cờ Pháp và một người bản xứ nhỏ bé
                                                        ngồi dưới chân đã tạo nên nhiều bất bình và chỉ trích.
 
                         (10) – (11): Tượng Nữ Thần đặt tại vườn hoa Cửa Nam – vườn hoa Neyret – (1896-1945)
          Vào ngày 1 tháng 8, 1945 tượng Nữ thần, và một số tượng khác kể cả tượng Paul Bert) bị kéo đổ do lệnh của ông Trần văn Lai, thị trưởng đầu tiên người Việt của Hà Nội. (Bản tin trên báo Đông Pháp ngày 2/8/1945 cho biết, pho tượng Paul Bert bị kéo đổ lúc 9 giờ 10 phút, “Bà đầm xoè” bị giật đổ lúc 9 giờ 45 phút ngày 1/8/1945).
          Những tượng đồng bị kéo đổ này được mang cất vào trong kho phế vật của sở Lục lộ thành phố Hà Nội từ năm 1945. Vào năm 1949, chùa Thần Quang thuộc làng Ngũ Xã khởi công dự án đúc tượng phật A Di Ðà. Tài liệu cho biết trong ba năm chuẩn bị đúc tượng (1949-1952), chùa đã kêu gọi khách thập phương đóng góp nhiều đồ đồng để đúc tượng nhưng vẫn không đủ số lượng nên đã đến xin chính quyền ban cho những tượng đồng trong kho của sở Lục lộ Thành phố, và ông thị trưởng thành phố đã chấp thuận cho chùa Thần Quang tất cả số tượng đồng trong kho, trong số đó có cả tượng Nữ thần và tượng Paul Bert.
          Ngày 26 tháng 10, 1952, sồ đồng thu thập đủ loại và từ nhiều tượng kể cả tượng Nữ thần và tượng Paul Bert được đun nóng chảy rồi đổ vào khuôn để đúc tượng A Di Đà cho chùa Thần Quang, làng Ngũ Xã. Pho đại tượng Phật A Di Đà ở chùa Thần Quang này có tư thế ngồi bằng. Tượng có chiều cao 3.95 m, chu vi phần dưới là 11.6m, chu vi toà sen (bệ tượng) là 15 m, tổng cộng trọng lượng là khoảng trên dưới 10 tấn.
 
                              
                                                       (12) Tượng A Di Đà: chùa Thần Quang, làng Ngũ Xã
               Kết luận
         Phiên bản Tượng Nữ thần “Tự Do soi sáng Thế giới” được Pháp tặng cho Việt Nam vào năm 1887, qua nhiều thăng trầm di chuyển nhiều lần, rồi nằm trong bóng tối nhà kho hơn bảy năm trời, sau cùng tượng đã bị nấu chảy để lấy đồng đúc tượng A Di Đà vào năm 1952. Như vậy tổng cộng tượng Tư do đã hiện diện ở Hà Nội, Việt Nam được khoảng 65 năm (1887-1952)
         Năm nay 2012 là vừa tròn 60 năm tượng “Tự do soi sáng Thế giới” ở Việt Nam đã nằm trong tâm, thân của tượng A Di Đà của chùa Thần Quang, làng Ngũ Xã.
          Trong cõi vô thường sở hữu chủ có có không không, sự xót xa ngậm ngùi tiếc nuối nếu có tưởng cũng chẳng nên lấy thế mà mang thêm phiền muộn. Thôi thì cũng có thể nghĩ dù tượng thần “Tự do soi sáng Thế giới” ở Hà nội không còn nữa nhưng ít nhất người dân Hà Nội hay người Việt trong nước cũng vẫn còn tượng Phật A Di Đà Từ Bi Đức Độ để thờ cúng.
                                                                                                                                Sóng Việt Đàm Giang

Tin cùng chủ đề

Có thể bạn quan tâm

 

. "Người Hà Lan điên" và khát vọng          . Chìa khóa quan trọng để bán được      . Khách hàng và nhân viên cũng là…

          đưa Việt Nam lên bản đồ                      sản phẩm của bạn là…, bạn tin             thượng đế:  Bài học hay ở chuỗi 

                  hoa thế giới.                                  không, “Đừng bán sản phẩm!”.             nhà hàng làm “đảo điên” thế giới

         .NO PHOTO                                                NO PHOTO

 Khát vọng của ông đã thành nhưng ông thì không còn nữa.      Mọi nhà tiếp thị đều làm theo những quy tắc của riêng          Mát xa và làm móng cho khách ngồi chờ là một trong 
Dù Thomas Hooft đã qua đời năm 2015 nhưng người yêu         mình. Một số thích cách làm đơn giản, một số lại thích           những chiêu lạ của nhà hàng này. Và nhờ vậy, sau 30 
hoa, yêu Đà Lạt vẫn mãi nhớ tới người đưa Việt Nam lên          những cách làm độc đáo hoặc liều lĩnh và... cảm tính.            năm  nỗ lực, ông chủ từng bỏ học nửa chừng này hiện
bản đồ hoa thế giới với thương hiệu Dalat Hasfarm                  Tuy nhiên, vẫn có những quy tắc chung mà tất cả nhà ...          nắm trong tay chuỗi 300 nhà hàng với khối tài sản 3,9 ....
 
            nghiệp quý giá                                 những cuốn sách ta đọc.                    giúp Vua khi vận nước lâm nguy
 
          NO PHOTO                                              NO PHOTO

 Tác phẩm điện ảnh Bố già của đạo diễn Francis Ford        Albert Einstein từng nói: “Trí tưởng tượng quan trọng             Trạng nguyên đất Việt nổi tiếng thần đồng không ít. Tuy 

Coppola dựa trên tiểu thuyết cùng tên của nhà văn            hơn tri thức…”. Thế giới này thay đổi bắt đầu từ những           nhiên một vị thần đồng đỗ trạng rồi lại không làm quan 

Mario Puzo chứa đựng những lời khuyên quý giá                điều tưởng tượng nhỏ nhoi, và để học cách tưởng, sách         mà chỉ muốn làm dân, nhưng vẫn góp công lớn trị quốc,

dành cho các doanh nhân khởi nghiệp.                               sẽ là một người thầy khôn ngoan.                                               đánh đuổi giặc ngoại xâm, thì chỉ có trạng nguyên Bạch ..

 

 Có thể bạn đã bỏ lỡ

 

.Câu hỏi của cả triệu người:  Vì sao hành thiện nhưng không được phúc báo?

. Không tôn trọng “Quân – Sư – Phụ” như ông cha xưa,  thiếu “lương            . “Có chuyện gì không con?”… Và bạn hỡi,  “Hãy trân quý thời gian khi

                                                          sư”, Việt Nam làm sao “hưng  quốc”?                                                                          người thân vẫn còn ở bên mình”.

.Kinh doanh buôn bán tăng gấp 2, mua sắm tăng gấp 4:  Một giải               . Làm người thật khó, làm người quân tử còn khó hơn.  Với 8 kiểu 

                                 pháp sử dụng đồng tiền không thể tuyệt vời hơn.                                                                        người dưới đây, bạn nên chú ý

. Lũ cuốn, lở núi, đường hư…chúng ta đổ lỗi cho trời. Vậy các ‘sếp’ xưa            . Người tử tế Park Hang-seo cùng lời nhắn nhủ cho tất cả: Tiềm

                                                                    ứng xử thế nào trước thiên tai?                                                                      năng của đất nước này là vô hạn

.Chữ “uri” của người Hàn, chữ “nghĩa” của người Việt ta:  Sao phải     . Chuyện về người trinh nữ 2018 năm trước với sự ra đời  của Chúa 

                                    nhờ   đến ông Park Hang- seo, chúng ta mới nhớ?                                                      Jesus và truyền thống tặng quà Giáng Sinh

. Tìm thấy mảnh đất “long hổ cùng chầu” táng tổ tiên.  Dòng họ                      . Có một người đàn ông thuộc về một…thế giới khác ở Quảng

                                                                                  Vũ nổi danh đất Việt                                                                                               Nam như thế (P.3)

. Một bí mật về sức mạnh lớn hơn tất cả  trong lá thư của Albert              . Mặt trái của khoa học và thói tự phụ của con người:  Để chúng ta 

                                                                Einstein gửi con gái, bạn có biết?                                                            đừng mãi bảo rằng “phản khoa học”.

. Để con cháu trở nên thông thái hơn và thành công hơn,  người      . Tò mò một chút: Gia đình các đời Tổng thống Mỹ  được & không được

                                                        Do Thái đã dạy con như thế nào?                                                                                         làm gì trong Nhà Trắng?

. Để “mọi vật xung quanh không rơi vào bóng tối”,  hãy nghe tỷ phú         . Trở lại vụ án Lệ Chi viên và nỗi oan thấu trời Nguyễn Trãi : Ai thật sự là 

                                                      Lý Gia Thành chia sẻ 4 điều vứt bỏ                                                                                  hung thủ giết vua Lê Thái Tông ?

. Để trở nên quyến rũ hơn trong mắt đàn ông, các mỹ nhân                     . Chuyện về người phụ nữ duy nhất trong lịch sử  chỉ muốn trở thành bậc 

                                                                Trung Hoa xưa đã làm gì?                                                                                  “mẫu nghi thiên hạ”, sinh ra vua

  . Ngẫm hành trình sinh mệnh của cá hồi,  nghĩ về cuộc đời                         .Chỉ dành cho những gia đình giàu có:  Bí quyết gì để một gia tộc

                                                                                 của…tôi và bạn                                                                                                     hưng thịnh suốt 800 năm?

. “Từ bây giờ đừng kêu cha ra mở cửa cho con nữa”:  3 câu chuyện             . Nỗi lo không của riêng ai: Một thế hệ không đọc sách  là một thế hệ 

                                                                        khiến ta thiện lương hơn                                                                                                             không có hy vọng

.Bạn muốn sử dụng phong thủy để cải biến vận mệnh?  Liệu bạn đã       . Dẫu được biết đến là bài thơ thần của Lý Thường Kiệt,  nhưng tác giả 

                                                           vận  dụng phong thủy đúng cách?                                                     “Nam quốc sơn hà” vẫn còn là một dấu hỏi…

.“Nhân sinh có mệnh, phú quý do Trời”.  Vậy ai cai quản phúc phận...  . Nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp  là huyệt Đại Cát, “tụ khí tàng phong” 

  . Hai vùng đất phát đế vương  nổi tiếng nước Nam                          . Tài năng số mệnh may rủi.... Điều gì giúp bạn thành công?

. Tại sao nhiều người phải vất vả làm việc kiếm tiền, trong  khi ....       . Giải mã về sự thông minh & tài kinh doanh của người Do Thái

 . Sơ hãi - Bạn đồng hành của thất bại                                              . Đường đời không có kẻ thù –Một bài học đáng giá ngàn vàng từ cuộc đời Tư Mã Ý  

. 5 bài học kinh doanh sâu sắc  từ…Tam Quốc Diễn Nghĩa                     . Thường xuyên nuốt nước bọt,  Hoàng đế Càn Long trường thọ hơn ...

.Cá chép vì sao ngàn năm  vẫn không thể ‘hoá Rồng’?                                 .Ngôi mộ hàng xóm của Tổng thống Mỹ  và câu chuyện thức tỉnh thế giới

. Ngôi mộ trời cho kết phát  cho họ Trịnh 8 đời làm chúa                                 . Một câu nói của người Hàn Quốc và cái thiếu của tất cả chúng ta

. Thiên hạ, còn chỗ nào cho bạn                                                       . Giai thoại về ngôi huyệt mộ  phát tích nhà Trần 

 . Nghĩ lớn để thành công lớn - Được không?                              . Người giàu & người nghèo - Họ khác gì nhau?